Үндістан Дорсидің мессенджерін дүкендерден алып тастатты

Twitter-дің негізін қалаушылардың бірі Джек Дорсидің Bitchat мессенджері үкімет бұйрығымен Үндістандағы App Store мен Google Play-ден жоғалды. Елдегі кейбір интернет-провайдерлерде қосымшаның сайты да ашылмай қалды. Бұғаттау туралы Apple хабарламасын Дорсидің өзі X желісінде жариялады. Енді Үндістандағы жаңа пайдаланушылар қосымшаны ресми дүкендерден жүктей алмайды.

Бұйрықты Үндістанның Электроника және ақпараттық технологиялар министрлігі Ақпараттық технологиялар туралы заңның 69A бабына сүйеніп шығарды. Бұл бап билікке ақпаратқа қолжетімділікті бұғаттауға құқық береді. Apple, Google және министрліктің өзі пікір білдіруден бас тартты.

Bitchat билікке неге ұнамады

Bitchat 2025 жылғы шілдеде шықты және ерекше жұмыс істейді. Қатар тұрған телефондар шифрланған хабарламаларды бір-біріне Bluetooth арқылы тізбектей жеткізеді, мұны mesh-желі деп атайды. Ол үшін ұялы байланыс та, интернет те, орталық сервер де керек емес. Сондықтан интернет өшірілсе де, қосымша жұмысын тоқтатпайды.

Нью-Делидегі жастар наразылығына қатысушылар дәл осы мүмкіндікті пайдаланды. Шілдеде Джантар-Мантар алаңында шерушілер сайлаушылар тізіміндегі болжамды айла-шарғыға қарсы шықты, ал билік ол жерде интернетті 12 сағатқа өшірді. TechCrunch дерегінше, сонда наразылар Bitchat пен соған ұқсас Briar қосымшасына көшкен. 17–23 шілде аралығында Bitchat-тың әлемдегі барлық жүктелімінің шамамен 85%-ы Үндістанға тиесілі болды, ал бір ай бұрын бұл үлес 1%-ға жуық еді.

• 2025 жылғы шілде — Bitchat іске қосылды.
• 2026 жылғы 23 шілде — Үндістанның Киберқылмысқа қарсы күрес жөніндегі үйлестіру орталығы Google-дан Bitchat, Briar және Bridgefy-ды үш сағатта жоюды, ал GitHub-тан Bitchat кодын алып тастауды талап етті.
• 29 шілде — үш қосымша да Google Play-де әлі қолжетімді болды.
• 2026 жылғы қазан — Bitchat Үндістандағы App Store мен Google Play-ден жоғалды.

Бұл неге маңызды

Google-ға жолданған шілдедегі талапта билік мұндай қосымшалар заңды бақылаудан жалтаруға, жасырын үйлесуге және тәртіпсіздік пен интернет өшірілген кезде шектеулерді айналып өтуге мүмкіндік береді деп ашық жазған. Үндістанның «Интернет бостандығы» қоры (Internet Freedom Foundation) бұғаттауды Конституцияға қайшы деп атады. Қордың пікірінше, 69A бабы заңсыз ақпаратты бұғаттауға рұқсат береді, бірақ мессенджерді желісіз жұмыс істегені үшін ғана жабуға болмайды.

Билік Bitchat-ты толық тоқтата алмайды: Outlook Business сөзін келтірген сарапшылар орнатылып қойған көшірмелер жұмысын жалғастыра беретінін еске салады. Алайда прецеденттің өзі көп нәрсені аңғартады: билік қосымшаны интернетпен бірге өшірілмейтіні үшін ашық жазалап отыр. Блэкаутқа жүгінетін үкіметтер үшін бұл — дайын сценарий.

Дереккөздер: TechCrunch — Bitchat Үндістандағы қосымшалар дүкендерінен жоғалды, Outlook Business — биліктің Bitchat, Briar және Bridgefy-ды жою туралы талабы