Криштиану Роналду

Криштиану Роналду — Португалия құрамасының капитаны, сауд «Әл-Насрының» шабуылшысы, бес мәрте «Алтын доп» иегері және Forbes нұсқасы бойынша алғашқы миллиардер-футболшы. 41 жасында ол әлі де әлемдегі ең көп табыс табатын спортшы әрі құрамалар тарихындағы үздік бомбардир. Бірақ 2026 жылдың күзі оғаш басталды. Құраманың жаңа бапкері Жорже Жезус — көктемде Роналду онымен бірге Сауд Арабиясының чемпионы атанған сол бапкер — оны қосалқы орындыққа отырғызды, ал 30 қыркүйекте капитан 23 жылда алғаш рет жиыннан кетіп қалды. Португалия онсыз қатарынан екі матчта жеңді. Мансабындағы 1000 голға жиырмаға жуық гол жетпейді, ал өзі бұл маусымды, сірә, соңғысы деп атайды. Ол өзі қалағандай кете ала ма?

Шығу тегі және отбасы

Криштиану Роналду душ Сантуш Авейру 1985 жылы 5 ақпанда Мадейра аралының басты қаласы Фуншалда дүниеге келген. Ол отбасындағы төрт баланың кенжесі: ағасы Угу, әпкелері Элма мен Лилиана Катя бар. Анасы Мария Долореш душ Сантуш Авейру аспаз әрі тазалықшы болып жұмыс істеген. Әкесі Жозе Динис Авейру муниципалдық бағбан болған, сонымен қатар жергілікті «Андоринья» клубында экипировка әкімшісі қызметін атқарған.

Екінші есімін балаға Рональд Рейганның құрметіне қойған: әкесі америкалық президентке тәнті болған. Жозе Динис Португалияның отаршылдық соғысы кезінде Анголада соғысып, ауыр психологиялық жарақатпен оралған және өмір бойы алкогольге тәуелділікпен күрескен. Криштианудың өзі керісінше — қажырлы еңбегімен және бапкерлер үлгі етіп көрсететін спорттық формасымен танымал.

Алғашқы жылдар: Мадейра және «Спортинг» (1992–2003)

Алғашқы клубы әкесі жұмыс істеген сол «Андоринья» болды: Роналду онда 1992–1995 жылдары ойнады. Кейін аралдың ең ірі клубы «Насьоналда» екі маусым өтті. 1997 жылы 12 жасар бала Лиссабонға, «Спортинг» академиясына көшті — ол үшін символдық £1500 төленді. Отбасынан алыста, құрлықта тұруға тура келді.

«Спортингте» ол негізгі құрамға дейін өсіп, 18 жасқа қарай Еуропадағы ең көп талқыланатын жас вингерлердің біріне айналды. Арық, жылдам, шексіз финттері бар — Манчестерде оны дәл осындай күйінде көрді.

«Манчестер Юнайтед»: фокусшыдан мерген шабуылшыға (2003–2009)

2003 жылы 12 тамызда «МЮ» 18 жастағы Роналдуды £12 млн-ға сатып алды — бұл жасөспірім үшін Англия рекорды еді. 16 тамызда «Болтонға» қарсы дебютін аңыз Джордж Бест өзі көрген дебюттердің ішіндегі «сөзсіз, ең әсерлісі» деп атады.

Алғашқы маусымдарда Роналду көп финт жасап, жиі құлайтын, сондықтан ағылшындар оған күдікпен қарады. Фергюсон кейін оның өсуін жай ғана бақылағанын айтты: «Ол бізде болған алты жылда оның ойыны үнемі өсіп отырды». Манчестер кезеңінің қорытындысы:

• Премьер-лиганың қатарынан үш чемпиондығы;
• 2007/08 Чемпиондар лигасы және 2008 жылғы клубтар арасындағы әлем чемпионаты;
• алғашқы «Алтын доп» — 2008 жылы, 23 жасында, сол кездегі рекордтық дауыс санымен.

«Реал»: шыңдағы тоғыз жыл (2009–2018)

2009 жылдың жазында «Реал» Роналду үшін €94 млн төледі — бұл сол кездегі тарихтағы ең қымбат трансфер еді. Мадридте ол әдеттегі мағынадағы вингер болуды тоқтатты: қақпаға жақынырақ ойнап, футбол бұрын көрмеген қарқынмен гол соғып жүрді. Бұл дәуір Лионель Месси «Барселонадағы» ең үздік жылдарымен тұспа-тұс келді, ал екі ойыншының он жылдық бәсекесі әлем футболының басты сюжетіне айналды.

Мадрид кезеңінің цифрлары нанғысыз естіледі:

• төрт Чемпиондар лигасы — 2014, 2016, 2017 және 2018 жылдары;
• төрт «Алтын доп» — 2013, 2014, 2016 және 2017;
• «Реал» тарихындағы үздік бомбардир атағы.

Қазір Чемпиондар лигасындағы гол (140) және голдық пас (42) рекордтары Роналдуға тиесілі.

«Ювентус» және Манчестерге оралу (2018–2022)

Төртінші Чемпиондар лигасынан кейін Роналду €100 млн-ға «Ювентусқа» ауысты — бұл 30-дан асқан ойыншы үшін рекорд. Туринде ол Италияның екі чемпиондығы мен Италия кубогын жеңіп алып, үш лиганың — ағылшын, испан және итальян чемпионаттарының әрқайсысында 50-ден астам гол соққан алғашқы ойыншы атанды. Бірақ басты мақсат — «Ювемен» Чемпиондар лигасын алу — орындалмады.

2021 жылы 27 тамызда Роналду «Манчестер Юнайтедке» оралды. Қайта оралу мұңды болды. Екінші маусымда ол жаңа бапкер Эрик тен Хагпен араздасып, Пирс Морганға сұхбат берді, онда клубтың өзін «сатып кеткенін» айтты, ал 2022 жылы 22 қарашада келісімшарт бұзылды. Екінші келуінде ол 40 матчта 19 гол соқты, ал 2021/22 маусымы ол үшін 2010 жылдан бергі алғашқы кубоксыз маусым болды. Сол уақытта басталған Катардағы әлем чемпионатында Роналду бес мундиальда гол соққан алғашқы ер футболшы атанды — және онда да қосалқы орындықта қалды.

«Әл-Наср»: сауд жобасы (2023 жылдан)

2022 жылы 30 желтоқсанда Роналду эр-риядтық «Әл-Насрмен» келісімшартқа қол қойды. Оның жалақысын футбол тарихындағы ең үлкен жалақы деп атады, ал көшудің өзі сауд футболындағы ауқымды құрылыстың бастауы болды. Ол 2023 жылы 22 қаңтарда, капитан белдігімен дебют жасады.

Алғашында кубоктар бұйырмады: «Әл-Наср» «Әл-Хиләлден» қалып қойды, ал Роналду жай ғана гол соға берді — 2024 және 2025 жылдары қатарынан екі рет лиганың үздік бомбардирі атанды. 2025 жылы 26 мамырда ол клубтық деңгейдегі 800-голын соғып, келісімшартын 2027 жылға дейін ұзартты. 2025 жылдың жазында клубты Стефано Пиолидің орнына Жорже Жезус басқарды, ал 2026 жылы 21 мамырда «Әл-Наср» «Дамакты» 4:1 есебімен талқандап, бес жылдағы алғашқы чемпиондығын жеңіп алды. Роналду екі гол соқты — айып добынан және жақын қашықтықтан. Бұл оның Сауд Арабиясындағы алғашқы чемпиондық атағы.

Құрама: Қазақстаннан алтыншы мундиальға дейін (2003–2026)

Роналду Португалия құрамасы сапында 2003 жылы 20 тамызда Шавиште Қазақстанмен өткен жолдастық матчта дебют жасады: 18 жастағы вингер алмастырып шықты, португалдар 1:0 есебімен жеңді. Оның өмірбаянындағы қазақстандық із осыдан басталады. 2007 жылы 17 қазанда Алматыда, Еуро-2008 іріктеуінде Португалия Қазақстанды 2:1 есебімен ұтты: 84-минутта Роналду Ариза Макукулаға пас берді, ал қосылған уақытта Нанидің пасынан кейін сол аяғымен өзі гол соқты.

Әрі қарай бірқатар көңілсіз сәтсіздіктерден кейін бір үлкен кубокқа әкелген ұзақ тарих болды:

• үй алаңындағы Еуро-2004 — Грекияға ұтылған финал және құрама сапындағы алғашқы гол;
• Еуро-2016 — Еуропа чемпионы атағы, дегенмен финалда Роналду 25-минутта алаңнан кетті; ол капитан болды және турнирдің «Күміс бутсасын» алды;
• 2019 жылғы Ұлттар лигасы — жеңіс және үздік бомбардир атағы;
• Еуро-2020 — «Алтын бутса», ал көп ұзамай әлемдік рекорд: Роналду ирандық Али Даейді (құрама үшін 109 гол) басып озды;
• 2025 жылғы 8 маусым — екінші Ұлттар лигасы: финалда Португалия Испанияны жеңді.

2026 жылғы әлем чемпионаты ол үшін алтыншы болды — бұл бірнеше ойыншымен бөлісетін рекорд. 23 маусымда Өзбекстанмен матчта (5:0) Роналду екі гол соғып, алты мундиальда гол соққан тарихтағы алғашқы ойыншы атанды, сондай-ақ әлем чемпионаттарындағы Португалия голдары бойынша Эйсебиоды басып озды — 10-ға қарсы 9. Әрі қарай Роберто Мартинестің командасы Хорватиядан өтті (2:1), ал 6 шілдеде 1/8 финалда Испаниядан 0:1 есебімен жеңілді. Комментаторлар Роналдудың өз ойынын көзге көп түспеген деп бағалады. Турнирден кейін Мартинес кетіп, құраманы Жезус басқарды.

Ақша

Forbes-тың 2026 жылғы 3 қазандағы бағалауы бойынша Роналдудың байлығы — $1,2 млрд. Ол Леброн Джеймс, Тайгер Вудс және Мессимен бірге миллиардерлер тізіміндегі төрт белсенді спортшының бірі атанды. «Менің мақсатым осы цифрға жету еді. Бұл “Алтын допты” жеңіп алғанмен бірдей», — деді ол Forbes-қа. Журналдың есебінше, Роналду мансабында салықтар мен агенттер комиссиясын шегергенге дейін $2,1 млрд тапқан — бұл кез келген басқа спортшыдан көп; оның $1,4 млрд-ы жалақыдан түскен.

Forbes-тың 2026 жылғы ең көп табыс табатын спортшылар рейтингінде Роналду бірінші орында — қатарынан төртінші жыл және мансабында алтыншы рет, бір кездегі Майкл Джордан сияқты. 2025 жылғы 1 мамырдан 2026 жылғы 1 мамырға дейін ол $300 млн тапты: $235 млн — «Әл-Насрмен» келісімшарт, $65 млн — жарнама, бизнес және басқа табыстар. Бір жылдағы мұндай соманы Forbes бұған дейін тек 2015 жылы Флойд Мейуэзерден тіркеген. Бір жыл бұрын Роналдудың табысы $275 млн болған.

Алаңнан тыс табыс CR7 брендіне және демеушілерге сүйенеді:

• Nike-пен өмір бойғы келісімшарт, сондай-ақ Binance, Herbalife және Therabody;
• CR7 — спортзалдар, парфюмерия, сағаттар мен киім; Pestana желісімен бірге бес қонақүй, оның ішінде 2021 жылы Таймс-скверде ашылған қонақүй;
• инвестициялар: Whoop, Perplexity ЖИ-іздеу жүйесі, Herbalife-тың технологиялық еншілес компаниясына $7,5 млн, ал 2026 жылғы ақпанда — испандық «Альмерия» клубының 25%-ы;
• UR · Cristiano YouTube-арнасында 80 млн-ға жуық жазылушы және барлық әлеуметтік желілерде миллиардқа жуық жазылушы.

Жеке өмірі

Джорджина Родригеспен Роналду 2016 жылы Мадридтегі Gucci бутигінде танысқан, ол онда сатушы болып істеген. Жұп көпшілік алдында алғаш рет 2017 жылы бірге шықты. 2025 жылдың тамызында Джорджина Instagram-да «Иә, келісемін. Осы және барлық өмірлерімде» деген жазумен сақинасын көрсетті, ал 2026 жылы 11 тамызда олар Кашкайштағы үйінде үнсіз-түнсіз үйленді — танысқанына дәл он жыл толғанда. Қонақтар болған жоқ: тек бес бала және төрт куә. Неке мүлікті бөлек иелену режимімен қиылды, Юрген Теллердің суреттерін кейін Vogue жариялады.

Роналдудың бес баласы бар. Үлкені, кіші Криштиану, «Әл-Наср» академиясында ойнайды. Джорджинадан екі қызы бар — Алана Мартина және Белла Эсмеральда. 2022 жылы жұп егіз күтті, бірақ 18 сәуірде Роналду ұлының туған кезде қайтыс болғанын хабарлады: «Бұл ата-ана сезінуі мүмкін ең ауыр қайғы».

Қызықты деректер

• Роналдудың секіру рекорды — ең жоғарғы нүктеде 2,93 метр. Бұл футболда тіркелген ең биік көрсеткіш.
• Құрама сапындағы 141 жеңіс — тарихтағы кез келген ойыншыдан көп.
• Төрт түрлі клуб үшін 100-ден гол соққан алғашқы футболшы.
• 2026 жылы 9 қыркүйекте «Абхаға» соққан голы оның 979-ресми голы болды — кәсіби футболда ешкім жетпеген мыңға 21 гол қалды.
• Роналду мен Жезус — ескі таныстар: ол Сауд Арабиясы чемпионатын дәл осы бапкермен жеңіп алды, ал енді соның кесірінен құраманың қосалқы орындығында қалды.

Роналду төңірегіндегі даулар

2019 жылы 22 қаңтарда Мадрид соты Роналдудың салық ісі бойынша прокуратурамен мәмілесін бекітті. Ол 2011–2014 жылдардағы салық төлеуден жалтарудың төрт эпизодын мойындады: табыстар Британдық Виргин аралдары мен Ирландиядағы жалған компаниялар арқылы жасырылған. Нәтижесі — €18,8 млн айыппұл және 23 ай шартты жаза. Испания заңдары бойынша алғашқы үкім екі жылдан аз болса, нақты мерзімге отырғызылмайды.

Ең ауыр оқиға — америкалық Кэтрин Майорганың 2009 жылы Лас-Вегаста зорлады деген айыптауы. Сол кезде тараптар келісімге келген, БАҚ мәліметінше — $375 мыңға. Кейін Майорга сотқа талап арыз берді, бірақ 2022 жылдың маусымында федералдық судья Дженнифер Дорси істі қайта беру құқығынсыз тоқтатты: талапкердің адвокаты заңсыз алынған құпия құжаттарға сүйенген. Роналду айыптауларды әрдайым жоққа шығарып келеді.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

«Әл-Насрда» маусым біркелкі басталды: қыркүйектің ортасына қарай бес турда үш гол және «Әл-Хиләл» мен «Әл-Қадисиямен» бірге көшбасшылар тобындағы орын. Ал құрамада алғашқы шынайы жанжал туды. Ұлттар лигасында Роналду тек Уэльспен бастапқы матчта (1:0) ойнады, 27 қыркүйекте разминка жасағанына қарамастан Норвегиямен ойынның бәрін қосалқы орындықта өткізді, ал Данияға аттанар алдында Жезус оның тағы да негізгі құрамда шықпайтынын жариялады. «Мен бапкермін және ойыншыға ойнамайтынын айттым», — деп түсіндірді Жезус капитанды бекер разминкаға шығарып қателескенін мойындап.

30 қыркүйекте Роналду жаттығуға қатыспай, Копенгагеннен кетіп қалды. «Мен ұлттық құраманың жиынынан кетуге шешім қабылдадым», — деп жазды ол Instagram-да және себептері туралы португалдарға кейін шындықты айтатынын уәде етті. Онсыз Португалия Ұлттар лигасының 1/4 финалына бірінші болып шықты: Данияны 4:2, Норвегияны 2:1 есебімен ұтты.

Роналду құрамадан ресми түрде кеткен жоқ. A Bola мәліметінше, Жезус оны қайтарғысы келеді — қарашадағы Дания және Уэльспен матчтарға шақырмақ, ал болған жайтты түсінбестік деп атайды. Тамызда Vogue-қа берген сұхбатында Роналду: «Сірә, бұл менің футболдағы соңғы жылым, мен әсерлі мұра қалдырғым келеді», — деді. Демек, мың голды толықтыруға және Португалия үшін соңғы матчы қандай болатынын шешуге оның шамамен бір маусымы бар.

Дереккөздер: Wikipedia — Cristiano Ronaldo, CR7 — ресми сайт, Forbes — профиль және байлық, Forbes — Роналду қалай миллиардер болды, Forbes — 2026 жылғы ең көп табыс табатын спортшылар, Forbes — 2025 жылғы ең көп табыс табатын спортшылар, Forbes — мансапты аяқтау туралы сөздері, Forbes — Роналду құрамадан неге кетті, Al Jazeera — жиыннан кетуі, AP — Роналдусыз Португалия, theScore — «Әл-Насрдың» чемпиондығы, Gulf News — 979-гол, UEFA — Қазақстан — Португалия, 2007, Wikipedia — Шавиштегі дебют, Euronews — үйлену тойы, Euronews — құдалық, CBS Sports — құдалық және балалары, CBS Sports — ұлының қазасы, Al Jazeera — салық ісі, AFP (Channels TV) — Майорганың талабы қабылданбады, A Bola — Жезус Роналдуды қайтарғысы келеді