Xpeng

Xpeng — Гуанчжоудағы қытайлық электромобиль өндірушісі. Компанияны 2014 жылы GAC мемлекеттік концернінен шыққан мамандар мен интернет-кәсіпкер Хэ Сяопэн құрды, әу бастан бағдарламалық жасақтама мен автопилотқа бәс тікті. 2023 жылы Xpeng-ке Volkswagen қаржы салды, ал 2025 жылы марка алғаш рет бір жылда 400 мыңнан астам көлік сатты. 2026 жылғы қазанда Xpeng Австрияда құрастырылатын үш қатарлы G9L кроссоверін Еуропада сата бастады — бұл кезде оның өз еліндегі сатылымы сегіз айда 10,5%-ға азайған еді.

GAC инженерлері және UCWeb ақшасы (2014–2018)

Xpeng 2014 жылғы 15 тамызда құрылды. Негізін қалаушылардың арасында GAC Group-тың бұрынғы топ-менеджерлері Ся Хэн мен Хэ Тао, сондай-ақ Ян Чуньлэй бар. Директорлар кеңесінің төрағасы болып Хэ Сяопэн сайланды: ол UCWeb мобильді браузерін жасаған, кейін Alibaba-да жұмыс істеген адам. Алғашқы ақшаны өзі және Xiaomi негізін қалаушы Лэй Цзюнь берді. Кейін капиталға Alibaba, Foxconn және IDG Capital кірді, ал 2018 жылғы раундтан соң директорлар кеңесіне Alibaba-дан Джозеф Цай келді.

Алғашқы сериялық көлік — G3 кроссоверін өндіру 2018 жылғы қарашада басталды. Сол жылы компания клиенттерге небәрі 482 көлік тапсырды. Сол кезде АҚШ-та Apple-дың бұрынғы инженеріне пилотсыз көліктерге қатысты коммерциялық құпияны ұрлады деген айып тағылды. 2022 жылы ол кінәсін мойындады. Xpeng болжамды ұрлық ол компанияға келгенге дейін болғанын мәлімдеді.

P7 және екі биржа (2019–2021)

2019 жылғы сәуірде Шанхай автосалонында Xpeng P7 седанын көрсетті, ал қарашада $400 млн тартты — стратегиялық инвестор Xiaomi болды. Сол жылы Tesla бұрынғы қызметкері Цао Гуанчжиді Autopilot-тың бастапқы кодын алып кетті деп сотқа берді. Xpeng бұл талапта тарап болған жоқ. Сот тағайындаған тәуелсіз сарапшы Xpeng-тің коды Tesla-ның зияткерлік меншігін пайдаланбайды деген қорытындыға келді.

2020 жылғы маусымда P7 жеткізілімі басталды, ал жазда компания тағы екі раунд өткізді: Coatue мен Sequoia Capital China сияқты инвесторлардан $500 млн және Alibaba мен Mubadala қорын қоса алғанда $400 млн. 2020 жылғы 27 тамызда Xpeng Нью-Йорк қор биржасына шығып, $1,5 млрд тартты, алғашқы күні акциялары 40%-дан астам қымбаттады. 2021 жылғы 7 шілдеде компания Гонконгта листинг өткізіп, американдық тіркеуі бар әрі екі негізгі алаңы бар алғашқы қытай компаниясы болды.

Сатылым жылдам өсті: 2019 жылы 16 608 көлік, 2020 жылы 27 041, ал 2021 жылы 98 155 көлік. 2020 жылдың соңында G3 Норвегияға жеткізіле бастады — бұл Xpeng-тің Еуропаға алғашқы шығуы еді. Wikipedia 2021 жылғы P5 седанын жүргізушіге көмек жүйелеріне арналған лидары бар алғашқы сериялық көлік деп атайды. 2021 жылғы желтоқсанда реттеуші компанияны салондарына келген шамамен 430 мың адамның бет-бейнесін заңсыз жинағаны үшін 100 мың юань айыппұл салды.

Volkswagen, Didi және ұшатын көліктер (2022–2024)

2022 жылы Xpeng 120 757 көлік, 2023 жылы 141 601 көлік жеткізді. 2023 жылғы сәуірде G6 кроссоверы шықты. 2023 жылғы 26 шілдеде Volkswagen Xpeng-ке 4,99% акция үшін $700 млн салатынын жариялады. Немістер әр американдық депозитарлық акция үшін $15 төлеп, директорлар кеңесінен орын алды. CNBC хабарлауынша, тараптар G9 кроссоверінің платформасында Volkswagen маркасымен екі орта өлшемді электромобиль жасауға келісті — тек Қытайға арналған, 2026 жылы шығады. Хабарландыру жасалған күні Xpeng-тің АҚШ-тағы акциялары 26%-дан астам өсіп жабылды. 2024 жылы тараптар платформаларды, бағдарламалық жасақтаманы және электрондық архитектураны бірлесіп әзірлеу туралы келісімдерге қол қойды. 2023 жылғы тамызда Xpeng Didi-дің пилотсыз жүргізу бөлімшесін $744 млн-дық акциямен төлеп сатып алуға келісті.

Сонымен қатар компания автомобильден әлдеқайда ауқымды жобаларға кірісті:

• 2020 жылы Xpeng Дунгуандағы ұшатын көлік әзірлеушісіне қаржы салды, ол кейін XPeng AeroHT деп аталды; 2024 жылы ол «Құрлықтағы авианосецті» көрсетті — ішінде электр ұшу аппараты бар алты дөңгелекті фургон;
• 2024 жылғы тамызда Xpeng автопилотқа арналған өзінің Turing чипі дайын екенін хабарлады;
• 2024 жылғы 8 қарашада компания салмағы шамамен 70 кг, 60-тан астам буыны бар IRON адам тәрізді роботын көрсетті;
• 2024 жылы M03 седаны бар қолжетімді Mona маркасы шықты.

Mona M03 жылдам бастады. Сатылым 2024 жылғы 27 тамызда 119 800–139 800 юань бағамен ашылды, CarNewsChina дерегінше, алғашқы 52 минутта 10 мыңнан астам нақты тапсырыс түсті. 2025 жылғы 31 наурызға қарай 100-мыңыншы көлік шығарылды, ал 22 шілдеге қарай клиенттерге 150-мыңыншы көлік тапсырылды. Xpeng M03-ті қатарынан он ай бойы Қытайдағы А класындағы ең көп сатылған электр седан деп атайды.

География да кеңейді. Xpeng Германияға шығатынын 2023 жылы IAA автосалонында жариялады, 2024 жылы Сингапурда, Малайзияда, Испания мен Португалияда сатылым ашты. Еуропалық көліктер Австрияның Грац қаласындағы Magna Steyr зауытында құрастырылады. 2024 жылдың қорытындысы — 190 068 көлік жеткізілді.

Серпіліс (2025)

2025 жыл Xpeng үшін жеткізілім бойынша рекордтық болды. Компания 429 445 көлік жеткізді, бұл алдыңғы жылдан шамамен 126%-ға көп, оның 45 008-і шетелге тиесілі. Turing чипі алғаш рет 2025 жылғы маусымда G7 кроссоверінде пайда болды, ал Xpeng оны басқа автоөндірушілерге, соның ішінде Volkswagen-ге ұсына бастады. Ақпанда Xpeng оң рульді G6-мен Ұлыбританияға шығатынын жариялады, шілдеде Индонезияда құрастыруды бастады. Төртінші тоқсанда компания алғаш рет тоқсанды таза пайдамен аяқтады. Жыл соңында онда 19 884 адам жұмыс істеді.

Ақша

2026 жылғы екінші тоқсандағы есепке сәйкес, Xpeng түсімі 19,74 млрд юань ($2,91 млрд) болды — бір жыл бұрынғыдан 8%-ға көп. Компания әлі де шығынмен жұмыс істейді: тоқсандық таза шығын бір жыл бұрынғы 480 млн юаньға қарсы 1,34 млрд юань, бірақ бірінші тоқсандағы 1,78 млрд юаньнан аз. Жалпы маржа 20,7%-ға дейін өсті, ал көлік сатудағы маржа 12,1% деңгейінде қалды. Қызметтерден түсетін түсім бәрінен жылдам — 93,9%-ға өсіп, 2,7 млрд юаньға жетті, бұл негізінен басқа автоөндірушіге жасалған инженерлік жұмыстың есебінен. Компания оның атын атамайды, CnEVPost бұл Volkswagen деп есептейді. Маусымның соңында Xpeng-те 40,48 млрд юань ақша мен қысқа мерзімді салым болды.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жылдың басында сатылым төмендеді: бірінші тоқсанда жеткізілім 33%-ға азайып, 62,7 мың көлікке түсті. Екінші тоқсанда компания өткен жылдың деңгейіне шықты — 103 295 көлік, ал үшінші тоқсанға 115–121 мың көлік уәде етті. CarNewsChina дерегінше, қаңтар–тамызда Xpeng 241 111 көлік сатты, бұл бір жыл бұрынғыдан 10,5%-ға аз. 600 мыңдық жылдық жоспарды орындау үшін оған айына 90 мыңға жуық көлік сату керек.

Хэ Сяопэннің айтуынша, GX кроссоверінің және Mona L03 купе-кроссоверінің табысы компанияға алдағы жаңа модельдерге сенім берді. Mona L03 2026 жылғы 16 шілдеде Мюнхенде таныстырылды. Еншілес робот компаниясы Dogotix $6,3 млрд бағамен $900 млн тартты, инвесторлардың арасында IDG Capital, Alibaba және Tencent бар. Xpeng-тің Қытайдағы желісі — 257 қаладағы 740 дүкен.

2026 жылғы қазанда Xpeng Еуропаның сегіз елінде үш қатарлы G9L электр кроссоверін сата бастады. Францияда ол €74 990 тұрады. Бұл Грацтағы Magna зауытында құрастырылатын марканың төртінші моделі. Толығырақ — біздің G9L-дің Еуропаға шығуы туралы жаңалықта. Xpeng-пен байланысты концерндердің ішінде rizz.kz-те Volkswagen және Xiaomi туралы досье бар.

Xpeng Қазақстанда ресми сатылым бастағанын жарияламаған. Республикамен байланысы әзірге қаржылық: 2026 жылғы маусымда АХҚО реттеушісінің лицензиясымен жұмыс істейтін Freedom Global талдаушылары Xpeng акцияларының мақсатты бағасын $28-ден $25-ке түсірді. Олар себеп ретінде Қытайдағы әлсіз сұранысты және электромобиль өндірушілері арасындағы баға соғысын атады.

Дереккөздер: Wikipedia — Xpeng тарихы, Xpeng — 2026 жылғы II тоқсан есебі, CnEVPost — Xpeng тоқсандық есебіне талдау, CarNewsChina — G9L-дің Еуропадағы сатылымы және 2026 жылғы сатылым, CNBC — Volkswagen пен Xpeng мәмілесі, CarNewsChina — Mona M03 сатылымы, Freedom Broker — Freedom Global талдаушыларының Xpeng бағалауы