Bugatti Tourbillon: турбинасыз V16, 1800 ат күші және экранның орнындағы сағат

Мате Римац 2021 жылы Bugatti-ді өз қолына алғанда, одан бәрі бір нәрсені күтті. Хорват инженері атын электромобильмен шығарған, оның Nevera-сы батареямен жүретін ең жылдам көлік болатын. Сондықтан келесі Bugatti электрлі болады деп ойлағандар көп еді. Римац керісінше істеді. 2024 жылғы 20 маусымда Мольсаймда көрсетілген Chiron мұрагерінде он алты цилиндр, сегіз литрден асатын көлем бар, ал турбина біреу де жоқ. Бұл ғасырда мұндай қозғалтқыш бірде-бір жол көлігінде болған емес.

Көліктің аты — Tourbillon. Турбийон — қол сағатындағы ең күрделі механизм. Атау бекер қойылмаған: аспаптар тақтасын швейцар сағат шеберлерімен бірге титаннан, сапфир мен рубиннен жасаған. Үш электр қозғалтқышымен бірге V16 1800 ат күшін береді, көлік 100 км/сағ-қа дейін 2 секундқа жетпей үдейді. 250 дананың бәрі бірнеше жыл алдын ала сатылып кеткен, бірақ әзірге бірде-бір клиент өз көлігінің рөліне отырған жоқ.

«Этторе Бугатти де осылай істер еді»

2016 жылғы Chiron — Volkswagen дәуірінің шыңы: төрт турбиналы 8 литрлік W16, 1500 ат күші, шектегішпен 420 км/сағ және 500 дана. Оны тағы бір рет жетілдіруге болар еді, компанияда бұл нұсқаны шын талқылаған. Бірақ бас тартты. Техникалық директор Эмилио Шерво айтқандай, W16-ны қайта пішуге де, толық электрге көшуге де емес, күш агрегатын нөлден жасауға шешім қабылданды. Римацтың өзі қысқа қайырды: «Этторе Бугатти де осылай істер еді».

Ойы түсінікті. 2000-ға жуық ат күші бар электромобиль Римацта бұрыннан бар — Rimac Nevera. Ал Bugatti, оның сөзінше, «мәңгілікке» арналған зат болуы керек: елу жылдан кейін де оны оталдырып, бүгінгі классиканы тыңдағандай дауысын тыңдайтын болады. Римац тіпті ереже шығарды: егер көліктің баламасы болса, ол енді Bugatti емес. Сондықтан Tourbillon — розеткадан зарядталатын гибрид, бірақ басты рөлді алып атмосфералық мотор ойнайды, ал электр оған үдеуге көмектеседі және қалада үнсіз жүруге мүмкіндік береді.

Турбинасыз он алты цилиндр және үш электр қозғалтқышы

V16-ны ондаған жыл бойы «Формула-1»-ге мотор жасаған британдық Cosworth-пен бірге әзірледі. Көлемі — 8,3 литр, цилиндрлер 90 градус бұрышпен сегізден екі қатар орналасқан, иінді білігінің ұзындығы бір метрге жуық. Атмосфералық деген сөз — цилиндрге ауаны турбина үрлемейді, мотор оны өзі сорады. Сол себепті газға лезде жауап береді және 9000 айн/мин-қа дейін айналады. Жеке өзі 1000 ат күшін береді, салмағы — 252 кг, мұндай қозғалтқыш үшін бұл аз. Майлау жүйесі құрғақ картерлі: май мотордың астындағы табада емес, бөлек бакта тұрады, сондықтан қозғалтқышты төмен отырғызу мүмкін болды.

Тағы 800 ат күшін электр қозғалтқыштары қосады. Екеуі алдыңғы осьте, әр дөңгелекке біреуден орнатылған. Осылай көлік толық жетекті болды, ал электроника сол және оң дөңгелектерді әрқалай айналдырып, бұрылысқа кіруге көмектеседі. Үшінші электр қозғалтқышы артқы осьте V16-мен бірге жұмыс істейді. Электр қозғалтқыштары минутына 24 000 айналымға дейін айнала алады. Жалпы қуат — 1800 ат күші (1324 кВт), ашық дереккөздерге сүйенсек, айналдыру моменті 2300 Н·м. Қос ілінісуі бар сегіз сатылы робот беріліс қорабы мотордың артына көшті, Chiron-да ол алдында тұратын.

Сыйымдылығы 25 кВт·сағ, кернеуі 800 В, маймен салқындатылатын батарея орталық туннельге және орындықтардың артына жасырылған. Ол T800 көміртек пластигінен жасалған көтергіш ваннаға тікелей кіріктірілген: үстіне артылған жүк емес, конструкцияның бір бөлігі. Тек электрмен Tourbillon 60 км-ден астам жүре алады — көршілерді оятпай қаладан шығып кетуге жетеді.

Аспа алдында да, артында да көп рычагты. Алюминий рычагтар мен бұрылыс жұдырықшалары Czinger-дің бас компаниясы, американдық Divergent-пен бірге 3D-принтерде басылып шыққан, ал пішінін есептеуге жасанды интеллект көмектескен. Сырттай бұл бөлшектер әдеттегі штампталған рычагтардан гөрі сүйекке ұқсайды, есесіне бүкіл аспа Chiron-дікінен 45% жеңіл. Тежегіштері көміртек-керамикалық, электронды басқарылады: педаль тежегіш сұйықтығын тікелей баспайды, компьютерге сигнал жібереді. Michelin Pilot Sport Cup 2 шиналары арнайы осы көлікке жасалған: алдында 285/35 R20, артында 345/30 R21.

Аэродинамиканы премьерадан шамамен он бес ай бұрын 1:2 масштабты, басып шығарылған 250 бөлшектен құралған модельде пысықтай бастады. Басты шешім — диффузор, яғни түбінің артқы жағындағы көлікті асфальтқа «сорып» тұратын кеңейетін арналар. Tourbillon-да ол кабинаның дәл артынан басталады және арттан соқтығысқанда көтергіш конструкция қызметін атқарады, сондықтан бөлек арқалық қажет болмады. Артқы қанат орташа және төмен жылдамдықта басу күші үшін шығады, кенет тежегенде ауа тежегішіне айналады. Ал ең жоғары жылдамдықта ол жасырулы тұрады: көлік онсыз да тұрақты.

445 км/сағ — тек арнайы кілтпен

Мәлімделген көрсеткіштер: 0–100 км/сағ — 2,0 секундтан аз, 0–200 км/сағ — 5 секундтан аз, 0–300 км/сағ — 10 секундтан аз, 0–400 км/сағ — 25 секундтан аз. Кәдімгі кілт жылдамдықты 380 км/сағ-пен шектейді. Одан жылдам жүру үшін Veyron мен Chiron-дағыдай бөлек жылдамдық кілті керек: сонда электроника көлікті 445 км/сағ-қа дейін жібереді. Ашық деректер бойынша салмағы шамамен 1995 кг. Bugatti ресми түрде тек мынаны айтады: батарея мен үш электр қозғалтқышына қарамастан Tourbillon Chiron-нан жеңіл.

Баспасөзге арналған толық тест-драйв әлі болған жоқ: көлік пысықталу үстінде. Қыста оны Швецияның Арьеплог қаласында −30 °C аязда сынады, Дубайда +50 °C-тан асқан ыстықта жүргізді, ал 2026 жылғы қазанда Севилья трассасындағы сынақтарды көрсетті: жылу мен климат жүйесін тексеру үшін прототипке екі жүзден астам температура датчигі орнатылған. Еуропада көлікті сатуға рұқсат беретін типті ресми мақұлдау қазан айының соңында әлі алынған жоқ.

Дегенмен алғашқы әсерлер бар — жолаушы орнынан. 2026 жылғы қазанның соңында журналистерді Мольсайм маңындағы жолдармен қыдыртты, рөлде Римацтың өзі отырды. Бәрі ең алдымен дыбысты айтады: қаттылығы мен өткірлігі жағынан ол турбиналы W16-дан мүлде басқа деңгейде. Римацтың өзі Tourbillon-ды E46 буынындағы атмосфералық BMW M3 CSL-мен салыстырады — 4 млн долларлық көлік үшін күтпеген теңеу. Көлік Chiron-нан спорттырақ сезіледі, бағытын құлшына өзгертеді, жолды жақсырақ сездіреді, бірақ тыныштық пен жайлылықтан сәл ұтылған сияқты. Электр режимі әсерлі, бірақ тек қалаға жарайды. «Ол шынымен өте жылдам. Мүмкін, тым жылдам шығар», — деді Римац.

Аспаптар тақтасында 600 бөлшек, үлкен экран жоқ

Шанақты дизайн директоры Франк Хейльдің командасы салды. Шабыт көздерін ол өзі атайды: жарыс Type 35 және 1930 жылдардағы Type 57SC Atlantic. Танымал белгілер орнында — таға тәрізді тор мен бүйірдегі иілген сызық, бірақ пропорциялары жаңа: аэродинамика үшін кабина кішірейіп, төмендеді. Есіктер жоғары және алға қарай ашылады.

Көліктің сағат механизмінің атымен аталуының басты себебі — салонында. Аспаптар тақтасы толығымен механикалық: тілдерін сағаттағыдай тісті дөңгелектер қозғайды. Оны швейцариялық Concepto компаниясының сағат шеберлерімен бірге жинаған: титаннан, сапфир мен рубиннен жасалған 600-ден астам бөлшек, дәлдігі 50-ден 5 микронға дейін, жалпы салмағы — 700 грамм. Тақта рөлдің қозғалмайтын ортасына бекітілген: тек шеңбері айналады, сондықтан аспаптар әрдайым түзу тұрады.

Орталық консоль алюминий мен хрустальдан жонылған. Сенсорлы экран бар, бірақ жасырын: ол консольден тек қажет кезде шығады — тігінен 2 секундта, көлденеңінен 5 секундта. Мысалы, артқы көрініс камерасы немесе Apple CarPlay үшін. Әдеттегі динамиктер жоқ: дыбысты салон панельдерінің өзін дірілдететін құрылғылар шығарады. Сол кездегі Bugatti президенті Кристоф Пиошон бүкіл философияны бір сөйлемге сыйғызды: егер бөлшек титан сияқты көрінсе, демек, ол шынымен титан.

$4,2 млн, 250 көлік және 2029 жылға дейінгі кезек

Базалық бағасы салықсыз шамамен $4,23 млн, ҚР Ұлттық банкінің 2026 жылғы 29 қазандағы бағамымен ($1 = 457,09 тг) бұл шамамен 1,93 млрд теңге. Бұл тек бастамасы. Жария болып кеткен тапсырыс парағына қарағанда, Pur Sang спорттық пакеті шамамен $612 мың (≈280 млн тг), көміртектің үстінен жағылатын ерекше күңгірт бояу тағы $367 мыңдай (≈168 млн тг) тұрады, ал американдық клиентке арналған бір көлік опцияларымен бірге шамамен $6,18 млн-ға (≈2,83 млрд тг) түскен.

Барлығы 250 көлік шығады. Оларды Мольсаймдағы ательеде қолмен жинайды, бөлшектердің бір бөлігі Загребте дайындалады. 2025 жылғы тамызда Bugatti Tourbillon да, трекке арналған Bolide де сатылып біткенін, жеткізілім 2029 жылға дейін жоспарланғанын хабарлады. Біреу бас тартып қалса деп күтіп жүргендер тізімінде тағы 60-қа жуық адам бар деседі. Алғашқы көліктерді клиенттерге 2026 жылы беру уәде етілген, бірақ жыл аяқталуына екі ай қалды, ал компания әлі де тексеру прототиптері туралы айтып жатыр. Сатып алушылардың есімін Bugatti жария етпейді.

Бәсекелестері кімдер

Бағасы жағынан ең жақыны — Ferrari F80: ол сәл арзанырақ және, сірә, тректе өткірірек, бірақ Tourbillon одан 600 ат күшіне қуаттырақ, ал түзу жолда шамамен 100 км/сағ-қа жылдам. McLaren W1 екі есе арзан, ол да ең жоғары жылдамдыққа емес, трекке бәс тігеді. Ең ыңғайсыз бәсекелес — туысы: Bugatti Rimac тобының өзіндегі Rimac Nevera R жылдамырақ әрі қуаттырақ, бірақ ол — электромобиль, оның үстіне небәрі 40 дана шығарылған. Бұл ортада Tourbillon айналым уақытын емес, сирек моторды және қол еңбегін сататын жалғыз көлік.

Модель	Қуаты	0–100 км/сағ	Ең жоғары жылдамдық	Бағасы
Bugatti Tourbillon	1800 а.к. (1324 кВт)	2,0 с-тан аз	445 км/сағ (жылдамдық кілтімен)	≈$4,23 млн (≈1,93 млрд тг)
Ferrari F80	1200 а.к. (883 кВт)	2,15 с	350 км/сағ	$3,735 млн-нан (≈1,71 млрд тг)
McLaren W1	1275 а.к. (938 кВт)	2,7 с	350 км/сағ (шектеулі)	$2,1 млн (≈960 млн тг)
Rimac Nevera R	2107 а.к. (1550 кВт)	1,72 с	431,45 км/сағ (рекорд)	≈$2,56 млн (≈1,17 млрд тг)

Tourbillon және Қазақстан

Ашық деректерге қарағанда, Bugatti-дің Қазақстанда ресми өкілдігі жоқ. Бізге ең жақын жерде көлікті клиенттерге Таяу Шығыста көрсетті: Tourbillon-ды Дубайға, Дохаға, Бахрейн мен Сауд Арабиясына жабық таныстырылымдарға апарған. Қазақстандықтардың бірі осы көлікке кезекте тұр деген жария мәлімет таппадық. Бүкіл таралым бөлініп қойғандықтан, Tourbillon-ға апаратын жол біреу ғана — қайталама нарық, онда мұндай көліктерге әдетте зауыт бағасынан қымбат сұрайды.

Көлікті базалық бағамен (шамамен $4,23 млн, яғни 1,93 млрд теңге) жаңа күйінде әкелді делік. 2026 жылғы мөлшерлемелермен есеп мынадай. Гибрид болғаны көмектеспейді: баж жеңілдігі тек электромобильдер мен тізбекті гибридтерге қарастырылған, ал Tourbillon-ның дөңгелектерін бензин моторы да айналдырады. 15% баж — шамамен 290 млн теңге. Көлемі 3 литрден асатын мотор үшін акциз (әр текше сантиметрге 100 теңге) — шамамен 840 мың. Баж бен акцизді қосқандағы құнынан 16% ҚҚС — шамамен 356 млн. 18 000 АЕК-тен (77,85 млн теңге) қымбат көліктерге салынатын 10% сән-салтанат акцизі — тағы шамамен 193 млн. 3 литрден асатын мотор үшін кәдеге жарату алымы — шамамен 2,5 млн, кеден алымы — 26 мың теңгедей.

Салық пен алымдардың жиыны — шамамен 842 млн теңге (шамамен $1,84 млн), ал көлікпен бірге — 2,77 млрд теңгедей, яғни шамамен $6,07 млн. Болжамдарымыз: кедендік құн опциялар мен жеткізусіз базалық бағаға тең, қайта сатушының үстемесі есепке алынбаған, түпкілікті соманы кеден мен салық органдары анықтайды. Тағы бір жайт: көлік Еуропаның өзінде типті мақұлдаудан өтпей тұрғанда, оны бізде тіркеу бөлек хикаяға айналары анық.

Bugatti Tourbillon сипаттамалары

Қозғалтқыш	атмосфералық V16, 8,3 л (8355 см³), цилиндрлер арасы 90°, Cosworth-пен бірге әзірленген; 1000 а.к. (735 кВт), 900 Н·м, 9000 айн/мин-қа дейін; салмағы 252 кг
Электр қозғалтқыштары	үшеу: екеуі алдыңғы осьте (әр дөңгелекке біреуден), біреуі артқы осьте; бірге 800 а.к.
Жалпы қуат / момент	1800 а.к. (1324 кВт) / 2300 Н·м
Батарея	25 кВт·сағ, 800 В, маймен салқындату; тек электрмен 60 км-ден астам
Беріліс қорабы	қос ілінісуі бар 8 сатылы робот, мотордың артында
Жетек	толық: артқы дөңгелектер — V16 және электр қозғалтқышы, алдыңғылары — екі электр қозғалтқышы
0–100 / 0–200 / 0–300 / 0–400 км/сағ	2,0 / 5,0 / 10,0 / 25,0 с-тан аз
Ең жоғары жылдамдық	380 км/сағ; жылдамдық кілтімен 445 км/сағ (шектегішпен)
Шанақ	батарея кіріктірілген T800 көміртек пластигінен көтергіш ванна; диффузор артқы көтергіш конструкция қызметін атқарады
Аспа	алдында да, артында да көп рычагты, рычагтар мен жұдырықшалар 3D-принтерде басылған алюминийден; Chiron-дікінен 45% жеңіл
Тежегіштер	көміртек-керамикалық, электронды басқарылады
Шиналар	Michelin Pilot Sport Cup 2: алдында 285/35 R20, артында 345/30 R21
Салмағы	шамамен 1995 кг
Ұзындығы / ені / биіктігі / базасы	4671 / 2051 / 1189 / 2740 мм
Аспаптар тақтасы	механикалық, титаннан, сапфир мен рубиннен жасалған 600-ден астам бөлшек, 700 г
Таралымы	250 дана, сатылып біткен
Бағасы	салықсыз ≈$4,23 млн (≈1,93 млрд тг)

Қорытынды

Tourbillon — соңғы жылдардағы гиперкар әлеміндегі ең күтпеген шешім: электромобиль әлемінен шыққан Мате Римац батарея дәуіріне атмосфералық V16 пен рөлдегі механикалық сағатпен жауап берді. Бұл әлемдегі ең жылдам көлік емес, тректе де ең епті болмауы мүмкін. Бірақ дәл осындай екіншісі жоқ — Bugatti сататын да осы.

Veyron сериялық көліктің 400 км/сағ-тан жылдам жүре алатынын, Chiron мұны жайлылықпен істеуге болатынын дәлелдеді. Tourbillon үшінші нәрсені дәлелдеп отыр: үлкен іштен жану қозғалтқышын көмудің қажеті жоқ, оны гибридтің бір бөлігіне айналдырып, тағы бір буынға сақтап қалуға болады.

Дереккөздер: Bugatti — Tourbillon премьерасы мен техникалық деректері, Bugatti — аэродинамика, Bugatti — Испаниядағы сынақтар, Top Gear — Мате Римацпен жолаушы ретінде сапар, Hagerty — премьера мен техника, Hagerty UK — Франк Хейльмен сұхбат, New Atlas — батарея мен салон, Wikipedia — Bugatti Tourbillon, Motor.es — тапсырыс парағы мен опциялар, Carscoops — таралым сатылып бітті, Motor Illustrated — 2029 жылға дейінгі кезек, Carscoops — қысқы сынақтар, Wikipedia — Bugatti Chiron, Rimac — Nevera R рекордтары, TradeArabia — Сауд Арабиясындағы көрсетілім, ҚР Ұлттық банкі — 2026 жылғы 29 қазандағы бағам, Finratings — 2026 жылғы кедендік рәсімдеу, Finratings — қымбат көліктерге акциз, Kolesa — 2026 жылғы кәдеге жарату алымы.