Микель Артета

Микель Артета — «Арсеналдың» бас бапкері. Клуб Англия чемпиондығын 22 жыл күтті, сол кезеңді жапқан да осы адам. 2026 жылғы қазанда ол 2030 жылға дейін келісімшартқа қол қойды. Сол аптада командасы «Лилльді» 3:0 есебімен ойсырата жеңді. Чемпиондар лигасының жалпы және топтық кезеңіндегі жеңіс сериясы 14 матчқа жетті. Енді сұрақ біреу: мамырда пенальти сериясында қолдан шығып кеткен Чемпиондар лигасын Артета ұта ала ма?

Шығу тегі және отбасы

Микель Артета Аматриайн 1982 жылы 26 наурызда Баскілер елінде, Сан-Себастьянда туған. Испан, баск, каталан және ағылшын тілдерінде сөйлейді. Француз, итальян, португал тілдерін де біледі. 2010 жылдан бері испан азаматтығымен қатар британ азаматтығы да бар.

Балалық шақ және академия: «Антигуоко» мен «Ла Масия» (1991–1999)

Алғашқы клубы — жергілікті «Антигуоко». Артета сол жерде Хаби Алонсомен дос болды. Екеуі әр демалыс сайын бірге ойнап, «Реал Сосьедадты» армандайтын. 1997 жылғы шілдеде 15 жасар Микель «Барселонаның» сынағына аттанды. Қасында «Антигуоконың» тағы екі ойыншысы — Хон Альварес пен Микель Янгуас болды. Үш сынақ матчынан кейін үшеуі де келісімшарт алды.

«Ла Масияда» Артета екінші командаға дейін өсті, негізгі құраммен бірге жаттықты. Бірақ «Барсаның» орта сызығында Хави мен Иньеста бар еді. Бұл кезектен ол өте алмады.

«Барселона Б» және ПСЖ (1999–2002)

Артета «Барселона Б» сапында Сегунда Б-да ойнады: 42 матч, 3 гол. Жаңа бапкер Лоренсо Серра Феррер келгенде, ол иерархияда одан әрі төмен түсті. Болашағы басқа клубта екені анық болды.

2000/01 маусымының ортасында ол ПСЖ-ға бір жарым жылға жалға кетті. Луис Фернандес оны плеймейкер ретінде қойды. Франция чемпионатындағы алғашқы ойыны 2001 жылғы ақпанда «Марсельмен» өтті. Ересектер деңгейіндегі тұңғыш голын сол жылдың мамырында соқты. 2001 жылдың жазында Парижге Роналдиньо келді, Артета бразилиялықпен бірге ойнап үлгерді.

«Рейнджерс» және туған қалаға қысқа оралу (2002–2005)

2002 жылғы наурызда «Рейнджерс» Артетаны 6 млн фунтқа сатып алды (Wikipedia дерегі бойынша). Ол алғашқы «Олд Фирм» дербиінде-ақ гол соғып, құрамда тез бекіді. 2002/03 маусымында «Рейнджерс» требл жасады: Шотландия чемпионаты, Кубогы және Лига кубогы. Соңғы турда Артета кеш пенальтиді соқты, ал титулды доп айырмасы шешті. Кейін ол шотланд футболы өте қатал болғанын айтты. Физикалық жағынан көп нәрсені жақсартуға тура келген.

2004 жылы Артета Сан-Себастьянға оралды: «Реал Сосьедад» ол үшін 5,2 млн еуро төледі. Себептердің бірі — Алонсомен бірге ойнау мүмкіндігі. Бірақ Хаби көп ұзамай «Ливерпульге» кетті. Ал Микель жарты маусымда Ла Лигада бар болғаны үш рет қана негізгі құрамда шықты.

«Эвертон» (2005–2011)

2005 жылғы қаңтарда Дэвид Мойес оны Томас Гравесеннің орнына жалға алды. Жазда клуб оны 2 млн фунтқа біржола сатып алды, келісімшарт бес жылға жасалды. Ливерпульде Артета көшбасшыға айналды. 2005/06 және 2006/07 маусымдарында «Эвертонның» үздік ойыншысы атанды. 2005/06 маусымында серіктестері де оны үздік деп таңдады.

2009 жылғы ақпанда оны алаңнан замбилмен алып шықты. Тізенің айқас байламы үзіліп, ол 2009/10 маусымының көп бөлігін өткізіп алды. Жарақаттан оралып, 2010 жылы келісімшартын ұзартты. Бірақ бір жылдан кейін кетті. Түсіндірмесі қарапайым болды: жасы 29-да, мұндай мүмкіндікке уақыты аз қалған. «Эвертон» сапындағы қорытындысы — 209 матч, 35 гол.

«Арсенал»: ойыншы және капитан (2011–2016)

2011 жылы 31 тамызда, трансфер терезесінің соңғы күні Артета «Арсеналмен» төрт жылдық келісімшартқа қол қойды. Британ БАҚ-тарының хабарлауынша, сомасы шамамен 10 млн фунт болған. Робин ван Перси кеткен соң ол вице-капитан болды. 2014/15 маусымынан бастап клуб капитаны атанды.

2014 жылғы мамырда Артета «Арсеналды» Англия кубогының финалына алып шықты. «Халлды» 3:2 есебімен жеңіп, кубокты көтерді. Одан кейін 2014 және 2015 жылдары Англия суперкубогын ұтты. Соңғы матчын 2015/16 маусымының соңғы турында өткізіп, мансабын аяқтады. «Арсеналдағы» қорытындысы — 150 матч, 16 гол.

«Манчестер Ситиде» Гвардиоланың көмекшісі (2016–2019)

Мансабын аяқтаған соң Артетаның алдында үш жол тұрды. «Арсенал» академиясын басқару, «Тоттенхэмде» Почеттиномен немесе «Ситиде» Гвардиоламен жұмыс істеу. Ол Пепті таңдап, 2016 жылы 3 шілдеде оның көмекшісі болды. Манчестердегі үш жарым жылда — АПЛ-дың екі чемпиондығы, Англия кубогы және Лиганың екі кубогы. 2018 жылы 19 қыркүйекте Гвардиола дисквалификацияда жүргенде, Артета Чемпиондар лигасында «Лионмен» ойында команданы өзі басқарды. «Сити» 1:2 есебімен жеңілді.

2018 жылы Арсен Венгер кеткенде Артетаның есімі «Арсеналмен» байланыстырылды. Бірақ клуб Унаи Эмериді таңдады.

«Арсеналдың» бас бапкері: кубоктан күміске дейін (2019–2025)

2019 жылғы қарашада нәтиже нашарлаған соң Эмериді жұмыстан шығарды. Біраз уақыт Фредди Юнгберг міндетін атқарды. 20 желтоқсанда «Арсенал» Артетаның тағайындалғанын жариялады, келісімшарт үш жарым жылға жасалды. «Бұның бір түнде болмайтынын түсінетіндей шыншылмын», — деді ол сол кезде.

Алғашқы матч — 26 желтоқсанда «Борнмутпен» 1:1. Алғашқы жеңіс — 2020 жылы 1 қаңтарда «Манчестер Юнайтедке» 2:0. Жазда-ақ кубок келді. Англия кубогының жартылай финалында «Арсенал» «Ситиді» 2:0 есебімен, финалда «Челсиді» 2:1 есебімен жеңді. Бұл клубтың 14-кубогы еді. Артета «Арсеналмен» бұл кубокты әрі капитан, әрі бапкер ретінде ұтқан алғашқы адам болды. Одан кейін 2020 жылғы суперкубок келді: «Ливерпуль» пенальти сериясында жеңілді.

Содан ұзақ құрылыс басталды. 2020/21 маусымында — сегізінші орын, Еуропа лигасының жартылай финалында «Вильярреалдан» жеңіліс. 2021/22 маусымында — бесінші орын. Одан кейін қатарынан үш рет екінші орын. 2022/23 маусымында команда маусымның көп бөлігінде бірінші жүрді. 2023/24 маусымында «Ситиден» екі ұпай қалды. 2024/25 маусымында «Ливерпуль» озып кетті. Чемпиондар лигасында да өсу саты-сатымен жүрді. 2024 жылы — ширек финал. 2025 жылы — жартылай финал: «Арсенал» «Реалды» шығарды, бірақ кейін жеңімпаз болған ПСЖ-дан жеңілді.

2024 жылғы қыркүйекте клуб бапкермен келісімшартты тағы үш жылға ұзартты.

Чемпиондық және Чемпиондар лигасының финалы (2025/26)

2025/26 маусымында кубоктар сәтсіз болды. 22 наурызда Лига кубогының финалында «Арсенал» «Ситиге» 0:2 есебімен жеңілді. Англия кубогының ширек финалында «Саутгемптонға» 1:2 есебімен ұтылды. Бірақ лигада көшбасшылықты бермеді. 2026 жылы 28 қаңтарда Чемпиондар лигасында «Қайратты» 3:2 есебімен жеңіп, Артета «Арсеналмен» 200-жеңісін алды.

Титул 19 мамырда шешілді. «Арсенал» «Бёрнлиді» 1:0 есебімен жеңді. Кешке «Сити» «Борнмутпен» 1:1 тең ойнап, мүмкіндігінен айырылды. Бұл клубтың 2004 жылдан бергі алғашқы чемпиондығы және тарихтағы 14-ші Англия чемпиондығы. Артета өзі ойнаған клубпен АПЛ-ды ұтқан тұңғыш бапкер атанды. Микельдің бұрынғы бастығы Гвардиола қысқа қайырды: «Олар бұған лайық». Маусым қорытындысы бойынша Артета АПЛ-дың үздік бапкері деп танылды.

Дубль Будапештте үзілді. 30 мамырда Чемпиондар лигасының финалында Кай Хаверц 6-минутта есеп ашты. Усман Дембеле 65-минутта пенальтиден теңестірді. Қосымша уақыттан кейін де 1:1 болды, ал пенальти сериясын ПСЖ 4:3 есебімен ұтты. Эберечи Эзе мен Габриэл соқпады, соңғы соққы қақпадан асып кетті.

Құрама

Артета Испанияның ересектер құрамасында бір рет те ойнаған жоқ. Есесіне жасөспірімдер құрамасының барлық сатысынан өтті. 16 жасқа дейінгілер командасымен 1999 жылы Чехияда Еуропа чемпионатын ұтты. Жастар құрамасында Евро-2004 іріктеуінде капитан болды. 2010 жылы ФИФА оның Англия үшін ойнай алмайтынын растады.

Жеке өмірі

Артетаның әйелі — аргентиналық-испан актрисасы әрі телебағдарлама жүргізушісі Лорена Берналь. Олардың үш ұлы бар: Габриэль (2009), Даниэль (2012) және Оливер (2015).

Марапаттар мен трофейлер

Ойыншы ретінде:

• Шотландия чемпионы, Шотландия кубогының және Шотландия лигасы кубогының иегері (2002/03, «Рейнджерс»)
• Англия кубогының иегері (2014, «Арсенал»)
• Англия суперкубогының иегері (2014, 2015)
• 16 жасқа дейінгілер арасындағы Еуропа чемпионы (1999, Испания құрамасы)

«Арсеналдың» бапкері ретінде:

• Англия чемпионы (2025/26)
• Англия кубогының иегері (2019/20)
• Англия суперкубогының иегері (2020, 2023, 2026)
• АПЛ маусымының үздік бапкері (2025/26), сегіз рет — АПЛ айының үздік бапкері
• Изабелла Католичка орденінің офицерлік кресі (2024)

Қазір (2026 жылғы қазан)

Жаңа маусым кубоктан басталды. 16 тамызда Кардиффте «Арсенал» суперкубок үшін матчта «Ситиді» 3:0 есебімен ойсырата жеңді. Голдарды Калафьори (23-секундта-ақ), Хаверц және Эдегор соқты. АПЛ-да команда ұпай жоғалтпай келді. Құрамалар үзілісі алдында «Брайтоннан» 0:3 есебімен жеңілді, сөйтіп «Ситиден» үш ұпайға қалды. Одан кейін «Лидсті» 2:1 есебімен ұтты.

7 қазанда клуб Артетаның 2030 жылдың жазына дейінгі жаңа келісімшартын жариялады. Оны соңына дейін атқарса, «Арсенал» тарихындағы Венгер мен Джордж Эллисоннан кейінгі үшінші ең ұзақ жұмыс істеген бапкер болады. «Бұл — мен үшін де, отбасым үшін де мақтанышты сәт», — деді Артета.

Чемпиондар лигасында «Арсенал» сапарда «Наполиді» 1:0 есебімен жеңіп бастады. 13 қазанда «Лилльді» 3:0 есебімен ұтты. Екінші таймның жеті минутында Юрриен Тимбер, Эзе және Букайо Сака гол соқты. Құрамда бес өзгеріс жасаған Артета үш түрлі ойыншының гол соққанын ерекше атады. Алда командаға 25 күнде сегіз матч ойнау керек.

Дереккөздер: Wikipedia — Микель Артетаның өмірбаяны мен мансабы, Premier League — бапкер профилі, LBC — «Арсеналға» тағайындалуы, 2019 жылғы желтоқсан, Express & Star (PA) — «Арсенал» чемпион атанды, ABC News (AP) — 2026 жылғы Чемпиондар лигасының финалы, The FA — 2026 жылғы суперкубок, Irish Examiner (PA) — 2030 жылға дейінгі келісімшарт, Sports Mole — «Лилль» матчы алдындағы «Арсенал» формасы