Гиперактивтілік синдромы барлардың өлімі 70%-ға жоғары

Зейін тапшылығы және гиперактивтілік синдромы (СДВГ) бар адамдар арасында барлық себептен болатын өлім бұл диагнозы жоқтармен салыстырғанда 70%-ға жоғары. Мұны Ливерпуль университеті мен Лондон университет колледжінің психологтары анықтады. Олар шамамен 16 млн адам қамтылған 19 зерттеуді біріктіріп, мета-талдауды JAMA Network Open журналында жариялады.

Талдауға енген жұмыстар үш құрлықта жүргізілген. Олардың кейбірі қатысушыларды 20 жылдан астам бақылаған. Авторлар СДВГ бар және жоқ адамдардың қаншалықты жиі және неден қайтыс болатынын салыстырды.

Негізгі сандар

Ең үлкен айырма мінез-құлық пен ұстамсыздыққа байланысты өлімде байқалды. Алайда деректерге қарағанда, аурудан да СДВГ бар адамдар жиірек көз жұмады.

• барлық себептен болатын өлім 70%-ға жоғары;
• өз-өзіне қол жұмсау 90%-ға жиі;
• кездейсоқ не әдейі алған жарақаттан өлім 55%-ға жиі;
• табиғи себептен, яғни аурудан болатын өлім 27%-ға жиі.

Авторлар емді де жеке қарады. Синдромға қарсы дәрі қабылдаған СДВГ бар адамдарда өлім қаупі шамамен 25%-ға төмен болды. Жұмыстың бірінші авторы, Ливерпуль университетінен Люси Корриган мұны дәрінің маңызды рөл атқаруы мүмкін екенінің алғашқы дәлелі деп атады.

Шектеулер

Барлық 19 зерттеу бақылау түрінде жүргізілген. Олар СДВГ мен өлім арасындағы байланысты көрсетеді, бірақ себеп дәл осы синдромда екенін дәлелдемейді. Нәтижеге қатар жүретін басқа мәселелер, мысалы депрессия, үрей, тәуелділік немесе тұрмыс жағдайы әсер етуі мүмкін.

Жекелеген жұмыстардағы бағалар бір-бірінен қатты алшақ болды. Дәрінің пайдасы туралы қорытынды он тоғыз зерттеудің үшеуіне ғана сүйенеді, сондықтан авторлардың өзі оны алдын ала нәтиже деп санайды. Мұндай деректерден СДВГ бар әр адамға дәрі керек деген қорытынды шықпайды, емдеу туралы шешімді дәрігермен бірге қабылдайды.

Бұдан не шығады

Жұмыстың аға авторы, Лондон университет колледжінен Джошуа Стотт СДВГ өз алдына үкім емес екенін атап өтті. Оның айтуынша, дұрыс қолдау мен ем бұл диагнозы бар адамдарға көмектеседі. Оның серіктесі Эмбер Джон бұл үшін тиімділігі дәлелденген диагностика мен ем қажет еткендердің бәріне қолжетімді болуы маңызды екенін қосты.

Авторлар келесі зерттеулер дәрімен байланысты көбірек деректе тексеріп, қолдаудың қай түрі қаупті көбірек азайтатынын анықтайды деп күтеді. Ер адамдар арасындағы алдын алуға болатын өлім тақырыбы бұрынғы жұмыстарда да көтерілген, мысалы жас әкелердің өлімі туралы зерттеуде.

Дереккөздер: Ливерпуль университеті — СДВГ кезіндегі өлім туралы мета-талдау, News-Medical — зерттеу егжей-тегжейі мен шектеулері