Әлемдегі ең жылдам көлік: жылдамдық рекордтары мен үздік 10 гиперкар

Әлемдегі ең жылдам көлік — реактивті Thrust SSC: 1997 жылы ол ресми түрде 1227,985 км/сағ жылдамдыққа жетті, ал құрлықтағы бұл рекордты әлі ешкім жаңарта алған жоқ. Жолға шығатын сериялық көліктер арасында ең жүйрігі — электр гиперкары Yangwang U9 Xtreme, 2025 жылы ол 496,22 км/сағ көрсетті. Қалғаны көліктің санатына және жылдамдықтың қалай өлшенгеніне байланысты.

Көлік жылдамдығының рекорды деп нені айтады

Құрлықтағы абсолютті жылдамдық рекордтарын FIA ережесі бойынша тіркейді: көлік өлшеу учаскесінен қарама-қарсы екі бағытта өтеді, нәтиженің орташасы алынады, ал заездің дұрыстығын тәуелсіз хронометраж жүйелері растайды.

Сериялық көліктерге ортақ халықаралық ереже жоқ. Рекордты өндірушінің өзі немесе Racelogic сияқты тәуелсіз компаниялар растайды, сондықтан жылдамдық үш түрлі болады:

• мәлімделген — өндірушінің есебі не деректері;
• тіркелген — нақты заезда өлшенген, көбіне бір бағытта ғана;
• ресми расталған — екі бағыттағы заез, тәуелсіз тексерумен.

Әдістемелер әртүрлі болғандықтан, бөлек санаттардың сандарын тікелей салыстыруға келмейді: әңгіме қай сынып пен қандай өлшеу туралы екенін әрдайым нақтылаған жөн.

Абсолютті рекордшы: Thrust SSC

Thrust SSC бір ғана мақсатпен — құрлықта барынша жылдам жүру үшін жасалған, жалпы жолдарда жүрмейді. 1997 жылғы 15 қазанда пилот Энди Грин оны АҚШ-тың Невада штатындағы Блэк-Рок кеуіп қалған көлінің табанында 1227,985 км/сағ жылдамдыққа дейін үдетті. Жылдамдық FIA ережесімен екі бағытта өлшенді. Бұл — жер бетінде дыбыс тосқауылын алғаш рет ресми түрде бұзған заез.

Болидті жалпы тартым күші 223 кН болатын екі Rolls-Royce Spey авиациялық турбожелдеткіш қозғалтқышы жүргізеді — рекордтық жылдамдықта бұл 110 000 а.к.-тан астам қуатқа тең. Шын мәнінде бұл — қанатсыз реактивті ұшақ. Оның ізбасары Bloodhound LSR рекордтық заезға әлі шыққан жоқ, сондықтан Thrust SSC абсолютті рекордшы атағын 30 жылға жуық ұстап келеді.

Әлемдегі ең жылдам 10 сериялық көлік

Төменде жолға шығатын ең жүйрік гиперкарлар берілген. Кейбірінде нақты заездың нәтижесі, кейбірінде өндіруші мәлімдеген жылдамдық көрсетілген.

McLaren Speedtail — 403 км/сағ (ресми нәтиже)

Speedtail — аңызға айналған McLaren F1-дің гибрид мұрагері әрі марка тарихындағы ең жылдам жол көлігі: сынақта ол 403 км/сағ көрсетті. Жүргізуші орны ортада тұратын үш орындық салон мен төмен басу күші оны трек көлігінен гөрі жүрдек гран-туризмоға жақындатады. Инженерлер бұрылыстағы ілінісуден гөрі ауаның кедергісін азайтуды көздеген.

Rimac Nevera — 412–431 км/сағ (электрокар, расталған заездар)

Хорватиялық Nevera электромобильдің ең жоғары жылдамдық бойынша бензин гиперкарларымен бәсекелесе алатынын алғашқылардың бірі болып дәлелдеді. 2022 жылы ол 412 км/сағ жүрді, ал 2025 жылы жаңартылған Nevera R 431,45 км/сағ жылдамдыққа жетіп, бір күнде 24 рекорд жаңартты. Төрт электр қозғалтқышы тартымды дөңгелектерге бөліп береді, сондықтан көлік бірде-бір цилиндрсіз-ақ рекордтық үдеу мен тұрақтылық көрсетеді.

Bugatti Veyron Super Sport — 431,072 км/сағ (ресми рекорд)

2010 жылы Veyron Super Sport сериялық көлік үшін ресми рекорд орнатты — екі бағыттағы заездың орташасы 431,072 км/сағ болды. Бұл 400 км/сағ-тан асқан алғашқы расталған көрсеткіш еді, бәсекелестер оны көп жыл бойы бағдар етіп ұстады. Veyron шектен тыс жылдамдық жайлылық пен тұрақтылықпен үйлесе алатынын көрсетті.

Hennessey Venom GT — 435,31 км/сағ (іс жүзіндегі нәтиже)

Venom GT түбегейлі қайта жасалған Lotus платформасына құрылған, астында 7,0 литрлік твин-турбо V8 тұр. 2014 жылы Кеннеди атындағы ғарыш орталығының ұшу жолағында ол 435,31 км/сағ-қа дейін үдеді, бірақ бұл рекорд болып танылмады: заез тек бір бағытта өтті. Соған қарамастан көлік жеңіл кузов пен қуатты іштен жану қозғалтқышы әлдеқайда күрделі бәсекелестермен тең түсе алатынын дәлелдеді.

Hennessey Venom F5 — 437 км/сағ (мәлімделген)

Venom F5 қуаты 1800 а.к.-тан асатын 6,6 литрлік V8 алды, ал жобаның мақсаты — 500 км/сағ белесін бағындыру. Компания 437+ км/сағ деңгейіндегі сынақ нәтижелерін жариялайды, бірақ екі бағыттағы толыққанды рекордтық заез әлі өткен жоқ. Мұнда басты сенім — жеңіл салмақ пен гибрид жүйесіз таза іштен жану қозғалтқышы.

Koenigsegg Agera RS — 447,19 км/сағ (екі бағыттағы ресми рекорд)

2017 жылы Agera RS Невададағы жабық тас жол учаскесінде екі бағытта жүріп, орташа 447,19 км/сағ көрсетті — нәтижені тәуелсіз жүйелер тіркеді. Бұл сериялық көліктің рекордтық болидтерге қойылатын қатаң ережелер бойынша рекорд растаған алғашқы жағдайларының бірі болды.

SSC Tuatara — 455,3 км/сағ (расталған)

Американдық гиперкарда қуаты шамамен 1770 а.к. болатын 5,9 литрлік твин-турбо V8 бар. 2021 жылы Кеннеди ғарыш орталығының жолағында Tuatara екі бағыт бойынша орташа 455,3 км/сағ көрсетті. Бұған дейінгі 508, тіпті 532 км/сағ туралы мәлімдемелер даулы болып шықты, олар мойындалмайды. Көлік трекке емес, түзу жолдағы аэродинамикалық кедергіні азайтуға бейімделген.

Koenigsegg Jesko Absolut — 500 км/сағ-тан жоғары (есептік)

Jesko Absolut — Koenigsegg тарихындағы аэродинамикасы ең «таза» көлік. Трекке арналған Jesko-мен салыстырғанда маңдай кедергісі аз, артқы бөлігі қайта жасалған, үлкен антиқанаты жоқ. Өндірушінің есебінше, ол 500 км/сағ-тан жоғары жылдамдыққа қабілетті, бірақ ашық рекордтық заез әлі болған жоқ, сондықтан бұл сан әзірге теория жүзінде қалып отыр.

Bugatti Chiron Super Sport 300+ — 490,48 км/сағ (бір бағыттағы заез)

2019 жылы Эра-Лессин полигонында Chiron-ның арнайы нұсқасы 490,48 км/сағ-қа дейін үдеп, сағатына 300 миль белесін алғаш бағындырды. Заез бір бағытта өткендіктен, ресми рекорд саналмайды, бірақ көліктің нақты жылдамдығы ретінде мойындалған. Сериялық Chiron Super Sport 300+ шектеулі партиямен және ең жоғары жылдамдықты электронды шектегішпен шығарылды.

Yangwang U9 Xtreme — 496,22 км/сағ (ең жылдам сериялық көлік)

BYD шығарған электр гиперкары 2025 жылы Германиядағы ATP Papenburg полигонында 496,22 км/сағ-қа дейін үдеп, Bugatti Chiron Super Sport 300+-ты басып озды. Көлікте жалпы қуаты 3000 а.к.-ға жуық төрт электр қозғалтқышы, 1200 вольттық архитектура және арнайы әзірленген шиналар бар. Шағын сериямен ғана шығарылады, бірақ 2026 жылдың күзіндегі жағдай бойынша ресми түрде әлемдегі ең жылдам сериялық көлік — осы.

Мұндай көліктердің бағасы қызықтырса, әлемдегі ең қымбат көлік туралы материалымызды оқыңыз — бұл тізімдегі көп кейіпкер онда да бар.

Сыныптар бойынша жылдамдық рекордтары

«Ең жылдам көлік» деген тек гиперкарлар емес. Әр сыныптың өз көшбасшысы бар, жылдамдыққа да әртүрлі жолмен жетеді.

Ең жылдам электроседан — Xiaomi SU7 Ultra (350 км/сағ)

Қуаты шамамен 1550 а.к. болатын үш моторлы Xiaomi SU7 Ultra 350 км/сағ-қа дейін жетеді, ал 100 км/сағ-қа 2 секундқа жетпей үдейді. Өндіруші оны әлемдегі ең жылдам сериялық төрт есікті седан деп атайды. Ең жақын бәсекелесі — ең жоғары жылдамдығы шамамен 330 км/сағ, үдеуі де гиперкарларға пара-пар Lucid Air Sapphire.

Іштен жану қозғалтқышты ең жылдам седан — Maserati Ghibli 334 Ultima (334 км/сағ)

V8 қозғалтқышы бар Ghibli-дің шектеулі қоштасу нұсқасы мәлімделген 334 км/сағ жылдамдыққа ие — бұл сан атауының өзінде тұр. Maserati оны іштен жану қозғалтқышы бар ең жылдам седан ретінде ұсынады, бірақ бұл көшбасшылық өндірушінің деректеріне сүйенеді: бәсекелестерде салыстыруға келетін тәуелсіз өлшеулер аз.

Іштен жану қозғалтқышты ең жылдам кроссовер — Lamborghini Urus SE (312 км/сағ)

Розеткадан қуатталатын гибрид Urus SE 312 км/сағ жылдамдыққа жетеді. Aston Martin DBX пен Ferrari Purosangue де одан қалыспайды — шамамен 310 км/сағ, яғни бұл сыныпта бәсеке бірер километр үшін жүріп жатыр.

Ең жылдам электрокроссовер — Lotus Eletre R (265 км/сағ)

Eletre R 265 км/сағ-қа дейін жетеді — электр SUV үшін бұл өте көп: бәсекелестердің көбі аккумуляторды аяу үшін 200–250 км/сағ-пен шектелген. Lotus бағдаршамнан жұлқынып шығуға ғана емес, қуат пен аэродинамикаға да мән берген.

Рекордтық жылдамдық күнделікті жүрісте неге мүмкін емес

Рекордтық сандар тек ерекше жағдайда алынады, мұның өз себептері бар:

1. Технологиялар әртүрлі. Реактивті болидті авиақозғалтқыш итереді, сериялық гиперкарларды қауіпсіздік талаптары шектейді, электромобильдер аккумулятордың қызуы мен шинаның ресурсына тіреледі.
2. Ресурс қысқа. 400 км/сағ-тан жоғары жылдамдыққа есептелген шиналар мұндай режимге бірнеше минут қана шыдайды.
3. Шектен жұмыс. Аспа, тежегіш пен салқындату жүйесі ең жоғары жылдамдықты ұзақ ұстауға есептелмеген.
4. Жолдар. Кәдімгі трассалардағы жабын, бұрылыстар мен бүйірден соққан жел мұндай жылдамдыққа жол бермейді.

Сондықтан рекордтар тек жабық полигондар мен арнайы дайындалған трассаларда орнатылады, ал шектен тыс жылдамдық күнделікті пайдалану режимі емес, технологиялардың көрмесі болып қала береді.