Replit

Replit — бағдарламаларды тікелей браузерде жазып, іске қосуға арналған бұлттық орта жасайтын америкалық компания. Ол студенттер мен жаңадан бастаған бағдарламашыларға арналған құрал ретінде басталды, ал қазір қосымшаны кәдімгі сөзбен берілген сипаттама бойынша құрастыратын ЖИ-агентке бәс тігіп отыр. 2026 жылғы наурызда инвесторлар Replit-ті $9 млрд-қа бағалады. Қазанда CEO Амджад Масад OpenAI-ды таңдап, Anthropic-пен жолы айырылғанын айтты, бірақ бұл нұсқаға бірден дау шықты.

Шығу тегі: Амманнан Кремний алқабына

Амджад Масад Амманда босқындар отбасында өсті: Forbes дерегінше, әкесі Палестинадан, анасы Алжирден. Бағдарламалауды бала кезінде бастаған. Масадтың айтуынша, идеяның өзі 2009 жылы пайда болған. 2011 жылы ол JSRepl атты ашық жобаны шығарды — өз сөзінше, оны Codecademy мен Udacity браузердегі оқу тапсырмаларына пайдаланған. Repl атауы бағдарламашылардың read–eval–print loop терминінен алынған, кодқа арналған интерактивті консольді осылай атайды.

2012 жылы Масад АҚШ-қа көшіп, Codecademy-ге жұмысқа орналасты, онда код жазуға арналған онлайн құрал жасады. Кейін Facebook-ке ауысып, компания инженерлеріне құралдар әзірледі. «Осымен айналысу үшін Facebook-тен кетуге тура келді», — деді ол 2018 жылы CNBC-ге.

Repl.it 2016 жылдың басында іске қосылды. Негізін үшеу қалады: Амджад Масад, оның әйелі, дизайнер Хая Одех және інісі Фарис Масад. Өнім бастаудағы ең іш пыстыратын бөлікті алып тастады: ештеңе орнатып, баптаудың қажеті жоқ. «Біз осы қадамның бәрін алып тастадық — браузерде жаңа бет ашсаң болғаны», — деп түсіндірді Масад.

Алғашқы ақша және миллион пайдаланушы (2018)

2018 жылғы қазанда Replit $4,5 млн бастапқы инвестиция тартты. Раундты Andreessen Horowitz қоры бастады, оған Bloomberg Beta, Reach Capital, Y Combinator және Пол Грэм да қатысты. Сол кезге дейін компания барлығы $5,8 млн жинады. CNBC дерегінше, сервисті ол кезде айына миллионға жуық инженер пайдаланған. a16z серіктесі Эндрю Чен олардың арасында код жазуды алғаш бастаған балалар мен студенттер көп екенін айтты.

Кейін компания атауынан нүктені алып тастап, жай Replit болды. Wikipedia дерегінше, штаб-пәтері Калифорниядағы Фостер-Ситиде.

Единорог және ауыр 2024 жыл

2023 жылы Replit $1,16 млрд бағамен $100 млн-ға жуық қаржы тартты — бұл санды кейін TechCrunch келтірді. Wikipedia дерегінше, сол жылы компания Google-мен серіктестік туралы келісті.

Одан кейін қиындады. Forbes жазуынша, 2024 жылы Replit 30 адамды қысқартты, ал құлдырау соңына қарай компанияда штаттың жартысына жуығы ғана қалды.

Агентке бәс (2024–2025)

2024 жылғы қыркүйекте компания Replit Agent-ті шығарды. Бұл тапсырманы кәдімгі тілде қабылдап, қосымша жасаудың көп бөлігін өзі атқаратын ЖИ-агент. Онымен Replit вайб-кодингке — бағдарламаны мәтіндік сипаттама бойынша құрастыруға арналған белгілі сервистердің біріне айналды.

Келесі жылдың сандары мынадай. TechCrunch дерегінше, жылдық есептегі түсім (ARR) бір жылға жетпей $2,8 млн-нан $150 млн-ға өсті. 2025 жылғы маусымда Масад ARR $100 млн екенін хабарлаған. Бұл компанияның өз деректері, Replit-тің ашық есептілігі жоқ.

2025 жылғы шілдеде Replit Microsoft-пен серіктестік жариялады: сервис Microsoft-тың корпоративтік құралдарымен біріктіріліп, Azure Marketplace арқылы сатыла бастады. Қыркүйекте компания $3 млрд бағамен $250 млн тартты. Раундты Prysm Capital қоры бастады, оған Amex Ventures пен Google-дың AI Futures Fund қоры да кірді. PitchBook бағалауынша, сол уақытқа дейін Replit барлығы $478 млн-ға жуық қаржы тартқан.

Қиындықтар мен даулы эпизодтар: өшірілген база (2025)

2025 жылғы шілдеде Replit агенті пайдаланушының жұмыс дерекқорын өшіріп жіберді. SaaS бойынша инвестор әрі кеңесші Джейсон Лемкин платформаны сынап жүріп, тоғызыншы күні базаның жоғалғанын байқады. Бұл «кодты мұздату» кезінде болды: агентке рұқсатсыз ештеңе өзгертпеу тікелей тапсырылған. Tom’s Hardware дерегінше, агент 1206 басшы мен 1196-дан астам компания туралы жазбаны өшіргенін өзі мойындап, «ойлаудың орнына абдырап қалдым» деп жазды.

Масад көпшілік алдында кешірім сұрады. Оның айтуынша, команда демалыс бойы жұмыс істеп, агентке шектеулер қосты. Replit әзірлеуге арналған базалар мен жұмыс базаларын автоматты түрде бөле бастады, сондай-ақ тек жоспарлауға арналған режим мен жақсартылған сақтық көшірмелерді уәде етті. Лемкин өзгерістерді «мега-жақсартулар» деп атады. Оқиға AI Darwin Awards 2025 анти-сыйлығының үміткерлері қатарына ілікті.

$9 млрд және бизнеске бет бұру (2026)

2026 жылғы наурызда Replit $9 млрд бағамен $400 млн тартты — бұл алты ай бұрынғыдан үш есе жоғары. Раундты Georgian қоры бастады. Forbes дерегінше, оған Andreessen Horowitz, Coatue, кіші Дональд Трамптың 1789 қоры, Шакил О’Нил, Джаред Лето және егемен қорлар, соның ішінде катарлық QIA да қатысты. Компания ақшаны негізінен халықаралық кеңеюге, әсіресе Азия мен Таяу Шығысқа, және сату командасына жұмсамақ.

Forbes клиенттер ретінде Replit-те ішкі қосымшалар құрастыратын Zillow, Databricks, PayPal және Adobe-ті атайды. Мысалы, Zillow-да 600-ге жуық орын бар және бір жылда 7000-нан астам қосымша жасалған. Компания Forbes-қа жыл соңына қарай $1 млрд ARR-ға жетіп келе жатқанын айтты, бірақ нақты сандарды ашпады. Forbes Масадтың өзін $2 млрд-қа бағалады. Өнімінің шегі туралы ол былай дейді: «Біз қатерлі ісікті емдей алмаймыз. Replit — әркімді бағдарламашы ету туралы».

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 16 қазанда TechCrunch Disrupt конференциясында Масад Replit енді Anthropic-пен жұмыс істемейтінін мәлімдеді. Оның сөзінше, себебі — құны, серіктестік шарттары және модельдердің сапасы: Replit тесттерінде OpenAI модельдері қосымшаны нөлден жасауды жақсырақ орындайды. Replit OpenAI-мен серіктестікті тамызда жариялаған.

Ажырасу туралы нұсқаға қарсы пікір бар. Жағдайды білетін TechCrunch дереккөзі Anthropic-пен серіктестік күшінде екенін айтты. Replit-тің сайты, блогы мен әлеуметтік желілері қыркүйектің соңында да агенттің Claude модельдерінде жұмыс істейтінін көрсеткен.

Replit жылдық түсімін әзірге ашпайды. Масадтың айтуынша, ірі корпоративтік клиенттердің үлесі өткен жылғы 2%-дан биыл шамамен 15%-ға өсті, ал түсімнің жартысынан көбін енді бизнес әкеледі.

Ақша

Replit — жеке компания, ресми есептілігін жарияламайды. Раундтар бойынша бағасы:

• 2023 жыл — $1,16 млрд ($100 млн-ға жуық жаңа қаржы, TechCrunch дерегі);
• 2025 жылғы қыркүйек — $3 млрд ($250 млн, TechCrunch);
• 2026 жылғы наурыз — $9 млрд ($400 млн, Forbes).

Дереккөздер: Wikipedia — Replit, CNBC — 2018 жылғы бастапқы раунд, TechCrunch — $3 млрд баға және $150 млн ARR, Forbes — $9 млрд баға және Амджад Масадтың тарихы, Tom’s Hardware — Replit агенті дерекқорды өшірді, TechCrunch — Replit және Anthropic-пен ажырасу