Louis Vuitton

Louis Vuitton — жүк салатын сандықтар мен буып-түю шеберханасынан басталып, LVMH концернына атын берген француз үйі. Бүгінде ол сөмке, киім, аяқ киім, әшекей, әтір, ал 2025 жылдан бері косметика да шығарады. Қоңыр кенептегі LV әріптерін әлемнің бәрі таниды. Сол себепті марка өз белгілерін рұқсатсыз қолданатындармен жылдар бойы соттасып келеді. Жаңа мысал — 2026 жылғы қыркүйек: Париж соты апсайклинг шеберханасы Kamad Reworked-пен дауда Louis Vuitton-ға €920 мың өндіріп берді.

Парижге жаяу келген Юралық бала

Луи Виттон 1821 жылғы 4 тамызда Юра тауындағы Анше ауылында туды. 13 жасында үйден кетіп, Парижге жаяу аттанды. 292 мильдік, яғни 470 шақырымдай жол екі жылдан астам уақыт алды. Астанаға ол 1837 жылы, 16 жасында жетті.

Парижде Виттон сандық шебері әрі жүк буушы Ромен Марешальға шәкірт болды. Уақыт өте келе Наполеон III-нің әйелі императрица Евгенияның жүгін буатын шеберге айналды.

1854–1892: жалпақ сандық және алғашқы көшірмелер

1854 жылы Виттон Клеманс-Эмили Парьоға үйленіп, Нёв-де-Капюсин көшесі, 4-те өз дүкенін ашты. Оның басты идеясы — сұр Trianon кенебімен қапталған жалпақ сандық. Бұған дейін сандықтың қақпағын су ағып кетсін деп дөңес жасайтын. Жалпақ сандықтар жеңіл болды, ылғал өткізбеді, ең бастысы, багаж вагондары мен кеме трюмдерінде бірінің үстіне бірін қоюға келді.

Сұраныс өсті. 1859 жылы Виттон өндірісті Париж түбіндегі Аньер-сюр-Сенге, аумағы 1080 м² шеберханаға көшірді. 1867 жылғы Дүниежүзілік көрмеде оның сандықтары қола медаль алды.

Табыстың артынан көшірмелер де келді. Еліктеушілерден ерекшеленуі үшін Виттон 1872 жылы бір түсті кенепті жолақты кенепке ауыстырды. Содан бері көшірмелермен күрес марка тарихының тұрақты тақырыбына айналды. 1885 жылы марка Франциядан тыс алғашқы дүкенін Лондонда ашты.

1888–1936: Жорж Виттон, Damier және монограмма

1857 жылы туған негізін қалаушының ұлы Жорж марканы қорғауды өз мойнына алды. 1888 жылы «marque L. Vuitton déposée», яғни «тіркелген L. Vuitton маркасы» деген жазуы бар шахмат торлы Damier кенебі шықты. 1889 жылы Жорж бірнеше тетігі бар құлыпқа патент алды. Ойы бойынша оны сұғаныспен ашу мүмкін емес еді.

Луи Виттон 1892 жылғы 27 ақпанда қайтыс болды. Төрт жылдан кейін, 1896 жылы, Жорж Monogram-ды — гүлдер мен ромбылар арасында өрілген LV әріптерін ойлап тауып, суретке бірнеше елде патент алды. 2026 жылы марка осы суреттің 130 жылдығын атап өтіп жатыр.

Кейін Louis Vuitton сандықтан әріге шықты. 1914 жылы Елисей алаңдарында Louis Vuitton ғимараты ашылды. Wikipedia деректері бойынша, бұл сол кездегі әлемдегі ең үлкен жол жабдықтары дүкені болған. 1930 жылдары сөмкелер пайда болды: 1930 жылы Keepall, 1932 жылы Noé, сосын Speedy. 1927 жылы негізін қалаушының немересі Гастон-Луи үйдің алғашқы әтірі Heures d’Absence-ты шығарды.

1936–1977: екі дүкені бар отбасылық компания

1936 жылы Жорж қайтыс болғаннан кейін компанияны Гастон-Луи Виттон басқарды. Кейін Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары сынға себеп болды: марканы Виши режимі кезінде жұмыс істеді деп айыптады. LVMH бұған бұл «көне тарих» екенін, ол кезде компанияны отбасы басқарғанын, концерн әлі құрылмағанын айтып жауап берді.

1975 жылға қарай Louis Vuitton-ның небәрі екі дүкені болды, жылдық түсімі 10 млн франк шамасында еді. 1977 жылы басшылық Анри Ракамьеге өтті, сол жылы түсім 70 млн франкке жетті. 1978 жылы марка Жапонияға шығып, Токио мен Осакада бутик ашты.

1987: LVMH-тың тууы

1987 жылы Louis Vuitton шампан мен коньяк өндіретін Moët Hennessy-мен бірікті. Осылай LVMH Moët Hennessy Louis Vuitton концерні пайда болды. 1989 жылға қарай марканың әлем бойынша 130 дүкені болды.

LVMH нәтижелерін бөлімшелер бойынша жариялайды. Louis Vuitton «Сән және былғары бұйымдар» бөлімшесіне кіреді. 2026 жылдың бірінші жартысында бұл бөлімше концерннің €38,6 млрд жалпы түсімінің €18,15 млрд-ын әкелді, екінші тоқсандағы органикалық өсім 1% болды.

1997–2023: чемоданнан сәнге

1990 жылдардың соңына дейін Louis Vuitton ең алдымен сөмке мен жүк маркасы болып қала берді. 1997 жылы көркемдік директор болып америкалық Марк Джейкобс тағайындалды, 1998 жылы үй алғашқы дайын киім желісін шығарды. Кейін оның орнына француз Николя Жескьер келді: маркаға арналған алғашқы коллекциясын ол 2014 жылғы наурызда Парижде көрсетті.

Ерлер желісін 2011 жылы британдық Ким Джонс басқарды. 2018 жылғы 26 наурызда ерлер желісінің көркемдік директоры Вирджил Абло болды. Ол Louis Vuitton-да бұл қызметке келген алғашқы афроамерикалық еді. Абло 2021 жылғы 28 қарашада жүректің сирек кездесетін қатерлі ісігінен қайтыс болды.

2023 жылғы 14 ақпанда ерлер желісінің креативті директоры болып Фаррелл Уильямс тағайындалды. Сол айда Louis Vuitton-ның төрағасы әрі CEO-сы итальяндық Пьетро Беккари болды. Осы жылдары марка суретшілермен және көше брендтерімен коллаборациялар жасады, соның ішінде токиолық fragment design студиясымен.

Louis Vuitton Қазақстанда

Қазақстандағы алғашқы Louis Vuitton бутигі 2012 жылғы 11 қазанда Алматыда, Esentai Mall-дың кіреберісінде ашылды. Esentai Mall-дың өзі жұртқа сол жылғы 20 қазанда ашылды. Бутикте алғашқы күннен ерлер мен әйелдерге арналған жүк сөмкелері, аксессуарлар, әшекейлер, киім және аяқ киім сатылды.

Louis Vuitton-ның сол кездегі президенті Ив Карсель Қазақстан нарығына шығуды марканың «жаңашыл рухымен» түсіндірді. Оның сөзінше, дүкен елдің мәдени және экономикалық жедел дамуымен тұспа-тұс ашылды. Esentai Mall бас директоры Жәнібек Әлкеев 2017 жылы Kapital.kz-ке берген сұхбатында маркамен келіссөз 2004 жылы басталғанын айтты. Оның сөзінше, Louis Vuitton сауда орталығында сұранысы тұрақты люкс брендтердің бірі болған.

Мәселелер мен даулы оқиғалар

Жалған өнім марканың соңынан XIX ғасырдан бері қалмай келеді. Еуропалық статистикаға сілтеме жасаған Wikipedia деректері бойынша, 2004 жылы Еуроодақта тәркіленген жалған аксессуарлардың 18%-ы Louis Vuitton-ға ұқсатып жасалған. Марка көшірме жасаушылармен соттасады, ал 2020 жылдары түпнұсқа заттарды қайта жасап сататындармен де соттаса бастады. Kamad Reworked ісінде Париж соты апсайклердің құқықтың сарқылуы туралы уәжін де, экология туралы дәлелін де қабылдамады.

Кеңінен талқыланған басқа оқиғалар:

• 2017 жылы модель Ульрикке Хёйер Louis Vuitton көрсетілімі алдында оған «тым ісінген» деп, тек су ішуді бұйырғанын айтты;
• 2024 жылы Барселонадағы Гуэль саябағында өткен көрсетілімнен кейін қорғаудағы баспалдақ пен тас шар зақымданды, ал тұрғындар саябаққа кіруді жапқанға наразылық білдірді.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Пьетро Беккари Louis Vuitton басшысы қызметін сақтап, Сидни Толеданоның орнына бүкіл LVMH сән тобын да басқарып отыр. Louis Vuitton CEO-сының орынбасары Дамьен Бертран концерннің атқарушы комитетіне кірді.

Соңғы екі жылда марка жаңа санаттарға және спортқа шықты:

• 2025 жылғы 30 қаңтарда Louis Vuitton «Формула-1»-мен он жылдық серіктестік жариялады: жүлдегер үштікке кубоктар фирмалық сандықта беріледі, ал марка Австралия Гран-приінің титулдық демеушісі болды. Бұл LVMH пен F1 арасындағы үлкен келісімнің бөлігі, соған сай ресми хронометрист ретінде Rolex-тің орнына TAG Heuer келді;
• 2025 жылғы наурызда үй La Beauté Louis Vuitton косметикасын жариялады, креативті директоры — визажист Пэт Макграт. 2025 жылғы 29 тамызда желі 55 түрлі ерін далабы, 10 бальзам және көз бояуының 8 палеткасымен сатылымға шықты;
• 2026 жылдың бірінші жартысындағы есебінде LVMH Louis Vuitton-ның Пекин мен Сеулдегі жаңа бутиктерін атап өтті.

Louis Vuitton-ның штаб-пәтері Парижде, Пон-Нёф көшесі, 2-де орналасқан.

Дереккөздер: Wikipedia — марка тарихы, дизайнерлер, даулы оқиғалар, Louis Vuitton — үйдің ресми хронологиясы, Biography — Луи Виттонның өмірі, FashionNetwork — Алматыдағы бутиктің ашылуы, Kapital.kz — Қазақстан нарығындағы люкс брендтер, FashionUnited — Беккари LVMH сән тобының басында, FashionUnited — LVMH-тың 2026 жылғы бірінші жартыжылдық нәтижелері, Crash.net — «Формула-1»-мен серіктестік, The Fashion Law — Kamad Reworked-ке қарсы іс