Хавьер Тебас

Хавьер Тебас — испан футболындағы ең ықпалды әрі ең дау-дамайлы басшы. 2013 жылдан бері ол Ла Лиганың президенті, 2024 жылдың соңынан бастап Испания корольдік футбол федерациясының вице-президенті де. Ол «Реалмен», ПСЖ-мен, «Манчестер Ситимен», ФИФА-мен және Суперлигамен соғысып келеді. 2026 жылғы қазанда Real Madrid TV клуб арнасының әдістерін Геббельс насихатымен салыстырды. Жауабында мадридтіктер оның дереу отставкаға кетуін талап етті.

Коста-Рика және Уэска

Хавьер Тебас Медрано 1962 жылғы 31 шілдеде Коста-Рика астанасы Сан-Хоседе туған. Төрт жасында отбасы Испанияға оралды. Ата-анасы Уэскадағы католик отбасынан: әкесі әскери қызметкер болған, анасы Глория Медрано Мир — психолог, педагог және Сарагоса университетінің оқытушысы. Інісі Пабло Тебас вирусолог болды. Үйде де, мектепте де Хавьерді Хави деп атаған. Оның екі азаматтығы бар — испан және коста-рикалық.

Тебас Сарагоса университетінің заң факультетін бітіріп, кейін бизнес, спорт құқығы мен банкроттықты оқыды. Студент кезінде ол Франко режимінің соңғы жылдарында құрылған ультраоңшыл «Жаңа күш» (Fuerza Nueva) партиясының жастар қанатының провинциялық жетекшісі болған. Бұл көзқарастарынан бас тартқан жоқ: Испанияның тұтастығын жақтайды, түсік жасатуға қарсы, ал 2019 жылы Vox партиясын ашық қолдады.

Футбол клубтарының заңгері (1993–2013)

Тебас спортқа маманданған заң фирмасын ашты. Фирма «Мальорка», «Бетис», «Херес», «Райо Вальекано», «Гранада», «Вальядолид» және «Уэска» клубтарына кеңес берді. Жалпы ол Ла Лиганың 11 клубымен жұмыс істеген.

1993 жылы оны «Уэсканың» президенті етіп сайлады. Бес жылда клуб Сегунда B-ге көтеріліп, кәсіби құрылымға ие болды. 1998 жылы Тебастың фирмасы аргентиналық телеталдаушы Марсело Тинеллиге «Бадахос» клубын сатып алуға көмектесті. 2000 жылы Тинелли кеткен соң Тебас клубты екі жыл өзі басқарып, 2002 жылы сатты.

2001 жылдан бастап, әлі «Бадахостың» атынан, ол Кәсіпқой футбол лигасының (LFP) вице-президенті болып үш рет сайланды. 2003 жылы Тебас телеқұқықтар үшін бірге саудаласқан G-30 клубтар тобының өкілі болды. Трансляцияларды орталықтан сату идеясын ол дәл сол жерде ілгері жылжыта бастады.

Ла Лиганың президенті (2013 жылдан бері)

2013 жылғы 15 ақпанда Тебас кандидатурасын жариялады, ал 26 сәуірде бәсекелессіз лига президенті болды — оны 42 клубтың 32-сі қолдады. Ол сатылған матчтармен күресуге және билеттерді арзандатуға уәде берді. Одан кейін оны қайта-қайта сайлады:

• 2016 — 42 дауыстың 37-сі;
• 2019 — 2024 жылға дейінгі мандат;
• 2023 жылғы қараша — мерзімінен бұрын сайлау өткізу үшін өзі отставкаға кетіп, жалғыз кандидат ретінде тағы жеңді. Қазіргі, төртінші мерзімі 2027 жылдың соңында аяқталады, Тебас оны соңғысы деп атаған.

Ла Лиганы қалай өзгертті

Басты жетістігі — телеқұқықтарды орталықтан сату. 2015 жылы мұны 5/2015 корольдік декрет-заңы бекітті, содан кейін Тебас G-30 тобын таратты. Ақша әділірек бөлініп, шағын клубтардың үлесі өсті.

Екінші тірегі — клубтарға қатаң экономикалық бақылау. Оны Тебастың орынбасары, «Валенсияның» бұрынғы вице-президенті Хавьер Гомес жүргізеді. Лига есебі бойынша, Тебастың алғашқы төрт жылында клубтардың салық қарызы 71%-ға — €647 млн-нан €184 млн-ға дейін азайды, ал кірістер 48%-ға өсті. Ол сатылған матчтарға қарсы адалдық департаментін құрды. Бір жанкүйер өлтірілген соң матч директорларын енгізіп, трибунадағы қорлау мен радикал фанаттарды қолдағаны үшін жаза белгіледі. Матчтарды әр уақытқа бөліп қою шетелдегі теледидар аудиториясын көбейтті, бірақ Испанияның өзінде наразылық тудырды — трибуналардан «Тебас, кет» деген ұран талай естілді.

Ақша

Тебас 2013 жылы жылына €348 мың жалақыдан бастады — алдыңғы басшымен салыстырғанда оны өзі қысқартқан. 2017 жылы лига салық қарызын өтеуі үшін оған бір жылдық жалақысын алдын ала берді. 2018 жылы итальяндық А Сериясы қызығушылық танытқан соң, клубтар 42 дауыстың 35-імен оған бәсекелестерге бармау шартымен бірге жалақы көтеруді мақұлдады. Содан бері оның табысы жылына €3 млн-нан жоғары. Ла Лиганың жылдық есебіне сәйкес, 2023/24 маусымында ол €3,59 млн, 2024/25 маусымында €3,32 млн алды: тұрақты бөлігі мен бонустары қысқарды. Бұл президенттігінің басындағыдан он есеге жуық көп.

Соғыстар мен даулар

Тебас еуропалық футболдың ірі ойыншыларының бәрімен дерлік соғысып келеді:

• мемлекет ақшасымен өмір сүретін клубтарды — ПСЖ мен «Манчестер Ситиді» — «қаржылық допинг» әрі футболға қауіп деп атайды; 2026 жылғы ақпанда ПСЖ қаржысының ашық еместігі үшін Насер әл-Хелаифиді тағы сынады;
• Суперлигаға қарсы — оның айтуынша, ол алыптарды шағын клубтар мен ұлттық чемпионаттар есебінен байытады;
• ФИФА-ны түбегейлі жаңартуды ұсынды, кеңейтілген клубтар арасындағы әлем чемпионатын сынады, ал 2026 жылғы шілдеде Джанни Инфантиноны футбол индустриясын қиратты деп айыптап, отставкаға кетуін талап етті;
• чемпионат матчын Майамиде өткізу идеясы сәтсіз аяқталды: футболшылар мен клубтардың наразылығынан кейін 2025 жылғы 20 желтоқсандағы ойын 2025 жылғы 22 қазанда жойылды.

Жеке даулар да бар. 2017 жылы оны €5 млн-дық салық алаяқтығы күдігімен тексерді — Тебас мұны жоққа шығарады, ал 2018 жылы оған активтерді жасырды деген айып тағылды. «Осасуна» оны 2016 және 2018 жылдары екі рет, «Депортиво» 2020 жылы персона нон грата деп жариялады. 2023 жылғы мамырда бразилиялық Винисиус Испанияны нәсілшілдер елі деп атағанда Тебас онымен айтысып қалды.

«Реалмен» соғыс

Тебас өзін «Реалдың» жанкүйерімін дейді, бірақ ең ұзақ қақтығысы дәл мадридтіктермен — соттары да, өзара мәлімдемелері де бар. 2026 жылғы 22 қыркүйекте, дербиде «Атлетикоға» 1:2 есебімен жеңілгеннен кейін, «Реал» испан футболына бейтарап басшы шұғыл қажет деп ресми мәлімдеді. Тебас X желісінде төрешілер «Реалға» қарсы жұмыс істейді деген сөздерді «басқа галактикада өмір сүру» деп жауап берді.

16 қазанда ол одан әрі барды: Real Madrid TV әдісі «Геббельс пайдаланған насихат тетіктерін еске салады» деп жазды. Тек кейін ғана нацистік идеология немесе жанкүйерлер туралы емес, техника туралы айтқанын түсіндірді. «Реал» бұл сөздерді мүлде жол берілмейтін деп атап, Тебастың лига президенті қызметінен де, федерация вице-президенті қызметінен де кетуін талап етті және УЕФА-ға шағымданды. Сонымен бірге клуб оны Негрейра ісі бойынша әрекетсіздікке кінәлады — «Барселонаның» төрешілер комитетінің бұрынғы вице-президентіне жылдар бойы төлеген ақшасы туралы.

Жеке өмірі

Тебас экономист Марта Койдураспен үйленген, ол оның заң фирмасының серіктесі. Тебастың төрт баласы бар.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

2024 жылғы желтоқсаннан бастап Тебас — Рафаэль Лусан командасындағы RFEF вице-президенттерінің бірі. Ла Лигадағы мерзімі 2027 жылдың соңына дейін. «Реалдың» отставка туралы талабына ол әзірге ашық жауап берген жоқ. Толығырақ — «Реалдың» оның отставкасын талап етуі туралы жаңалықта.

Дереккөздер: Wikipedia (EN) — өмірбаяны және ұстанымдары, Wikipedia (ES) — мансабы, сайлаулар, даулар, Qué! — Ла Лига есебі бойынша жалақысы, Infobae / EFE — Тебас RFEF вице-президенті болды, World Soccer Talk — «Реалдың» қыркүйектегі мәлімдемесі, Récord — Геббельс туралы пост және «Реалдың» жауабы