Қандағы ақуыздар простата обырын 15 жыл бұрын білдірді
Байланыстар орташа деңгейде шықты, сондықтан оксфордтық авторлардың өзі бұл ақуыздар емханадағы талдауға әлі жарамайды деп жазады.
Фото: Ceridwen / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0
Оксфорд университетінің ғалымдары қандағы 12 ақуызды анықтады. Олардың деңгейі талдау алынғаннан кейін 15 жылдан астам уақыт өткенде табылған қуықасты безі обырымен байланысты шықты. Тағы жеті ақуыз аурудың агрессивті түрлерімен байланысты болды. Жұмыс European Urology журналында жарияланды, оны ішінара Cancer Research UK қоры қаржыландырды.
Зерттеушілер жүздеген мың адамның денсаулығы мен тамақтануын бақылайтын еуропалық EPIC жобасының қан үлгілерін пайдаланды. Кейін простата обыры табылған 982 ер адамды кездейсоқ таңдалған 1573 ер адаммен салыстырды. Әр үлгіде 6000-нан астам ақуыз өлшенді, ал қатысушылар шамамен 16 жыл бақыланды. Авторлардың айтуынша, бұл қандағы ақуыздар мен простата обырының болашақ қаупі туралы ең ірі популяциялық зерттеу.
Не табылды
- 12 ақуыз талдаудан кейін 15 жылдан астам уақыт өткенде анықталған обырмен байланысты. Олардың бірі иммундық жасушалардың GZMK ақуызы.
- 7 ақуыз агрессивті обырмен байланысты. ANKRD1 ақуызы ауыр түрлермен, яғни метастазбен және аурудан болған өліммен, қайта-қайта байланысып шықты.
- Обырдың белгілі драйвер гендері кодтайтын ERBB3, KRAS және NRAS ақуыздарының деңгейі шамамен он жылдан кейін анықталған агрессивті аурумен байланысты болды.
Авторлар соңғы нәтиже талдау алынған кезде адамда ісік болған дегенді білдірмейтінін атап айтады. Кейбір табыстар обырдың өсуіне көмектесетін үдерістерге нұсқайды. Олар жасушалардың бір-біріне жабысуы, ісіктің көрші тіндермен әрекеттесуі және жаңа қан тамырларының өсуі.
«Біздің деректер простата обырына қатысты биологиялық өзгерістер диагноздан көп жыл бұрын қанда байқалуы мүмкін екенін көрсетеді», — деді жұмыстың бірінші авторы, Оксфордтың популяциялық денсаулық институтының эпидемиологы Чжэ Хуан.
Шектеулер
Бұл бақылау зерттеуі, ол себепті емес, байланысты ғана көрсетеді. Табылған байланыстардың көбін авторлар орташа деп атайды. Ғалымдар нәтижені басқа ірі популяциялық зерттеулермен және генетикалық деректермен салыстырды. Табыстардың бір бөлігі расталды, бірақ бәрі емес. Сондықтан ақуыздар клиникалық тестке әзірге жарамайды, ал жұмыс тәжірибені өзгертпейді.
Келесі қадам осы ақуыздар клиникалық тұрғыда маңызды обырдың болжамын жақсарта ма, соны анықтау. Бұл жұмысты Cancer Research UK қаржыландыратын оксфордтық PCAP бағдарламасы жалғастырады. Қазір ерте анықтаудың негізгі құралы бұрынғыдай ПСА талдауы, оны тапсыру туралы шешімді ер адам дәрігермен бірге қабылдайды. Обыры анықталғандар үшін жаңа препараттар шығып жатыр: мысалы, даролутамид сынақта метастаз қаупін 58%-ға кемітті.
Дереккөздер: News-Medical — Оксфорд университетінің баспасөз хабарламасы, Cherwell — Оксфордтың простата обыры туралы зерттеуі, Oxford Population Health — PCAP бағдарламасы
