Supreme

Supreme — 1994 жылы Джеймс Джеббиа ашқан нью-йорктік киім маркасы әрі скейт-дүкен. Оны қызыл бокс-логотипінен, апта сайынғы «дроптарынан» және Nike-тен Louis Vuitton-ға дейінгі коллаборацияларынан таниды. Қазір Supreme жаңа бірлескен кроссовкасына байланысты жаңалықтарда жүр: 2026 жылғы 15 қазанда марка британдық дизайнер Мартин Роузбен бірге Майк Тайсонның бейнесі салынған Nike Dunk Low шығарады. 2024 жылдан бері Supreme Ray-Ban иесі EssilorLuxottica-ға тиесілі.

Скейтерлерге арналған дүкен (1994)

Supreme-нің алғашқы дүкені 1994 жылдың сәуірінде Төменгі Манхэттендегі Лафайет-стритте, бұрынғы кеңсе бөлмесінде ашылды. Джеббиа бұл ауданды сол жерде скейтбординг тауарларын сататын ешкім жоқ болғандықтан таңдады. Алғашқы қызметкерлердің арасында скейтерлер Джастин Пирс пен Гарольд Хантер, сондай-ақ «Балалар» фильмінің актерлері болды.

Логотип бірден пайда болды. Қызыл тақтадағы Futura Heavy Oblique көлбеу қарпімен жазылған ақ Supreme сөзі суретші Барбара Крюгердің жұмыстары туралы кітаптың әсерімен жасалды. Сол 1994 жылы марка суретшімен алғашқы коллаборациясын шығарды — граффитиші Раммеллзимен бірге қолмен боялған тракер кепкалар мен рюкзактар.

Алғашқы Dunk (2002)

Nike-пен қарым-қатынас скейтбордқа арналған кроссовкадан басталды. 2002 жылдың қазанында Nike Dunk Low Pro SB Supreme шықты: скейтерлік модельге Air Jordan III-тің «піл» өрнегін көшірді. 750 қара және 500 ақ жұп жасалды, әр адамға бір жұптан берілді, оларды Supreme-нің төрт дүкенінде бір апта сатты.

Одан кейін коллаборациялар жыл сайын дерлік шықты: 2003 жылы Dunk High, 2006 жылы Blazer, ал 2012 жылы скейт желісінен тыс алғашқы бірлескен модель — Air Force 1 Low. Ажиотаж кейде дүкен шегінен асып кетті: 2014 жылы Нью-Йорктегі дүкенде Foamposite сатылымын полиция тоқтатты.

Дүкендер желісі де кеңейді. 2004 жылы Лос-Анджелестегі Фэрфакс-авенюде алғашқы дүкеннен екі есеге жуық үлкен дүкен ашылды. 2011 жылдың қыркүйегінде Лондонның, 2016 жылы Париждің кезегі келді. Токиода тағы үш дүкен жұмыс істейді.

Дроптар мен кезектер

Supreme-нің басты өнертабысы — зат емес, сату тәсілі. Марка жылына екі коллекция шығарады, бірақ оны бірден толық сатылымға шығармайды. Заттар әр бейсенбі сайын онлайн және дүкендерде шағын топтармен шығады. Wikipedia бұл модельдің авторы Supreme деп атайды: бүгін көптеген көше киімі маркалары осылай жұмыс істейді.

Коллаборациялар екінші тірекке айналды. Серіктестер тізімі ұзын әрі әралуан:

• сән үйлері мен дизайнерлер — Comme des Garçons, Yohji Yamamoto, Undercover, Stone Island, Jean Paul Gaultier, Burberry, Martine Rose;
• зергерлер — Tiffany & Co. және Jacob & Co.;
• күтпеген брендтер — Oreo печеньесі, Meissen фарфоры, Mortal Kombat, Disney және MLB бейсбол лигасы;
• суретшілер — 2020 жылы Такаси Мураками салған футболка COVID-19-бен күреске $1 млн жинады.

Louis Vuitton және миллиард (2017)

2017 жылдың қаңтарында Supreme заттары Париж сән апталығында Louis Vuitton подиумына шықты. Бұл жоғары сән үйі мен скейтерлік марка арасындағы осындай алғашқы коллаборация болды. Француз үйі туралы толығырақ — Louis Vuitton досьесінде.

Сол жылы Supreme-ге инвесторлар келді. FashionNetwork мәліметінше, The Carlyle Group пен Goode Partners компанияның жартысына жуығын $500 млн-ға сатып алды. Ол кезде Supreme-нің түсімі өсіп жатты: VF Corporation деректері бойынша, 2017 жылдың қаңтарында аяқталған қаржы жылында ол шамамен $200 млн болды. 2018 жылы Америка модельерлер кеңесі (CFDA) Supreme-ді жылдың үздік ерлер киімі дизайнері деп атады.

Соттар мен жалған тауарлар

Танымалдық тауар белгісіне қатысты мәселе әкелді. 2013 жылы Supreme логотипі ұқсас Married to the Mob маркасына талап арыз берді. Бокс-логоға стилі әсер еткен Барбара Крюгер бұл арызды сынады, үш айдан кейін ол кері қайтарылды.

Еуропада марка атын ұзақ уақыт қорғай алмады. Мұны ресми емес Supreme заттарын сатқан фирмалар пайдаланды. 2018 жылы Samsung Қытайда осындай «Supreme»-мен серіктестік жариялады, бірақ сын көбейген соң одан бас тартты. Supreme тауар белгісін бүкіл ЕО аумағында 2019–2020 жылдары тіркетті.

Екі сату (2020–2024)

2020 жылғы 9 қарашада Vans пен The North Face иесі VF Corporation Supreme-ді $2,1 млрд-қа сатып алатынын жариялады. Бұл марканың жылдық EBITDA-сының 15 еселенген көлемінен сәл аз. Carlyle мен Goode Partners бизнестен шықты, ал Джеббиа компанияны басқаруды жалғастырды. VF ол кезде Supreme түсімі жылына $500 млн-ға жетеді, ал 2024 жылға қарай $1 млрд-тан асады деп күтті.

Миллиардқа жетпеді. 2024 жылдың наурызында аяқталған қаржы жылында Supreme түсімі $538 млн болды. 2024 жылдың шілдесінде VF марканы француз-итальян EssilorLuxottica-ға $1,5 млрд-қа сатуға келісті — сатып алған бағасынан шамамен 30%-ға арзан. VF мәмілені «синергияның шектеулілігімен» және балансты нығайту ниетімен түсіндірді. Morningstar сарапшысы Дэвид Шварц VF артық төледі, ал Supreme-нің сатылымы мен пайдасы азайып жатты деп санады. Мәміле 2024 жылғы 2 қазанда жабылды.

EssilorLuxottica Supreme-ге жеке орын қалдырып, сатылымды тек өз арналары арқылы сақтауға уәде берді. Джеббиа марканы әлі де басқарып отыр.

Supreme және Қазақстан

Supreme-нің Қазақстанда өз дүкендері жоқ. Марканың желісі — Нью-Йорк, Лос-Анджелес, Лондон, Париж, Токио және 2020-жылдары ашылған Берлин, Милан, Чикаго, Сеул мен Шанхай. Заттар ресми сайт пен марка дүкендері арқылы сатылады, ал Supreme елдегі серіктес нүктелерін атаған жоқ. Тайсон бейнеленген жұптың Қазақстанда сатылатыны туралы да бренд хабарламады.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Supreme EssilorLuxottica құрамында жеке бренд ретінде жұмыс істейді. Нью-Йорктегі флагмандық дүкен 2019 жылдың ақпанында Лафайет-стриттен Бауэри, 190 мекенжайына көшті. 2024 жылы марка Шанхайда дүкен ашты.

2026 жылдың күзінде марка Martine Rose-пен бірге бокс капсуласын шығарады. Оның ішінде бағасы $150 болатын Тайсон бейнеленген Nike Dunk Low бар — ол тек supreme.com сайтында және Supreme дүкендерінде сатылады. Мартин Роузбен марка 2024 жылы, Yohji Yamamoto-мен 2025 жылы да жұмыс істеген.

Дереккөздер: Wikipedia — Supreme (brand), FashionNetwork — VF Supreme-ді $2,1 млрд-қа сатып алады, Retail Dive — VF Supreme-ді EssilorLuxottica-ға сатады, VF Corporation — EssilorLuxottica мәмілесінің жабылуы, Highsnobiety — Supreme мен Nike коллаборацияларының тарихы, Sneaker News — Supreme мен Martine Rose Nike Dunk-ты Тайсонға арнады