Shelby American

Shelby American — 1962 жылы техастық жарысшы Кэрролл Шелби құрған американдық компания. Ол Cobra мен Daytona Coupe-ті жасады, Ford GT40-ты Ле-Мандағы жеңістерге жеткізді, Mustang GT350 мен GT500-дің күшейтілген нұсқаларын ойлап тапты. Бүгін Лас-Вегастағы компания Mustang пен Ford пикаптарының тюнинг нұсқаларын жасайды және классикалық Cobra-ның жалғасын шығарады. 2026 жылғы тамызда бір кезде Шелбидің өзіне тиесілі болған Daytona Coupe аукционда $42,9 млн-ға сатылды — сауда тарихындағы кез келген американдық көліктен қымбат.

Жүрегі ауру техастық

Кэрролл Холл Шелби 1923 жылғы 11 қаңтарда Техас штатындағы Лисбургте туды. Бала кезінен жүрек қақпақшасында ақау болды, жүрегі кейін өмір бойы мазалады. Екінші дүниежүзілік соғыста авиацияда қызмет етті: ұшқыш-нұсқаушы әрі сынақшы болды, B-29-бен де ұшты.

Соғыстан кейін Шелби өзі аударғышпен жүк тасыды, мұнай ұңғымаларында жұмыс істеді, құс фермасын ұстады, бірақ ферма 1952 жылы банкротқа ұшырады. Сол кезде ол жарысқа келді. 1957 жылы Дик Холлмен бірге Далласта Maserati дилерлік орталығын ашты. Шелбидің жарысшы ретіндегі басты жеңісі 1959 жылы келді: ағылшын Рой Сальвадоримен бірге Aston Martin DBR1-мен «Ле-Ман 24 сағатын» жеңді. Бір жылдан кейін USAC тас жол жарыстарының чемпионатын алып, жүрегіне байланысты спорттан кетті.

Cobra: британ шассиі, американдық V8 (1961–1963)

Шелби өз көлігін өзгенің тораптарынан құрастырды. Британдық AC Cars 1953 жылдан бері алюминий шанағы бар жеңіл Ace родстерін шығаратын. 1961 жылғы қыркүйекте AC Шелбиге шасси беруге келісті, ал қарашада Ford өзінің V8 моторларын беретін болды. Екеуі де қарызға.

Алғашқы көлік CSX2000 1962 жылғы қаңтарда AC-тың Темз-Диттондағы зауытында жиналды. 2 ақпанда оны ұшақпен Лос-Анджелеске жіберді, онда Шелбидің командасы оған V8 орнатты. Сәуірде Калифорниядағы Венисте Shelby American, Inc. ресми түрде пайда болды. Жыл соңына дейін сатып алушылар 75 Cobra алды, ал қазанда көлік алғашқы жарысына шықты.

Алғашқы 75 Cobra 4,3 литрлік Ford V8 моторымен, келесілері 4,7 литрлік мотормен жүрді. Кейін 7,0 литрлік моторы мен серіппелі аспасы бар Cobra 427 шықты: оның 260-қа жуығы жолға арнап жасалды. 1963 жылы Cobra американдық USRRC чемпионатын жеңді.

Daytona Coupe және титул (1964–1965)

Келесі қадам Daytona Coupe болды — шанағын Пит Брок сызған, ағынды пішінді жабық жарыс Cobra-сы. 1964–1965 жылдары мұндай алты ғана көлік жасалды.

1964 жылы Дэн Герни мен Боб Бондюрант басқарған Daytona Ле-Манда жалпы есепте төртінші болып, GT класын жеңді. Ал 1965 жылы Shelby American GT өндірушілерінің халықаралық чемпионатын алды. Титул «Реймс 12 сағатында» түпкілікті бекіді — бұл американдық өндірушінің алғашқы халықаралық чемпиондық атағы еді.

Ford GT40 және Mustang (1964–1967)

1964 жылғы желтоқсанда Ford өзінің GT40 бағдарламасын Shelby American-ға берді. Нәтиже тез келді. 1965 жылы GT40 әлем чемпионатының Дайтонадағы алғашқы жарысын жеңді, ал 1966 жылы Mk II Дайтонада, Себрингте және Ле-Манда жеңіп, Ford-қа өндірушілер арасындағы әлем чемпионы атағын әкелді. 1967 жылы GT40 Mk IV Себринг пен Ле-Манды тағы жеңді.

Бұл жеңістердің өз құны болды. 1966 жылғы 17 тамызда J-car прототипін сынау кезінде Шелби GT40-ты бірге жетілдірген сынақшы-пилот Кен Майлз қаза тапты. Бұл оқиға «Ford Ferrari-ге қарсы» (2019) фильміне негіз болды, онда Шелбиді Мэтт Деймон сомдады. Ле-Мандағы қарсыластар туралы — біздің Ferrari досьесінде.

Сонымен қатар Шелби жаңа ғана шыққан Ford Mustang-ты қолға алды. 1965 жылы 306 а.к. 4,7 литрлік V8 моторлы Shelby GT350 шықты — бірінші жылы 562 көлік жасалды. 1967 жылы оған 7,0 литрлік моторы бар GT500 қосылды. Сол жылы Mustang негізінде Goodyear шиналарын жоғары жылдамдықта сынауға арналған жалғыз Super Snake жиналды.

Ыдырау және қайта оралу (1967–2003)

1967 жылғы қарашада Shelby American үш компанияға бөлінді. GT40 жарыс бағдарламасын Джон Уайердің командасы алды, ал Shelby Mustang шығаруды Ford-тың өзі қолға алды. 1970 жылғы қаңтарда Шелби демалысқа шығатынын жариялады, компания іс жүзінде жабылды.

Бірақ Шелби жоғалып кетпеді. 1980 жылдары Chrysler басшысы Ли Якоккананың өтінішімен Dodge-пен жұмыс істеді: сериялық көліктерді жетілдірді, Dodge Viper жобасына кеңес берді. 1990 жылы оған жүрек, 1996 жылы бүйрек ауыстырылды. Ол жүрек ауруы бар балалардың емделуіне ақы төлейтін қор құрды.

Жаңа Shelby American 1995 жылы Лас-Вегаста Series 1 спорткары үшін құрылды. Жоба ауыр жүрді: 1998 жылы компанияның 75%-ын Venture Corporation сатып алды, жеткізу 1999 жылдың жазында басталды, алғашқы көліктердің құрастыру сапасы сынға ұшырады. 2003 жылы Venture Holdings банкрот болғаннан кейін ашық Carroll Shelby International құрылды, ал сол жылғы 4 сәуірде қазіргі Shelby American, Inc. пайда болды.

Лас-Вегастағы компания (2005–2025)

2005 жылдан бері Shelby American жыл сайын жаңа модель шығарады. Тәсілі қарапайым: компания сериялық Ford көліктерін — Mustang, F-150, Raptor, F-250 — алып, моторын, аспасын және шанағын жетілдіріп, өз нұсқасына айналдырады. Сонымен қатар Ford Shelby атауын өз конвейеріне қайтарды: 2007 модельдік жылынан бастап Флэт-Роктағы зауытта Ford Shelby GT500 шығарылды. 2013 жылғы нұсқасы 662 а.к., 2015 жылғы GT350 526 а.к. 5,2 литрлік V8, ал 2020 жылғы GT500 760 а.к. алды.

Жеке бағыт — классикалық Cobra-ның жалғасы. Түпнұсқа шассилердің нөмірін жалғастыратын CSX4000 сериясы 20 жылға жуық шығарылды, соңғы көлік CSX4999 2009 жылы шықты. Әрі қарай өндіріс CSX6000 нөмірлерімен жалғасты.

Кэрролл Шелби 2012 жылғы 10 мамырда Далласта 89 жасында қайтыс болды. Компания бұл уақытта АҚШ-тан тыс шықты: 2016 жылы Нидерландыда Shelby Europe бөлімшесі ашылды, 2017 жылы — Shelby South Africa, 2019 жылы — Shelby New Zealand.

Shelby American-ды бұрынғы Shelby SuperCars, яғни SSC North America компаниясымен шатастырмаған жөн: оны Джерод Шелби құрған, Кэрролл Шелбиге қатысы жоқ.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Shelby American — акциялары биржадан тыс нарықта CSBI тикерімен саудаланатын Carroll Shelby International-дың еншілес компаниясы. Бас директоры — Джо Конвей, президенті — Гэри Паттерсон. Штаб-пәтері мен құрастыру цехы Лас-Вегаста, Shelby Heritage Center мұражайы мен дүкені де сонда.

Соңғы жылдағы басты оқиғалар:

• Super Snake 2026. 2026 жылғы қаңтарда компания Mustang негізіндегі ең ұзақ шығып келе жатқан моделінің жаңа нұсқасын таныстырды. 5,0 литрлік мотор 480 а.к., ал компрессормен 830 а.к.-тан астам күш береді. АҚШ үшін — 300 көлік, бағасы $175 885-тен.
• F-150 Super Snake 2026. 2026 жылғы шілдеде 810 а.к.-қа дейінгі V8 моторы бар Ford F-150 негізіндегі пикап шықты. Таралымы — 400 көлік, бағасы — $140 795.
• Daytona Coupe рекорды. 2026 жылғы тамызда Пеббл-Бичтегі Gooding Christie’s аукционында Daytona Coupe CSX2300 сатылды — жасалған алтауының үшіншісі әрі Шелбидің өзі иеленген жалғыз көлік. Ол көлікті 1975 жылы Жапониядан АҚШ-қа қайтарылған кезде сатып алып, жиырма жылдан астам ұстады. Түпкілікті бағасы — $42 905 000. Американдық көліктің бұрынғы рекорды — 1935 жылғы Duesenberg SSJ үшін $22 млн — 2018 жылдан бері тұрған еді. Қазір Daytona әлемдегі ең қымбат көліктер рейтингінде бесінші орында.

Дереккөздер: Wikipedia — Shelby American, Wikipedia — Carroll Shelby, Wikipedia — AC Cobra, Wikipedia — Shelby Daytona, Wikipedia — Shelby Mustang, Shelby American — Super Snake 2026, Ford Authority — Shelby F-150 Super Snake 2026, Motor1 — Daytona Coupe аукциондағы рекорды, Modern Car Collector — CSX2300 тарихы.