Telegraph: Маск Трампқа Украинадағы Starlink-ті шектеуді ұсынған

Украина армиясына арналған спутниктік байланыстың жылдамдығын шектеуді Дональд Трампқа Илон Масктың өзі ұсынған. Бұл туралы 16 қазанда британдық The Telegraph төрт дереккөзге сілтеме жасап жазды. Олардың бірінің айтуынша, Трамп келіскен. Ақ үй бұл нұсқаны жалған деп атайды, ал Киев шектеу әлі де сақталып тұрғанын айтады.

Kyiv Independent жазуынша, шектеу 14 қазанда Киевке ескертусіз енгізілген. Белгілі бір жылдамдықтан асатын дрондарда терминалдар істен шыққан. Сондықтан орта қашықтыққа соққы беру мен ресейлік ұшқышсыз аппараттарды ұстап алу қиындады.

Шешімді кім қабылдады

Алғашқы жарияланымдардан кейін Маск X желісінде Starshield жүйелеріне АҚШ үкіметі иелік етіп, оларды өзі басқаратынын жазды. Starshield — SpaceX спутниктік желісінің мемлекеттік тапсырыс берушілерге арналған нұсқасы. «Жылдамдыққа не пайдалануға қатысты кез келген шектеуді америкалық әскерилер, ал түптеп келгенде президент шешеді», — деді Маск. Ал өз рөлі туралы ештеңе айтпады.

Telegraph дереккөзінің сөзінше, Маск Еуропадағы сатып алушылардың теріс реакциясынан қауіптенген. «Ол өзін кінәсіз деп, мұны әкімшілік істеді деп жазды. Шын мәнінде екеуі де қатысқан», — дейді басылымның әңгімелесушісі. Telegraph мәліметінше, бұл нұсқаны екі украиналық дереккөз және Еуропаның жоғары лауазымды шенеунігі растаған.

Reuters агенттігі 15 қазанда-ақ екі америкалық және бір батыстық шенеунікке сүйеніп, бұйрық Ақ үйден шыққанын хабарлаған. Алайда бұйрықты кім бергенін олар атамады. Трамп 16 қазанда бұған өзін де, Маскты да жауапты санамайтынын айтты. Ақ үй өкілі Telegraph жарияланымын «мүлде жалған» деп атап: «Біз Starlink-ті мүлдем баяулатқан жоқпыз», — деді. Пентагон жағдайды көпшілік алдында түсіндірген жоқ.

Киев не дейді

Владимир Зеленский 17 қазанда байланыс әлі де ішінара шектеулі екенін мәлімдеді. Украина шенеуніктерінің дерегінше, бұрын Starlink пен Starshield сағатына 400 км-ге дейін ұшатын дрондарда жұмыс істеген. Енді шек — 161 км/сағ. Жұма күні Украина көліктермен сынақ жүргізді. ЕО елдерінде байланыс 180 км/сағ жылдамдықта да сақталған, ал Украинаға кіргеннен кейін 161 км/сағ-та үзілген.

«Қорытынды мынадай: шектеу Украина ішінде ғана бар, Еуроодақ елдерінде жоқ», — деді Зеленский. Бұған дейін ол украиналық әскерилер Starlink арқылы реактивті «Шахедтерді» ұстап алатынын түсіндірген. «Жылдамдық төмендегенде реактивті “Шахедтердің” бір бөлігін ұстай алмадық», — деді Украина президенті. Оның айтуынша, ақаулар позициядағы жауынгерлерге тамақ пен су жеткізуге де кедергі келтірген.

АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубио сенбіде «Зеленскийдің не айтып тұрғанын түсінетініне сенімді емеспін» деді. Рубионың сөзінше, АҚШ үкіметінде баяулатуды ешкім бұйырмаған, ол «өзінен-өзі болып кеткен».

Шектеу Киев пен Вашингтон арасындағы шиеленіспен тұспа-тұс келді. Трамп Украинадан ресейлік мұнай өңдеу зауыттарына соққы беруді тоқтатуды талап етіп отыр. Kyiv Independent мәліметінше, Ақ үй барлау деректерімен алмасуды тоқтатамыз деп қорқытқан.

Сағатына 60–70 км жылдамдықта байланыс үзіледі деген алғашқы шағымдар бұл жарияланымдардан бұрын пайда болған. Ол туралы Starlink туралы жаңалықта жазғанбыз. Енді мәселені келіссөз жүргізушілер талқылап жатыр. Зеленскийдің айтуынша, жұма күні Украинаның бас келіссөзшісі Рустем Умеров Джаред Кушнермен Starlink жайында сөйлесті. Компания туралы толығырақ — Илон Масктың SpaceX досьесінде.

Дереккөздер: Kyiv Independent — Telegraph тергеуінің мазмұны және Маск, Трамп пен Зеленскийдің мәлімдемелері, Axios — жылдамдық сынағы, Ақ үй мен Рубионың мәлімдемелері