Қытай ірі ЖИ модельдерінің экспортын шектемек

Қытайдың сауда және ғылым министрліктері 16 қазанда 40 технологиядан тұратын экспорттық тізімнің жобасын жариялады. Оның 23 тармағы жасанды интеллектке қатысты. Олардың қатарында ірі модельдердің салмақтары, ЖИ-агенттер, чип дизайны мен есептеу кластерлері бар. Жобаны қоғамдық талқылау 15 қарашаға дейін жүреді.

Шектеу ірі модельдердің өзегіне тиеді. Яғни салмақтар, бастапқы код және басқа негізгі бөліктер экспорттауға рұқсат керек болады. Bloomberg дерегінше, ереже 2 трлн-нан астам параметрі бар немесе өнімділік пен қауіпсіздік сынақтарында әлемдік ондыққа кіретін модельдерге қолданылады. Тізімнің тағы 12 тармағы күн энергетикасына, бесеуі биомедицинаға, соның ішінде гендік терапияға арналған.

Жобада ЖИ чиптері бөлек көрсетілген. Әңгіме 14 нм және одан да жұқа нормамен жасалған әзірлемелер туралы. Сондай-ақ 2.5D және 3D көпқабатты құрастырудағы чиптер мен жад микросхемаларының кейбір дизайны да тізімге енді.

Не қолжетімді қалады

Шетелдік пайдаланушылар қытай модельдерімен бұрынғыша қосымша, сайт және API арқылы жұмыс істей алады. Ашық код пен жарияланған зерттеулер шектеуден шығарылды. Алайда ашық салмақты модельдерге бұл ерекшелік қолданыла ма, жоба оны нақты айтпайды.

Бұлт нарығы үшін басты жаңалық басқа. Тізімге ілінген модельді шетелдегі серверлерде іске қосу да экспорт саналады. Ал модельді өз шетелдік бұлтында ұстайтын компаниялар лицензияны автоматты түрде ала алады.

Уақытша ереже қазірдің өзінде күшіне енді. 16 қазаннан бастап фирмалар тізімдегі технологияны экспорттау алдында тіркелуге міндетті. Бұл әлі жабылмаған мәмілелерге де қатысты.

Бұл кімге әсер етеді

Құжатта нақты модельдер аталмаған. Bloomberg пен Associated Press дерегінше, көлем шегінен Moonshot AI-дың Kimi K3 моделі мен Alibaba-ның Qwen3.8-Max моделі асып түседі. Министрлік өкілі ереженің мақсаты — «теріс пайдаланудың алдын алу» және ЖИ-дің «адам бақылауында қалуын» қамтамасыз ету екенін айтты. Ведомство шаралар ешбір елге немесе компанияға қарсы бағытталмағанын атап көрсетті.

Соққы америкалық бұлт провайдерлеріне тиюі мүмкін. Vercel AI Gateway шлюзінің дерегінше, қыркүйекте қытай модельдеріне жұмсалған шығынның үштен екісінен астамы оларды хостинг жасайтын америкалық компанияларға кетті. 2025 жылғы желтоқсанда олардың үлесі оннан бірге де жетпеген. «Бұл қытай модельдерін хостинг жасайтын немесе соларға тәуелді америкалық бизнес үшін үлкен белгісіздік тудырады», — деді Халықаралық қатынастар кеңесінің аға ғылыми қызметкері Крис Макгуайр.

Шын мәнінде Қытай АҚШ-қа өз құралымен жауап беріп отыр. Вашингтон бірнеше жыл бойы ҚХР-ға Nvidia чиптерін жеткізуді шектеп келеді. Тізімнің соңғы нұсқасы 15 қарашадан кейін белгілі болады. Kimi жасаушысы туралы толығырақ — Moonshot AI досьесінде.

Дереккөздер: The Next Web — Қытайдың экспорттық тізімінің жобасы, The Register — Vercel деректері және сарапшылар пікірі