Реал Мадрид

«Реал Мадрид» — Forbes 2026 жылдың мамырында бесінші рет қатарынан әлемдегі ең қымбат клуб деп атаған команда: $9,5 млрд. Оның 15 Чемпиондар лигасы, миллиардтан астам қаржыға қайта салынған «Бернабеуі» және шабуылында Килиан Мбаппесі бар. Соған қарамастан өткен маусымды бірде-бір трофейсіз аяқтады, екі бапкер ауыстырып, Жозе Моуриньюні қайтарды. Ал 2026 жылғы 4 қазанда клубтың әйелдер командасы «Камп Ноуда» «Барселонаға» 0:7 есебімен ұтылды. Планетаның ең бай клубы жеңістің жолын қайта іздеп жүр.

Шығу тегі: Мадрид, 1902

Клуб 1902 жылғы 6 наурызда Madrid Foot-Ball Club деген атпен ресми тіркелді. Алғашқы президенті Хуан Падрос болды, қасында інісі Карлос пен Хулиан Паласиос жүрді. Ол кезде Испанияда футбол енді ғана тамыр жайып келе жатқан, мадридтіктер көрермен үшін емес, көбіне өздері үшін ойнайтын.

«Реал» сөзі кейінірек пайда болды. 1920 жылғы 29 маусымда король Альфонсо XIII клубқа «корольдік» атағын берді. Сол атақпен бірге эмблемаға тәж қонды — ол әлі күнге дейін елтаңбаның төбесінде тұр. Ақ форма да сол жылдардан келе жатыр, жанкүйерлердің ескі лақап аты — «меренгес» — осыдан шыққан.

Сантьяго Бернабеу және қатарынан бес Чемпиондар кубогы (1943–1960)

Нағыз «Реал» Сантьяго Бернабеуден басталады. Ол клубты 1943 жылы басқарып, 35 жыл бойы басшылық етті. Бернабеу ең алдымен стадион салды: жаңа арена 1947 жылғы 14 желтоқсанда ашылып, кейін оның есімін алды.

Екінші қадамы — Альфредо Ди Стефано. Аргентиналық 1953 жылы келіп, 11 маусымда 396 ресми матч ойнап, 308 гол соқты. Онымен бірге «Реал» Еуропа чемпиондары кубогының алғашқы бес жүлдесін қатарынан жеңіп алды — 1956 жылдан 1960 жылға дейін. Ди Стефано бес финалдың бәрінде гол соқты. Клуб оны өз тарихындағы ең үздік ойыншы деп атайды, ал бұл серияны әзірге ешкім қайталай алмаған. Алтыншы Чемпиондар кубогы 1966 жылы келді.

Ди Стефано «Алтын допты» екі рет алды (1957 және 1959), кейін клубтың құрметті президенті болып, 2014 жылы қайтыс болғанша сол қызметте қалды.

«Галактикос»: жұлдыздарға бәс тігу (2000–2006)

2000 жылы президент болып Флорентино Перес сайланды. Оның идеясы қарапайым еді: жыл сайын бір әлемдік жұлдыз сатып алу. Алғашқы болып Луиш Фигу келді — тура «Барселонадан», €60 млн-ға. Одан кейін сол кездегі рекордтық €73,5 млн-ға Зинедин Зидан, €45 млн-ға бразилиялық Роналдо Назарио және €37,5 млн-ға Дэвид Бекхэм келді.

Басында бұл схема жұмыс істеді. «Реал» 2001 және 2003 жылдары Испания чемпионатын, ал 2002 жылы Чемпиондар лигасын жеңіп алды — финалды Зиданның голы шешті. Бірақ кейін команда үш маусым қатарынан трофейсіз қалды. Себептерін әлі күнге дейін талдайды:

• шабуылда жұлдыздар көп, қорғаныста жұмыс істеуге дайын адам аз;
• тірек жартылай қорғаушы Клод Макелеле жалақы дауынан кетіп қалды;
• бәрін жеңіп жүрген бапкер Висенте дель Боске жұмыстан босатылды;
• қалыпты дайындықтың орнына маркетинг үшін шаршататын азиялық турлер жасалды.

2006 жылдың ақпанында Перес отставкаға кетті. Содан бері «галактикос» сөзі әрі жарқырауды, әрі қисаюды білдіреді.

Роналду дәуірі және Ла Десима (2009–2018)

Перес 2009 жылы қайта оралып, бірден өз тәсілін қайталады, тек ауқымы үлкен болды. Криштиану Роналду «Манчестер Юнайтедтен» £80 млн-ға ауысты — бұл сол кездегі әлемдік рекорд еді. Сол жазда Кака мен Карим Бензема келді, ал 2013 жылы €100 млн-ға Гарет Бейл қосылды.

Бұл жолы жұлдыздар жеңе білді. Алғашқы жылдары бапкер Жозе Моуринью болды, кейін Карло Анчелотти келді. 2014 жылы «Реал» оныншы Чемпиондар кубогын алды — испандықтар оны «Ла Десима» деп атайды. Содан кейін Зинедин Зидан, енді бапкер ретінде, Чемпиондар лигасын қатарынан үш рет жеңді: 2016, 2017 және 2018. Чемпиондар лигасы форматында мұны бұрын ешкім жасамаған.

Роналду 2018 жылы «Ювентусқа» кетті. Артында 438 ресми матчта соққан 451 гол қалды — бұл клуб рекорды. «Реалмен» ол төрт Чемпиондар лигасы мен төрт «Алтын доп» жеңіп алды. Перес оны «Альфредо Ди Стефаноның мұрагері» деп атады.

Мбаппе және 15-ші Чемпиондар лигасы (2018–2025)

Роналдусыз да клуб ыдырап кеткен жоқ. Анчелоттидің басшылығымен «Реал» Еуропада қайтадан жеңе бастап, 2024 жылы 15-ші Чемпиондар лигасын алды. Бұл турнир рекорды әрі клубтың әзірге осы жарыстағы соңғы титулы. Испания чемпионатын «Реал» 36 рет жеңген — бұл да ең көп көрсеткіш.

2024 жылдың жазында онжылдықтың ең ұзақ трансфер хикаясы аяқталды: Килиан Мбаппе ПСЖ-дан еркін агент ретінде ауысты. Француз тез арада команданың басты бомбардирі болды. 2025/26 маусымында ол барлық турнирде 42 гол соқты — 25-і Ла Лигада, 15-і Чемпиондар лигасында.

Модель қалай жұмыс істейді

«Реалдың» миллиардер иесі де, қоры да жоқ. Клуб өз мүшелеріне — сосиостарға тиесілі, олардың саны 90 мыңнан асады. Олар президентті сайлайды, ал президент директорлар кеңесін жасақтайды. Сондықтан бүкіл экономика иесінің құйған ақшасына емес, клубтың өз табысына сүйенеді.

Соңғы жылдардағы басты актив — стадион. «Сантьяго Бернабеуді» қайта құру 2019 жылы басталды. Арена жылжымалы шатыр, жылжымалы алаң және болат қасбет алды, сонымен қатар жаңа VIP-аймақтар, мейрамханалар мен концерт алаңдары пайда болды. Мәні қарапайым: стадион тек матч күндері емес, күн сайын ақша әкелуі керек. 2025 жылғы 16 қарашаға мұнда стадион тарихындағы алғашқы NFL матчы белгіленді.

Сандар бұл есептің дұрыстығын көрсетеді. Клуб есебіне қарағанда, 2018/19 маусымынан бері түсім 61%-ға өсті, ал бұл өсімнің 93%-ын клубтың өзі басқаратын бағыттар берді. Осы кезеңде стадионнан түсетін табыс екі еседен астам артты.

Сәтсіздіктер мен қиындықтар

Соңғы жылдардың басты жанжалы — Суперлига. 2021 жылғы 18 сәуірде он екі топ-клуб УЕФА-ны айналып өтіп, өз турнирін құратынын жариялады. Жанкүйерлер мен үкіметтердің наразылығынан кейін екі күн ішінде олардың тоғызы шегінді. «Реал» жобаның басты қозғаушыларының бірі болып қала берді.

2023 жылдың желтоқсанында ЕО Соты УЕФА мен ФИФА-ның бәсекелес турнирлерге тыйым салатын ережелері ЕО құқығына қайшы келетінін мойындады. «Реал» A22 компаниясымен бірге УЕФА-дан миллиардтар өндіріп алмақ болды. Бірақ 2026 жылдың ақпанында, «Барселона» жобадан шыққаннан кейін көп ұзамай, мадридтіктер мен УЕФА дауды жабуға тиіс қағидаттар туралы келісім жариялады. Қаржылық шарттары айтылмады.

Стадион да қымбатқа түсті. 2025 жылғы 30 маусымдағы жағдай бойынша қайта құруға €1,347 млрд салынған, ал несие қалдығы €1,132 млрд болған.

Ақыры, спорт. 2025/26 маусымы сәтсіз шықты:

• 2025 жылдың мамырында Анчелоттидің орнына келген Хаби Алонсо 2026 жылғы 12 қаңтарда кетті — Испания Суперкубогының финалында «Барселонадан» 2:3 есебімен жеңілгеннен кейін бірден;
• жаңа бапкер Альваро Арбелоамен команда Испания кубогынан екінші дивизиондағы «Альбасетеге» 2:3 есебімен ұтылып, шығып қалды;
• Чемпиондар лигасында «Реал» ширек финалда «Баварияға» жол берді (екі матч қорытындысымен 4:6);
• Ла Лигада — 86 ұпаймен екінші орын, «Барселонада» 94 ұпай.

Клуб 2020/21 маусымынан бері алғаш рет трофейсіз қалды.

Әйелдер командасы: «Барсаның» көлеңкесіндегі жас клуб

Әйелдер «Реалы» — клубтың ең жас ірі жобасы. 2019 жылы «Реал» Мадридтің Орталеса ауданындағы CD Tacón клубын шамамен €400 мыңға сатып алды. Федерация ережесі бойынша бірігуді тек маусым соңында рәсімдеуге болатын еді, сондықтан команда 2020 жылғы 1 шілдеде ресми түрде «Реалға» айналды.

Содан бері мадридтік қыздар лигада төрт рет екінші орын алып, Чемпиондар лигасының ширек финалына және Королева кубогының финалына дейін жетті. Бірақ әйелдер командасы 30 жылдан астам үлкен «Барселона» олар үшін бағындыру қиын шың болып тұр. Класикодағы жалғыз жеңіс 2025 жылғы 23 наурызда болды, 3:1. Қалған матчтардың бәрін каталондықтар жеңді.

2026 жылғы 4 қазанда «Барселона» Лига F үшін рекордтық 40 533 көрерменнің алдында «Камп Ноуда» «Реалды» 7:0 есебімен талқандады. Клаудия Пина үзіліске дейін төрт гол соқты. Енді бетпе-бет кездесулердегі есеп — 26 матчта «Барселонаның» 25 жеңісі.

Бұл жанкүйер үшін нені білдіреді

Қазақстандық көрермен үшін «Реал» әлдеқашан тек теледидардағы хикая емес. 2025 жылғы 30 қыркүйекте мадридтіктер Қазақстанда алғаш рет ресми матч ойнады — Алматыда «Қайратқа» қарсы, Чемпиондар лигасы жалпы кезеңінің екінші турында. «Қайрат» басында қысым жасады, бірақ кейін қонақтар ойынды өз бақылауына алып, 5:0 есебімен жеңді.

• Мбаппе хет-трик жасады: 25-минут (пенальти), 52-минут және 71-минут;
• Эдуардо Камавинга 83-минутта гол соқты;
• Браим Диас қосымша уақытта нүкте қойды.

Бұл клубтың Қазақстандағы алғашқы ресми жеңісі болды. Ол кезде команданы Хаби Алонсо басқарды.

Әлемдегі жанкүйер үшін «Реал» моделі бір нәрсені білдіреді: клуб әрдайым ең мықтыларды сатып алады және әрдайым жеңуге міндетті. Мұнда трофейсіз маусым дағдарыс саналады, ал бапкер бұрынғы табыстарына қарамастан маусым ортасында жұмысынан айырылуы мүмкін.

Ақша

Ақша жағынан «Реалдың» бәсекелесі жоқтың қасы.

• Forbes, 2026 жылғы мамыр: клубтың құны — $9,5 млрд, бір жылда 41%-ға өскен. Бұл бесінші жыл қатарынан бірінші орын. «Барселона» екінші ($7,5 млрд), «Манчестер Сити» тек жетінші ($5,5 млрд). «Реалдың» $1,265 млрд түсімі — Forbes есептеулерінің бүкіл тарихындағы спорт клубының ең үлкен түсімі, «Даллас Ковбойздың» көрсеткішінен де жоғары.
• Deloitte Football Money League, 2026 жылғы қаңтар: үшінші жыл қатарынан бірінші орын, 2024/25 маусымы үшін €1161 млн (+11%). Оның ішінде коммерциялық табыс — €594 млн (+23%), матч күнгі табыс — €233 млн. «Барселона» €974,8 млн-мен екінші.
• Клубтың 2024/25 жылғы есебі: операциялық түсім €1185 млн, таза пайда €24,3 млн, жалақы түсімнің 43%-ы — 2000 жылдан бергі ең төмен үлес.
• Клубтың 2025/26 жылғы есебі (2026 жылғы шілде): түсім €1221 млн (+3,1%) — спорт ұйымы алғаш рет €1,2 млрд-тан асты. EBITDA — €287,4 млн, таза пайда — €26,3 млн, таза қарыз — небәрі €9 млн. Бір жылда жаңа ойыншыларға €161 млн жұмсалды.

Бір маусым бойынша Deloitte пен клубтың сандары әртүрлі: олар түрлі әдістемемен есептеледі.

Кім басқарады

Флорентино Перес клубты 2009 жылдан бері басқарады, оған дейін 2000–2006 жылдары басқарған. Ұзақ уақыт бойы оны қарсылассыз қайта сайлап келді. Бірақ 2026 жылғы 7 маусымда жиырма жылда алғаш рет нағыз бәсекелі сайлау өтті. Пересқа қарсы кәсіпкер Энрике Рикельме шықты: ол экономикалық дағдарыс туралы айтып, спорттан тыс жобаларға жұмсалатын шығынды сынады және бапкер ретінде Юрген Клоппты ұсынды.

Перес Моуриньюді, Конате мен Думфристі уәде етті — және жеңді: 11 814 дауысқа қарсы 21 741 дауыс (шамамен 65%). Дауыс беру құқығы бар 75 214 мүшенің 44,6%-ы келді. Оның өкілеттігі 2030 жылға дейін жарамды, директорлар кеңесінде — 19 адам.

Қызықты деректер

• Тарихтағы жалғыз «Супер Алтын доп» 1989 жылы Ди Стефаноға берілген, ол клуб мұражайында сақтаулы.
• Роналду бір маусымда «Реал» үшін 61 гол соққан.
• 2001 жылы Зиданды €73,5 млн-ға сатып алу әлемдік рекорд болған, 2009 жылы Роналдуды сатып алу да солай.
• Бейл — Бензема — Роналду шабуыл үштігі, «BBC», 2013/14 маусымында 97 гол соққан.
• 1953 жылы «Бернабеу» 120 мыңға дейін көрермен сыйғызған. Қазір — 80 мыңнан астам, бірақ бәрі отыратын орындарда және шатыр астында.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Трофейсіз маусымнан кейін клуб бағытын өзгертті. 2026 жылғы 9 маусымда «Реал» Арбелоамен қоштасып, 11 маусымда Жозе Моуриньюдің оралғанын жариялады — 2029 жылғы 30 маусымға дейінгі келісімшартпен. Португалиялық Мадридке кеткеннен кейін 13 жыл өткен соң қайта келді.

Жазда команда едәуір жаңарды. Марк Кукурелья, Ибраима Конате, Бернарду Силва, Дензел Думфрис, Ян Диоманде және Карлос Эспи келді. Дани Карвахаль, Давид Алаба, Дани Себальос, Фран Гарсия мен Гонсало Гарсия кетті, ал Франко Мастантуоно «Фиорентинаға» жалға берілді.

Бастау біркелкі болмады. Моуринью «Эспаньолды» 2:1 есебімен жеңуден бастады — Эспи 90-минутта гол соқты. Кейін «Реал Сосьедад», «Малага» және «Райо» үстінен ірі жеңістер болды, бірақ «Бетиске» (0:1) және «Атлетикоға» (1:2) жеңілістер де болды. Чемпиондар лигасында мадридтіктер «Интерді» 2:1 есебімен ұтты. Құрамалар ойындарына арналған үзіліс алдында «Реалдың» жеті турдан кейін 15 ұпайы бар, үшінші орында.

Сұрақ көп: қорғаныстың оң жағында кім ойнайды, Эдер Милитао бұрынғы деңгейіне орала ма, маусымды әлсіз бастаған Винисиуспен не болып жатыр. Жауапты қазан береді: үйде «Вильярреал» мен «Севилья», Чемпиондар лигасында «Рома» мен «Лейпциг», ал 25 қазанда — «Камп Ноудағы» класико.

Дереккөздер: Wikipedia — Real Madrid CF, Wikipedia (es) — Real Madrid Club de Fútbol, Wikipedia — 2025/26 маусымы, Wikipedia — 2026/27 маусымы, Wikipedia — Galácticos, Wikipedia — European Super League, Wikipedia — Santiago Bernabéu Stadium, Wikipedia — 2026 жылғы президент сайлауы, Wikipedia — Real Madrid Femenino, Wikipedia — әйелдер класикосы, Real Madrid — Альфредо Ди Стефано, Real Madrid — Криштиану Роналду, Real Madrid — «Қайратпен» матч есебі, Real Madrid — 2026 жылғы сайлау қорытындысы, Real Madrid — 2024/25 қаржы есебі, Real Madrid — 2025/26 қаржы есебі, Real Madrid — Deloitte Money League 2026, Real Madrid — 2026 жылғы қазан күнтізбесі, Forbes — 2026 жылғы ең қымбат клубтар, Deloitte — Football Money League 2026, Goal — Deloitte Money League 2026, Inside World Soccer — түсім құрылымы, Sports Illustrated — «Бернабеуді» қайта құру құны, Malay Mail — «Реал» мен УЕФА келісімі, SportBusiness — CD Tacón сатып алынуы, AP — «Барселона» — «Реал» 7:0, Football España — әйелдер класикосы, Al Jazeera — Моуриньюдің алғашқы матчы, Goal — Моуриньюге қойылған сұрақтар, Goal — 2026/27 маусымының нәтижелері