Хэ Сяопэн

Хэ Сяопэн мобильді браузердің арқасында байыды, 2017 жылы Alibaba-дан жас автостартапқа кетті, енді адам тәрізді роботтар мен ұшатын көліктер жасап жатыр. 2026 жылдың қазанында оның Xpeng компаниясы алғаш рет бір айда 50 мыңнан астам көлік жеткізді. Роботтарды ол маусымнан бері өзі басқарады: Iron-ды сериялық шығару жыл соңына уәде етілген.

Хуанши, информатика және AsiaInfo

Хэ 1977 жылғы 3 қарашада Хубэй провинциясындағы Хуанши қаласында туып, сонда өсті. Оңтүстік Қытай технологиялық университетінде информатика оқып, бакалавр дәрежесін алды.

Оқуын бітірген соң AsiaInfo Technologies компаниясына барды. Онда инженерге тән жолдан өтті: алдымен технология, кейін тестілеу, сосын жобалар менеджері болды.

UCWeb: Alibaba сатып алған браузер (2004–2014)

2004 жылы Хэ Лян Цземен бірге UC Browser мобильді браузерін жасайтын UCWeb компаниясын құрды. Штаб-пәтері Гуанчжоуда болды. Хэ өнім стратегиясы мен әзірлеуге жауап берді.

2014 жылдың маусымында UCWeb-ті Alibaba сатып алды. Wikipedia мәмілені $4,3 млрд деп бағалап, сол кездегі қытай интернетіндегі ең ірі келісім деп атайды. Хэ дәл осы мәміледен кейін миллиардер атанды.

Alibaba ішіндегі үш жыл (2014–2017)

Сатылғаннан кейін Хэ сатып алушының құрамында қалды. UCWeb пен Alibaba-ның мобильді бөлімшесін басқарды, кейін Tudou мен Ali Games президенті болды. 2017 жылғы 22 тамызда ол топтағы барлық қызметінен кететінін жариялады. Бір аптадан кейін, 29 тамызда, Xpeng-ке директорлар кеңесінің төрағасы болып келді.

Xpeng: инвестордан қожайынға дейін (2014–2020)

Xpeng 2014 жылдың тамызында пайда болды. Оны GAC автоконцернінің бұрынғы басшылары Ся Хэн мен Хэ Тао құрды. Хэ Сяопэн мен Лэй Цзюнь жобаны алғашқы инвесторлар ретінде қолдады, ал 2017 жылы Хэ компанияға толық ауысты.

Содан кейін Xpeng раундтан раундқа өмір сүрді. 2018 жылдың қаңтарында Alibaba мен Foxconn $350 млн раундты бастады, 2019 жылдың қарашасында Xiaomi келді, 2020 жылдың жазында компания тағы $500 млн мен $400 млн тартты. Ақшамен бірге жеткізілім де өсті:

• 2018 — 482 көлік;
• 2019 — 16 608;
• 2020 — 27 041;
• 2021 — 98 155;
• 2022 — 120 757;
• 2023 — 141 601;
• 2024 — 190 068;
• 2025 — 429 445.

Биржа және Volkswagen (2020–2023)

2020 жылғы 27 тамызда Xpeng Нью-Йорк биржасына шығып, $1,5 млрд тартты. 2021 жылғы 7 шілдеде акциялары Гонконгта да сатыла бастады. 2021 жылдың мамырында компанияның 23%-ы Хэге, 12%-ы Alibaba-ға тиесілі еді. Бақылауды ол дауыс құқығы күшейтілген акциялар арқылы ұстап отыр.

Басты бетбұрыс 2023 жылғы 26 шілдеде болды: Volkswagen Xpeng-тің 4,99%-ы үшін $700 млн төледі. Немістер Қытайға арналған технология іздеп келді, ал серіктестік тез ақша әкеле бастады. 2025 жылдың бірінші жартысында Xpeng Volkswagen-ге берген лицензиядан 1,72 млрд юань тапты.

2025 жылғы серпіліс

2025 жылы Xpeng 429 445 көлік жеткізді. Бұл бір жыл бұрынғыдан 126% көп, оның 45 008-і шетелге кетті. Түсім 76,72 млрд юань болды, ал төртінші тоқсанда компания алғаш рет таза пайдаға шықты: 0,38 млрд юань.

Табысты бірден бекіту мүмкін болмады. 2026 жылдың бірінші тоқсанында түсім 17,6%-ға азайып, 13,03 млрд юаньға түсті, ал таза шығын 1,78 млрд юаньға жетті.

Роботтар мен ұшатын көліктер

Хэ роботтарға 2016 жылы-ақ қызыға бастады. 2020 жылы Лэй Цзюньнің көмегімен Dogotix компаниясын сатып алып, соның негізінде Pengxing құрды. 2023 жылдың қыркүйегінде Xpeng Pengxing-тің қалған 74,82%-ын $98,96 млн-ға сатып алды, ал қазанда екі аяқты PX5 роботын көрсетті. 2024 жылғы 8 қарашада Iron шықты: салмағы 70 кг, 60-тан астам буыны бар.

2026 жылғы 10 маусымда Хэ қызметкерлерге жазған хатында робототехника бөлімшесінің бас директоры болатынын айтты. «Сала барған сайын қызып, бәсеке күшейіп барады, ал біз бағытты да, жеңіс сәтін де анық көрдік», — деп жазды ол. SCMP дерегінше, өткен жыл бойы ол роботтарға аптасына кемінде бір толық күн бөлген. Мақсат мынадай: 2026 жылдың соңына қарай сериялық Iron, алдымен өз шоурумдарында, 2027 жылдан бастап Қытай мен шетелдегі клиенттерде.

2026 жылдың тамызында робот бизнесі мәміледен кейінгі бағасы $6,3 млрд-тан асатын $900 млн-нан астам қаржыландыруға қол қойды. Раундты IDG Capital бастады, Gaorong, Tencent және Alibaba қатысты. Хэ мен Брайан Гу бақылайтын құрылым $100 млн салуды жоспарлап отыр.

Екінші бәс — ұшатын көліктер. Xpeng 2020 жылы AeroHT-ге ақша салды, 2021 жылдың қазанында әзірлеуші $500 млн қаржыландыру туралы хабарлады. Басты өнімі — «құрлық авианосеці»: электрұшағы бар алты дөңгелекті тасымалдаушы көлік. 2025 жылдың наурызында Хэ оны сериялық шығаруды 2026 жылы бастаймыз деп уәде етті.

Ақша

Forbes 2026 жылғы 3 қарашада Хэнің байлығын $1,6 млрд деп бағалады. Негізі — Xpeng акцияларының 18,8%-ы, олар оған дауыстың 69,2%-ын береді.

Жалақысы қарапайым: 2024 жылы салыққа дейін шамамен $233 мың, салықтан кейін шамамен $160 мың. Үлкен ақша акция бағасына байланған: 2025 жылдың наурызында директорлар кеңесі оған 28,5 млн акция бөлді, олар бағасы HK$250, HK$500 және HK$750 болғанда үш бөлікпен ашылады. 2026 жылдың қараша айының басында акция шамамен HK$38 тұрды.

Xpeng пен UC Browser төңірегіндегі даулар

• 2015: Сноуден құжаттары UC Browser пайдаланушылардың құпия деректерін (IMSI, IMEI, MSISDN) жіберетінін көрсетті.
• 2018: АҚШ-та Apple-дің бұрынғы қызметкері Сяолань Чжан пилотсыз көлік құпияларын ұрлады деп айыпталды, мұны Xpeng-ке жұмысқа тұру үшін істеген деген болжам айтылды. 2022 жылы ол кінәсін мойындады. Xpeng ұрлық оны жұмысқа алғанға дейін болған дейді.
• 2019: Tesla бұрынғы инженері Цао Гуанчжиді Autopilot бастапқы кодына байланысты сотқа берді. Сот тағайындаған тәуелсіз сарапшы Xpeng кодынан Tesla-ның зияткерлік меншігін таппады.
• 2021: билік Xpeng-ті шоурумдарға келген 430 мың адамның бет-әлпетін заңсыз жинағаны үшін 100 мың юань айыппұл салды.

Бұл істердің ешқайсысында Хэнің өзі жоқ.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қараша)

2026 жылдың маусымында Хэ Ant Group директорлар кеңесіне кіріп, компанияға ЖИ бойынша кеңес бере бастады. Сөйтіп Alibaba орбитасына оралды. Шілдеде ол Xpeng роботаксиінің ішкі сынағындағы алғашқы жолаушы болды.

Қазан рекорд әкелді: 50 237 көлік. Бірақ он айда компания 334 604 көлік сатты, бұл былтырғыдан 5,8% аз. Төртінші тоқсанға Хэ айына 60 мың көліктен асу мақсатын қойды. 3 қарашада оған 49 жас толды.

Дереккөздер: Wikipedia — He Xiaopeng, Wikipedia — Xpeng, Wikipedia — UCWeb, Forbes — профилі мен байлығы, The Standard / Reuters — Хэ роботтарды басқарады, SCMP — робототехникадағы бетбұрыс, 36Kr — роботтарды қаржыландыру, CnEVPost — Хэ Сяопэн туралы жаңалықтар, Sina Finance / Huaxia Times — 2024 жылғы жалақы, Xpeng — үлес пен дауыс, 2026 жылғы мамыр