Амджад Масад

Амджад Масад — Replit-тің негізін қалаушылардың бірі әрі CEO-сы. Replit — вайб-кодингтің басты платформаларының бірі: мұнда қосымшаны ЖИ-ге тапсырманы қарапайым сөзбен түсіндіріп жинайды. 2026 жылғы наурызда Replit $9 млрд-қа бағаланды, Forbes Масадты алғаш рет миллиардерлер қатарына қосты. Бұл жол түзу болған жоқ. Иорданияда студент кезде бастаған жоба бірнеше жыл тасталып жатты, ал негізін қалаушының өзі Газадағы соғыс туралы сөздері үшін біраз уақыт Кремний алқабында шеттетілді. 2026 жылғы қазанда ол тағы жаңалықтарға шықты: TechCrunch Disrupt сахнасынан Replit енді Anthropic-пен жұмыс істемейтінін айтты.

Амман, IBM PC және интернет-кафелер

Масад Амманда орташадан сәл төмен тұрмысты отбасында өсті. Әкесі — мемлекеттік қызметтегі құрылыс инженері, палестиналық босқындар әулетінен. Forbes дерегінше, анасы да босқын отбасынан, Алжирден шыққан. Ұлына Палестина ісіне берілгендікті сіңірген де — анасы. Ол 2019 жылы обырдан қайтыс болды.

Амджад алты жаста болғанда әкесі үйге IBM PC алып келді. Бір жылдан кейін бала бағдарлама жаза бастады: інісіне математика үйрететін қосымшалар жасады. Жасөспірім шағында жергілікті интернет-кафелерге есеп жүргізетін бағдарлама жазды, Пол Грэмнің блогы мен Hacker News-ті оқыды. The San Francisco Standard жазғандай, сонымен қатар Амман көшелерінде дрифт жасап, бос алаңдарда атыс жасаған.

Университет және алғашқы Replit (2008–2011)

Масад Аммандағы Ханшайым Сумайя университетінде компьютерлік ғылымдарды оқып, 2010 жылы диплом алды. 2008 жылы студент кезінің өзінде әзірлеу ортасын баптауға көп күш кететіні және кодпен бөлісудің қолайсыздығы оның ызасын келтірді. Ол JavaScript-ті орындайтын мәтін өрісін жасап, оған «сақтау» және «бөлісу» батырмаларын қосты.

Одан кейін қиын әрекет басталды: ол бір жыл бойы JavaScript-те Python интерпретаторын жазып, ақыры тастады. Шешімді Mozilla-ның зерттеу жобасы ұсынды — әртүрлі тілдерді JavaScript-ке компиляциялау. Осылай Repl.it пайда болды: Python, Ruby және басқа тілдерді тікелей браузерде іске қосқан алғашқы құрал. Масад оны ашық қолжетімділікке шығарды, ал 2011 жылы қозғалтқыш Hacker News пен GitHub-та шарықтады.

Codecademy және Facebook (2011–2016)

Масадтың кодын Codecademy байқады: стартап оның пакеттерін онсыз да пайдаланып жүрген. 2011 жылы негізін қалаушылар оған сағатына $15-ға қосымша жұмыс ұсынды. Бұл жұмыс алғашқы инженерлердің бірі рөліне ұласып, Масад АҚШ-қа — Нью-Йоркке көшті.

2013 жылы ол Facebook-ке ауысты. Алдымен Android қосымшасымен айналысты, кейін инфрақұрылымға өтті. Масад React Native-тің алғашқы командасында болып, оның JavaScript инфрақұрылымының едәуір бөлігін жазды. Кейін Facebook-тегі алғашқы JavaScript инфрақұрылымы командасын жинап, басқарды. Бұл командадан бүгінде миллиондаған әзірлеуші қолданатын құралдар шықты:

• Jest — тестілеу фреймворкі;
• Babel — JavaScript компиляторы;
• Yarn — пакет менеджері.

Ол Facebook-те үш жылға жуық жұмыс істеді.

Replit-ке оралу (2016–2019)

2016 жылы Масад ескі жобасына қайта оралды. Бос тұрған жылдары Replit тоқырап, кейбір функциялары істен шыққан еді. Ол компанияны әйелі Хая Одехпен — қазір ол дизайнды басқарады — және інісі Фариспен бірге ресми түрде құрды. Өнімді нөлден қайта жинады: кодты браузерде орындаудың орнына Docker-дегі оқшау бұлттық контейнерлерге көшті.

Алғашқы ақшаны бизнес-періштелер берді: Рой Бахат $600 мың салды. Компания мектеп оқушылары мен мұғалімдерге бағыт алды. 2017 жылы Пол Грэм Replit-ті Hacker News-тен тауып, қаржы салды және Y Combinator-ға өтінім беруге көндірді. Бірнеше рет бас тартқаннан кейін Replit 2018 жылғы қысқы топқа қабылданды, артынша Andreessen Horowitz қоры келді.

Тағы бір бәс — бір ғана JavaScript-ке емес, бірден көп тілге тігілді. Бәсекелес Glitch керісінше жасады. Масадтың айтуынша, ол GitHub-тың компанияны $1 млрд-қа сатып алу ұсынысынан бас тартқан. 2019 жылы науқас анасына қарау үшін Replit-ті уақытша тоқтатты.

Өсу және ЖИ-дегі алғашқы қадамдар (2020–2023)

Аудитория жылдам өсті: 2019 жылдың соңында шамамен 6 млн пайдаланушы, 2021 жылғы желтоқсанда 10 млн-ға жуық, 2023 жылғы ақпанда 20 млн. 2020 жылдың басында компания A сериялы раундты жапты.

ЖИ-ге Replit көптен бұрын келді. 2021 жылы GPT-3 негізіндегі Explain Code функциясы шықты, 2022 жылғы маусымда Salesforce-тың CodeGen моделіндегі код толықтыру пайда болды. 2022 жылғы қазанда Ghostwriter көмекшісі шығып, пайдаланушылар саны екі есе өсті.

Газа және сөздің бағасы (2023 жылдан)

2023 жылғы 7 қазаннан кейін Масад Израильді қолдаған техно-тұлғалармен ашық дауласып, Израильдің Газадағы әрекетін геноцид деп атады. Ол «өзеннен теңізге дейін» ұраны туралы дауда Илон Маскқа «өз принциптеріңді ұстан» деді, ал 2025 жылғы шілдеде инвестор Кит Рабуамен сөзге келді.

The San Francisco Standard дерегінше, салдары айтарлықтай болды. Шақырулар мен іскерлік ұсыныстар тыйылды, кейбір инвесторлар оны «террористерге іштей тартады» деп атады, антисемитизм деген айыптар да айтылды. Рабуаның қоры Replit-тен түсетін болашақ пайданы Израиль қорғаныс армиясына беретінін жария етті. 2025 жылдың жазында Масад «ешкімнен де» кешірім сұрамайтынын жазды, ал қыркүйекте «техте жел бағыты өзгерді» деді. Өз сөзінше, ол Израильмен ешқашан жұмыс істемейді.

Дағдарыс және Replit Agent (2023–2025)

Сол уақытта бизнес те шайқалды. 2023 жылдың соңында Replit білім беру өнімін жапты. 2024 жылы компания Фостер-Ситидегі үлкен кеңсеге көшіп, бірден 30 адамды қысқартты. Forbes дерегінше, одан кейін қалғандардың да көбі кетіп, штат шамамен екі есе азайды.

Бетбұрыс 2024 жылғы қыркүйекте болды: сипаттама бойынша қосымшаны өзі жазып, іске қосатын Replit Agent шықты. Бір жылда түсім $150 млн-ға жетті. 2025 жылғы қыркүйекте Replit Prysm, Andreessen Horowitz, Amex Ventures және басқалардан $3 млрд бағамен $250 млн тартты. Корпоративтік клиенттер қатарына Atlassian мен Zillow қосылды, ал компания Сауд Арабиясының мемлекеттік құрылымдарына ЖИ-бағдарлама жеткізуге эксклюзивті келісім алды.

$9 млрд және миллиардер мәртебесі (2026)

2026 жылғы наурызда Replit Georgian бастаған $400 млн-дық раундты жапты. Қатысушылар арасында — Andreessen Horowitz, Coatue, кіші Дональд Трамптың 1789 қоры, Катардың QIA егемен қоры, Шакил О’Нил мен Джаред Лето. Компанияның бағасы жарты жылда үш есе өсіп, $9 млрд-қа жетті. Ақша Азия мен Таяу Шығысқа шығуға және сату бөлімін кеңейтуге жұмсалды.

Сол кезде интерфейс эскизін салуға және бірлесіп жұмыс істеуге арналған кенебі бар Agent 4 шықты. Replit клиенттері — Zillow, Databricks, PayPal, Adobe. Тек Zillow-да 600-ге жуық лицензия бар, бір жылда қызметкерлер Replit-те 7 000-нан астам ішкі қосымша жасады. Компания 2026 жылдың соңына қарай жылдық тұрақты түсімді $1 млрд-қа жеткізуді мақсат етті.

Ақша

Forbes-тің 2026 жылғы наурыздағы бағасы бойынша Масадтың байлығы — $2 млрд. Оны миллиардерлер қатарына Replit-тің наурыздағы раунды шығарды. Оның компаниядағы үлесі жария етілмеген.

Жеке өмірі

Масадтың әйелі — Хая Одех, ол Replit-тің негізін қалаушылардың бірі әрі компанияның дизайн басшысы. Інісі Фарис та — негізін қалаушы, сондықтан Replit көп жағынан отбасылық компания.

Қазір (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 15 қазанда TechCrunch Disrupt-те Масад Anthropic-пен ажырасқанын айтты. Себептері — баға, серіктестік шарттары және сапа: Replit-тің ішкі және ашық тесттерінде OpenAI модельдері қосымшаны нөлден жақсырақ жинайды. Тамызда Replit OpenAI-мен серіктестік жариялаған. CEO нұсқасына қарсы пікір де айтылды: TechCrunch-тың дереккөзі Anthropic-пен келісім күшінде екенін айтты, ал қыркүйектің соңында ғана Replit блогы агенттің Claude модельдерінде істейтінін жазған.

Компания бизнесі корпоративтік сегментке барған сайын көбірек ойысып барады. Масадтың айтуынша, ірі клиенттердің түсімдегі үлесі өткен жылғы 2%-дан биыл 15%-ға өсті, ал ақшаның жартысынан көбін компаниялар әкеледі. Платформаның өз тарихын Replit досьесінде талдадық.

Дереккөздер: Wikipedia — Amjad Masad, Forbes — $9 млрд-тық Replit және Масадтың байлығы, The San Francisco Standard — Масад, Газа және $3 млрд баға, First Round Review — Replit-тің өнімге жеткен жолы, TechCrunch — Масад Anthropic-пен ажырасу туралы