Каннабис зорлықтың екі есе жоғары қаупімен байланыстырылды

Каннабис тұтынатын адамдар оны тұтынбайтындарға қарағанда зорлық-зомбылық жасауға шамамен екі есе жиі барады. Лондондағы Корольдік колледждің Психиатрия, психология және нейроғылымдар институтының зерттеушілері 265 079 адам қатысқан 63 ғылыми жұмыстың деректерін біріктіріп, осындай қорытындыға келді. Жүйелі шолу мен мета-талдау Psychological Medicine журналында жарияланды.

Мета-талдау — зерттеулерді зерттеу: авторлар барлық лайықты жұмыстарды жинап, олардың нәтижелерін бірге қайта есептейді. Байланыс мүмкіндіктер қатынасы арқылы өлшенді, яғни бір топта оқиғаның мүмкіндігі екінші топтағыдан неше есе жоғары екенін көрсететін көрсеткіш. Жалпы халық арасында ол 2,05, психиатриялық қызмет пациенттері арасында 2,49 болды. Сотталумен аяқталған зорлық-зомбылық бойынша алшақтық бұдан да үлкен: жалпы халықта 3,75, психиатриялық пациенттерде 4,21. Каннабис тұтынушылар өздері де зорлық-зомбылық құрбаны болуға бейім болды (мүмкіндіктер қатынасы 1,49), әсіресе әйелдер мен жынысы аралас іріктемелердің қатысушылары.

Ең маңызды деталь — бастапқы жұмыстардың дизайнында. Адамдардан бір рет сауалнама алынатын көлденең зерттеулерде байланыс күшті көрінеді: мүмкіндіктер қатынасы 2,37. Адамдарды жылдар бойы бақылап, нәрсенің бұрын болғанын көруге мүмкіндік беретін бойлық зерттеулерде ол 1,17-ге дейін төмендейді — яғни мүмкіндік каннабис тұтынбайтындарға қарағанда шамамен 17%-ға ғана жоғары. Байланыс статистикалық тұрғыда маңызды күйінде қалады, бірақ әлдеқайда қарапайым болып шығады.

Шектеулер көп, авторлар оларды жасырмайды. Бұл — бақылау деректері: олар себепті емес, байланысты көрсетеді. Тұтыну дозасы мен жиілігін жұмыстардың аз бөлігі ғана ескерген, ал деректердің басым бөлігі жоғары әсерлі коммерциялық каннабис кең таралғанға дейін жиналған. Шөп тұтыну көбіне алкогольмен, басқа заттармен және өздігінен зорлық-зомбылық қаупін арттыратын ауыр өмірлік жағдайлармен қатар жүреді. Жұмысқа қатыспаған Кардифф университетінің профессоры Саймон Мур шолуда контекст — адамдардың қайда тұрғаны, кіммен араласқаны, қандай ортада болғаны — қарастырылмағанын атап өтеді.

«Клиницист ретінде мен каннабисті қарқынды тұтынудың зорлық-зомбылыққа ықпал ететін факторға айналуы мүмкін екенін көрдім», — дейді жұмыстың тең авторы Марта Ди Форти. Оның әріптесі профессор Робин Мюррей каннабис әлемде коммерцияланып, заңдастырылған сайын зорлық-зомбылық — жасалғаны да, басқа түскені де — талқылаудың бір бөлігі болуы керек екенін қосады.

Зерттеуден бір шылым адамды агрессивті етеді деген қорытынды шықпайды. Бірақ ол каннабиспен байланыстырылатын қауіптер тізіміне психоздармен қатар тағы бір тармақ қосады. Қазақстанда оны тұтыну заңсыз, ал егер шөп бақылау қиын әдетке айналса, салдарын күтпей, психиатр-наркологпен ақылдасқан дұрыс.

Дереккөздер: Psychological Medicine — каннабис пен зорлық-зомбылық туралы мета-талдау, ScienceDaily — Лондондағы Корольдік колледждің баспасөз релизі, Science Media Centre — тәуелсіз сарапшылардың пікірлері