CATL

CATL (Contemporary Amperex Technology) — Фуцзянь провинциясының Нинде қаласындағы электромобильдер мен энергия сақтау жүйелеріне арналған литий-ион аккумуляторларын шығаратын қытайлық өндіруші. SNE Research дерегінше, 2025 жылы электромобиль батареяларының әлемдік нарығының 39,2%-ы CATL-ға тиесілі болды. 2026 жылғы шілдеде компания Қазақстан президентімен электромобиль батареялары зауытын салуды талқылады. Ал Bloomberg дерегінше, қазір ол Tencent-пен бірге DeepSeek-тің жаңа раундындағы ең ірі инвесторға айналып отыр.

ATL-дан бөлініп шығу (2011–2017)

CATL Amperex Technology Limited (ATL) компаниясынан өсіп шықты. 2005 жылы ATL-ды жапондық TDK сатып алды. 2011 жылы Робин Цзэн (Цзэн Юйцюнь) бастаған қытайлық инвесторлар электромобиль батареялары бизнесінің 85%-ын сатып алып, Нинде қаласында CATL пайда болды.

Биржа және әлемдік нарық (2018–2023)

2018 жылғы маусымда CATL акциялары Шэньчжэнь биржасында сатыла бастады. Қазір компанияның 15 зауыты бар, оның 11-і Қытайда. Шетелде CATL батареяларды Германиядағы Арнштадтта, Венгриядағы Дебреценде және Индонезиядағы Каравангта шығарады. Испаниядағы Фигеруэласта Stellantis-пен бірге құны €4,1 млрд болатын 50 ГВт·сағ бірлескен зауыт салынып жатыр, оны 2026 жылы іске қосу жоспарланған.

CATL клиенттерінің арасында Tesla, BMW, Volkswagen, Ford, Hyundai, Honda, Toyota, Daimler, Volvo, XPeng, Li Auto және Nio бар. Компанияның электромобиль батареяларының әлемдік нарығындағы үлесі 2022 жылы 37%, 2023 жылы 36,8% болды.

Компания батареялардың жаңа түрлерін де әзірлейді: 2021 жылы натрий-ион аккумуляторларын таныстырды, кейін M3P батареялары, тез зарядталатын литий-темір-фосфатты Shenxing және ұяшықтарды аралық модульсіз батареяға орнататын cell-to-pack технологиясы шықты. CATL — Changan мен Huawei-мен бірге Avatr электр маркасының да иелерінің бірі.

АҚШ-тың наразылығы

CATL-дың өсуі АҚШ тарапының қысымымен қатар жүрді:

• 2023 жылғы желтоқсанда Duke Energy Кэмп-Леджен теңіз жаяу әскері базасындағы CATL батареяларын ажыратты;
• 2024 жылғы маусымда америкалық конгрессмендер ұйғырлардың мәжбүрлі еңбегінің алдын алу туралы заң бойынша CATL өнімдерінің импортына тыйым салуды сұрады;
• 2025 жылғы 7 қаңтарда Пентагон CATL-ды «қытайлық әскери компаниялар» тізіміне енгізді;
• 2025 жылғы сәуірде Өкілдер палатасының комитеті JPMorgan Chase пен Bank of America-ны компанияның Гонконгтегі IPO-сынан шығуға шақырды.

Wikipedia дерегінше, 2023 жылдан бері CATL қытайлық компаниялар арасында ең көп мемлекеттік субсидия алып келеді: 2023 жылы — шамамен $790 млн.

Ақша

2025 жылғы мамырда CATL Гонконг биржасына да шығып, $5 млрд-тан астам қаражат тартты. 2026 жылғы 10 наурызда жарияланған 2025 жылғы есеп бойынша компания түсімі 17,04%-ға өсіп, 423,7 млрд юань болды. Таза пайда 42,28%-ға артып, 72,2 млрд юаньға ($10,4 млрд) жетті.

Бір жылда CATL 661 ГВт·сағ батарея сатты — алдыңғы жылдан 39,16%-ға көп:

• 541 ГВт·сағ — көлікке арналған тарту батареялары;
• 121 ГВт·сағ — энергия сақтау жүйелері.

Компания пайдасының жартысын дивидендке бөлді — 10 акцияға 69,57 юань. 2025 жылдың соңында CATL-да 131 988 адам жұмыс істеді.

CATL және Қазақстан

2026 жылғы 16 шілдеде Қазақстан президенті төрт қытайлық компанияның басшыларымен келіссөз жүргізді, олардың арасында CATL да болды. Inbusiness.kz дерегінше, компания Қазақстанда Орталық Азиядағы электромобиль батареяларын шығаратын алғашқы ірі өндірісті салуды жоспарлап отыр. Мерзімі мен инвестиция көлемі айтылған жоқ.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Компанияны бұрынғыша негізін қалаушы әрі директорлар кеңесінің төрағасы Робин Цзэн басқарады. CATL батареядан бөлек салаларға да ақша салады: The Next Web Bloomberg-ке сілтеме жасап жазғандай, 2026 жылдың жазында DeepSeek-тің алғашқы сыртқы раундында ол шамамен 5 млрд юань салған. 6 қазанда Bloomberg CATL мен Tencent ЖИ компаниясының кемі 80 млрд юаньдық екінші раундындағы ең ірі инвесторлар болатынын хабарлады.

Дереккөздер: Wikipedia — CATL, CnEVPost — CATL-дың 2025 жылғы нәтижелері, Inbusiness.kz — Тоқаевтың CATL және ҚХР-дың басқа компанияларымен келіссөздері, The Next Web — DeepSeek раундындағы CATL мен Tencent