Shinhan Bank

Shinhan Bank — Сеулдағы коммерциялық банк, Shinhan Financial Group тобының негізгі бөлігі. Бұл топ Оңтүстік Кореядағы бес ірі қаржы тобының бірі. Брендтің жасы қырықтан сәл асқан: оны 1982 жылы Жапонияда тұрған корей кәсіпкерлері құрды. Ал заң жүзінде банк өз тарихын 1897 жылдан бастайды — кейін қосып алған Chohung Bank арқылы. Қазақстанда топтың екі бизнесі бар: Алматыдағы «Шинхан Банк Қазақстан» АҚ және Shinhan Finance микроқаржы ұйымы. 2026 жылдың күзінде банк дауға ілікті: хакерлер 25 мыңға жуық клиенттің деректерін ұрлады. Бұл Кореядағы төрт банкті бұзу туралы үлкен оқиғаның бір бөлігі болды.

Жапониядан келген ақша: банк қалай пайда болды (1973–1982)

Shinhan-ның шығу тегі ерекше. Оны шенеуніктер де, корей чеболдері де емес, диаспора ойлап тапты. 1973 жылы болашақ «отандастар банкінің» дайындық комитеті жиналды. Оны Ли Хи Гон басқарды. Ол — Жапонияда тұрған корей кәсіпкерлерінің бірі.

Кореяда банк ашуға рұқсатты комитет 1981 жылы алды. 1982 жылғы 7 шілдеде Shinhan Bank есігін ашты. Бастапқы көрсеткіштер қарапайым еді: капиталы ₩25 млрд, 279 қызметкер және үш бөлімше. Ақшаны Жапониядағы корей бизнесмендері салды, алғашқы президенті Ким Се Чхан болды. Корей Уикипедиясы Shinhan-ды елдегі таза жеке капиталмен құрылған алғашқы коммерциялық банк деп атайды.

Кейін банк іргелес бизнестерді жинай бастады. 1985 жылы Donghwa Securities брокерін сатып алып, атын Shinhan Securities деп өзгертті. 1990 жылы Shinhan Life Insurance, 1991 жылы лизинг компаниясы, 1996 жылы инвестициялық басқарушы компания ашылды. Сөйтіп ғасыр соңына қарай банктің айналасында дайын дерлік қаржы тобы қалыптасты.

Холдинг және 1897 жылғы мұра (2001–2006)

2001 жылғы 1 қыркүйекте осының бәрі Shinhan Financial Group холдингіне біріктірілді. Банк оның еншілес компаниясына айналды. Бүгін топтың акциялары Корей биржасында және NYSE-де SHG тикерімен саудаланады.

Сол кезеңнің басты мәмілесі — Chohung Bank. Бұл тарихы ұзақ банк еді. Оның бастауы Hanseong Bank 1897 жылы құрылған, оны кейде Кореяның алғашқы банкі деп атайды. 1943 жылы Hanseong пен Dong-il Bank бірігіп, Chohung пайда болды. 1990 жылдардың ортасында ол елдің ең танымал бес банкінің қатарында тұрды. Бірақ 1997 жылғы азиялық дағдарыс оны қатты шайқалтты. 1998 жылдың соңында Kangwon Bank және Hyundai Merchant Bank-пен бірігу жарияланды, ал мемлекет капиталдың 90%-ын алды.

2003 жылғы тамызда Shinhan Financial Group Chohung акцияларының 80%-дан астамын сатып алды. 2004 жылғы маусымда үлесін 100%-ға жеткізді. 2006 жылғы 1 сәуірде екі банк бір заңды тұлғаға айналды. Бір қызығы, Chohung-ның заңды тұлғасы сақталып, оның аты Shinhan Bank болып өзгерді. Сондықтан 1982 жылы құрылған банк тамырын XIX ғасырдан тарта алады.

Шетелде: Вьетнамнан Жапонияға дейін (1994–2025)

Банк шетелге көп бәсекелестерінен ертерек шықты. 1994 жылғы желтоқсанда Shinhan Хошиминде филиал ашты. Ағылшын Уикипедиясының дерегінше, Вьетнамға келген корей банктерінің ішінде ол бірінші болды. 2011 жылы вьетнамдық еншілес банк Shinhan Vina Bank-пен бірікті.

Уақыт өте шетел пайданың елеулі бөлігін бере бастады. KED Global дерегінше, 2024 жылы банк пайдасының шамамен 20%-ы шетелдегі операциялардан түсті. Shinhan Bank Vietnam рекордтық ₩264 млрд, жапондық SBJ Bank ₩148,6 млрд тапты. 2025 жылы банктің шетелдегі он бөлімшесі ₩586,9 млрд таза пайда әкелді. Бұл бір жыл бұрынғыдан 2,6% көп (The Korea Times дерегі). Ал топ 2025 жылы корей қаржы топтарының ішінде алғаш рет шетелден салыққа дейін ₩1 трлн-нан астам пайда алды.

Қазақстан: банк және микроқаржы (2008 жылдан бері)

Forbes Kazakhstan дерегінше, бұрынғы КСРО елдерінің ішінде Shinhan Bank-тың өз бөлімшесі тек осында бар. Мұнда екі компания жұмыс істейді, ал холдинг ішінде олардың иелері әртүрлі.

«Шинхан Банк Қазақстан» АҚ

Еншілес банк 2008 жылғы 25 ақпанда тіркелді. Ол толықтай Shinhan Bank-қа тиесілі, түпкі иесі — Shinhan Financial Group. Бас кеңсесі Алматыда, Достық даңғылы, 38 мекенжайында орналасқан. Forbes Kazakhstan дерегінше, банкті Чжо Ёнг Ын басқарады.

Ұзақ уақыт бойы бұл негізінен корей бизнесіне қызмет көрсететін шағын банк болды. Бетбұрыс 2023 жылы болды. Ақпан мен наурызда заңды тұлғалардың депозиттері шамамен 268 млрд теңгеге өсті. bes.media дерегінше, ірі салымдарды корей автоөндірушілерінің Ресейде тіркелген еншілес компаниялары — «КИА Россия и СНГ» ЖШҚ мен «Хендэ Мотор СНГ» ЖШҚ орналастырды. Мұның бәрі ресейлік банктерге салынған санкциялар аясында өтті.

Есеп көрсеткіштері секірістің ауқымын көрсетеді:

• 2023 жыл — активтер 474,2 млрд теңге, таза пайда 25,2 млрд теңге (KASE-де жарияланған аудиттелген есеп);
• 2024 жыл — активтер 664,0 млрд теңге, таза пайда 35,7 млрд теңге (сонда);
• 2025 жыл — активтер 731 млрд теңге, капитал 102 млрд теңге, таза пайда 20,6 млрд теңге, несие портфелі 58%-ға өсіп, 123 млрд теңгеге жетті (Forbes Kazakhstan).

Forbes Kazakhstan дерегінше, 2020 жылы банк активтері шамамен 62 млрд теңге болған. 2023 жылдың үшінші тоқсанының қорытындысымен қазақстандық еншілес банк Shinhan-ның шетелдегі бөлімшелері арасында пайда бойынша Вьетнам мен Жапониядан кейін үшінші орынға шықты (bes.media). Forbes Kazakhstan банктер рейтингінде ол 2025 жылы 17-орын, 2026 жылы 19-орын алды.

2024 жылғы маусымда Shinhan Bank басшысы Чон Сан Хёк Астанадағы корей-қазақстан бизнес-форумына келді. Корей делегациясындағы жалғыз коммерциялық банк осы еді. Форумда Shinhan ЕҚДБ-мен Қазақстандағы қаржылық қолдау туралы келісімге қол қойды.

Shinhan Finance

Қазақстандағы екінші компания банкке емес, топтың карта бизнесі Shinhan Card-қа тиесілі. Shinhan Finance 2014 жылғы қарашада құрылды. Бұл Shinhan Card-тың шетелдегі алғашқы компаниясы. 2015 жылы ол Алматыда ₩5 млрд бастапқы капиталмен жұмысын бастады. Мамандығы — автокөлік, техника және тұрмыстық электроника үшін қаржыландыру мен лизинг. Серіктестері жергілікті автодилерлер болды, соның ішінде Astana Motors пен «Allur».

Қазір бұл — микроқаржы ұйымы. 2023 жылғы қазанда Дүниежүзілік банк тобына кіретін IFC Shinhan Finance-қа $60 млн салды. Ақша шағын және орта бизнеске бес жылға дейінгі несиелерге бағытталды, оның кемінде төрттен бірі — кәсіпкер әйелдерге. IFC үшін бұл Shinhan Financial Group-қа салған алғашқы инвестиция болды.

2024 жылғы тамызда Shinhan Card қазақстандық Aster автодилерімен бірлескен кәсіпорын ашты. Aster 49,9% үлес алып, бес жылда шамамен ₩31 млрд салуға міндеттенді. Корей баспасөзінің дерегінше, 2024 жылдың екінші тоқсанында Shinhan Finance активтері ₩172,8 млрд-қа жетті, ал компания Қазақстандағы МҚҰ арасында бесінші орында тұрды.

Сол даудағы басқа корей банктерінің де Қазақстанмен байланысы бар: KB Kookmin-нің Банк ЦентрКредитпен өз тарихы бар.

Пайда бойынша бірінші орын (2023–2025)

2022 жылғы желтоқсанда банкті Хан Ён Гу басқарды, бірақ 2023 жылғы ақпанда денсаулығын алға тартып, кетіп қалды. 2023 жылғы 8 ақпанда топтың директорлар кеңесі CEO қызметіне банк президентінің орынбасары Чон Сан Хёкты ұсынды. 2024 жылғы желтоқсанда оның келісімшарты екі жылға ұзартылды.

Оның тұсында банк бірінші орынды қайтарды. KED Global дерегінше, 2024 жылы Shinhan Bank рекордтық ₩3,70 трлн тапты. Сөйтіп 2018 жылдан бері алғаш рет пайда бойынша Kookmin Bank-ты басып озды. 2025 жылы банк пайдасы тағы 2,1% өсіп, ₩3,77 трлн болды. Бірақ бұл жолы Kookmin ₩87,2 млрд-қа алда шықты (Bizhankook дерегі).

Тұтас топ 2025 жылы рекордтық ₩4,97 трлн таза пайда тапты. Бұл бір жыл бұрынғыдан 11,7% көп. Топты Чин Ок Дон басқарады. 2026 жылғы наурызда акционерлер оның өкілеттігін тағы үш жылға ұзартты.

Ақша

Төменде — топ есебінен және Кореяның іскерлік баспасөзінен алынған сандар. Нарықтық капиталдандыруды келтірмейміз: соңғы күнге сенімді дереккөз табылмады.

• Shinhan Financial Group таза пайдасы: 2023 жылы ₩4,37 трлн, 2024 жылы ₩4,45 трлн (топ салыстыру үшін алатын қайта есептелген дерек), 2025 жылы ₩4,97 трлн.
• 2025 жылы топтың пайыздық табысы — ₩11,69 трлн (+2,6%), пайыздық емес табысы — ₩3,74 трлн (+14,4%).
• Shinhan Bank-тың өз таза пайдасы: 2024 жылы ₩3,70 трлн, 2025 жылы ₩3,77 трлн.
• 2025 жылғы дивиденд — акцияға ₩2 590, акционерлерге жалпы қайтарым — ₩2,5 трлн.

2025 жылдың төртінші тоқсанында топ пайдасы үшінші тоқсандағы ₩1,42 трлн-нан ₩510,6 млрд-қа дейін түсті. Компания мұны қызметкерлердің өз еркімен зейнетке шығуына кеткен бір реттік шығындармен түсіндірді.

Мәселелер мен даулы эпизодтар

«Shinhan оқиғасы» (2010–2013)

2010 жылы топ басшылығында төраға Ра Ын Чхан мен топ президенті Син Сан Хун арасында тартыс өршіді. Іс прокуратураға дейін жетті. 2010 жылғы желтоқсанда Син Сан Хун мен банк CEO-сы Ли Пэк Сунға ысырап ету бойынша айып тағылды. Синді бұған қоса туыстарының компанияларына ₩43,8 млрд несиені заңсыз бергені үшін айыптады. Ра Ын Чханнан айып алынды, бірақ Қаржылық қадағалау қызметі оны үш айға қызметінен шеттетті. Ли Пэк Сун отставкаға кетті.

2013 жылғы қаңтарда Сеулдің Орталық аудандық соты екі бұрынғы басшыны да кінәлі деп тапты. Әрқайсысы 18 ай шартты жаза алды. Сот нұсқасы бойынша, Син құрметті төраға Ли Хи Гонға арналған ₩1,5 млрд-ты, ал Ли Пэк Сун ₩300 млн кеңес беру төлемдерін иемденген.

2013 жылғы кибершабуыл

2013 жылғы 20 наурызда Кореяда KBS, MBC және YTN телеарналарының және үш қаржы ұйымының желілері бір мезгілде істен шықты. Олардың арасында Shinhan Bank та болды: оның интернет-банкингі уақытша жұмысын тоқтатты. Корей билігі Солтүстік Кореяға күдік артты, Пхеньян қатысы жоқ екенін айтты.

Гонконг индексіне байланған деривативтер (2021–2026)

2021 жылдан бастап корей банктері клиенттерге Гонконгтың H индексіне байланған ELS құрылымдық өнімдерін сатты. 2024 жылдың басында индекс құлап, инвесторлар үлкен шығынға батты. Shinhan Bank мұндай өнімдерді ₩2,37 трлн-ға сатқан. 2026 жылғы 4 маусымда қадағалау органы Shinhan бар бес банкке түпкілікті айыппұл жариялады: ұсынылған ₩1,2 трлн орнына барлығына шамамен ₩600 млрд.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 30 қыркүйекте бөгде адамдар несие брокерлері клиенттердің өтінімін беретін мобильді сервистегі аутентификацияны айналып өтті. 1 қазанда Shinhan Bank деректердің жылыстағанын хабарлады. Шамамен 25 мың клиент зардап шекті. Мыналар жылыстады:

• аты-жөні мен телефон нөмірлері;
• жылдық табысы мен несие лимиттері;
• 66 адамның резидент тіркеу нөмірі, тағы 97 жағдайда CI идентификаторлары.

«Клиенттер өз активтері мен деректерін сеніп тапсырған қаржы ұйымында ақпарат жылыстағаны үшін толық жауапкершілікті мойнымызға аламыз», — деді CEO Чон Сан Хёк. Банк сыртқы IP-мекенжайларды бұғаттап, зардап шеккен сервистерді тоқтатты. Деректерді тексеретін бет пен жеке колл-орталық ашты.

Shinhan жалғыз емес. Қызметтік жүйелердің бұзылғаны туралы KB Kookmin Bank (119 клиент), Hana Bank (89 клиент, ODS сатуды қолдау жүйесі) және BNK Financial Group (мердігер компаниялардың 11 қызметкерінің деректері) хабарлады. 2 қазанда Қаржылық қызметтер комиссиясы шұғыл кеңес өткізіп, банктерден аутентификация мен қолжетімділікті бақылауды күшейтуді талап етті. 4 қазанда президент Ли Чжэ Мён тергеу жүргізуді тапсырды.

Shinhan-ға жасалған шабуылмен байланысы болуы мүмкін серверден мамандар ARTEX AI іздерін тапты. Бұл — енуге тестілеу құралы. Оның қолданылғаны ресми түрде әлі расталған жоқ. Қаржылық қадағалау қызметі банкте тексеру жүргізіп жатыр.

Дереккөздер: Wikipedia — Shinhan Bank, Wikipedia — Chohung Bank, Wikipedia — Shinhan Financial Group, Wikipedia — 2013 жылғы кибершабуыл, Shinhan Financial Group — 2025 жылғы нәтижелер, Kyunghyang Shinmun — топтың 2025 жылғы пайдасы, Bizhankook — банктердің 2025 жылғы пайдасы, KED Global — 2024 жылғы рекордтық пайда, Korea JoongAng Daily — Чон Сан Хёктың тағайындалуы, The Korea Times — банктердің шетелдегі пайдасы, The Korea Times — бұрынғы басшыларға үкім, The Korea Times — ELS үшін айыппұлдар, The Korea Times — деректердің жылыстауы, The Korea Herald — төрт банкті бұзу, Forbes Kazakhstan — Шинхан Банк Қазақстан, KASE — Шинхан Банк Қазақстанның 2024 жылғы есебі, bes.media — заңды тұлғалардың депозиттері, Kapital.kz — IFC-тің Shinhan Finance-қа инвестициясы, Retail Banker International — Shinhan Finance-тың іске қосылуы.