Фисайо Деле-Баширу

Фисайо Деле-Баширу «Манчестер Сити» академиясында он бір жыл өткізді, бірақ бірінші командада бір рет те ойнаған жоқ. Жолды Чемпионшип пен түрік лигасы арқылы салуға тура келді: онда ол туған қаласынан алыста ойнаған клуб үшін гол соқты. Қазір Деле-Баширу — «Лацио» мен Нигерия құрамасының жартылай қорғаушысы, Африка ұлттар кубогының қола жүлдегері. 2026 жылғы 18 қазанда «Ювентусты» 3:0 есебімен ойсыратқан матчтың соңғы нүктесін 89-минутта дәл осы ойыншы қойды.

Шыққан тегі: Лагос және Манчестер

Олуфисайо Фарук Деле-Баширу 2001 жылғы 6 ақпанда Лагоста туған. Бала кезінде ағасы Томмен бірге Англияға барып, сонда өсті — оның ағылшын паспорты бар, бірақ Нигерия үшін ойнайды. Том да футболшы болды: «Сити» академиясынан өтіп, «Уотфордта» және 2019 жылғы U20 әлем чемпионатында Нигерияның жасөспірімдер құрамасында ойнады. Ағасы туралы Фисайо әзілмен айтады: отбасында оны басты құрамаға Томнан бұрын шақырғанына күледі, ал өзі ағасы оны мақтан тұтқанын қалайды.

«Манчестер Сити» және «Шеффилд Уэнсдей» (2009–2023)

«Манчестер Сити» академиясына Деле-Баширу 2009 жылы, сегіз жасында келіп, 2020 жылға дейін сонда болды. Бірінші командаға жете алмады: 2019/20 маусымында U21 құрамында төрт матч ойнады. 2020 жылдың жазында жартылай қорғаушы «Шеффилд Уэнсдейге» ауысып, 5 қыркүйекте ересектер футболында дебют жасады — Ағылшын лигасы кубогында «Уолсоллға» қарсы.

Шеффилдтегі үш жылда ол 86 матч ойнап, 6 гол соқты. 2021 жылғы қазанда «үкілердің» жанкүйерлері оны айдың үздік ойыншысы деп таныды, ал 2022 жылғы қыркүйекте «Рочдейлге» соққан голы мен берген пасы оған Лига кубогы екінші раундының үздік ойыншысы жүлдесін әкелді. Клуб жаңа келісімшарт ұсынды, бірақ Деле-Баширу кетуді жөн көрді.

«Хатайспор» (2023–2024): клубты құтқарған гол

2023 жылғы 6 шілдеде ол түріктің «Хатайспорымен» үш жылдық келісімшартқа қол қойды. Команда ол маусымда үй ойындарын Мерсинде өткізді. Деле-Баширу 39 матчта 9 гол соқты, оның 8-і Суперлигада, және Карлос Страндбергпен бірге команданың үздік бомбардирі атанды. Ең маңызды голы соңғы турда түсті: «Ризеспорды» 2:0 есебімен жеңу клубты лигада сақтап қалды, «Хатайспор» 15-орынды иеленді.

Нигерия құрамасы

Құрамаға алғашқы шақыру 2023 жылғы қазанда келді. 16 қазанда Португалияның Албуфейра қаласында Мозамбикпен жолдастық матчта Деле-Баширу негізгі құрамда шығып, Фрэнк Оньекаға голдық пас берді. Алғашқы голын екінші матчында-ақ соқты: 2024 жылғы 7 маусымда әлем чемпионатының іріктеуінде ОАР-ға (1:1), ал 11 қазанда Африка кубогының іріктеуінде Нигерияға Ливияны жеңуге көмектесті (1:0).

2025 жылғы желтоқсанда ол Мароккодағы Африка ұлттар кубогының өтініміне енді. Нигерия үшінші орын үшін матчқа жетіп, 2026 жылғы 17 қаңтарда Касабланкада Египетпен 0:0 есебімен тең түсті, кейін пенальти сериясында 4:2 есебімен жеңді. Деле-Баширу бірінші болып соқты да, гол соға алмады, бірақ команда бәрібір қола алды. Wikipedia дерегінше, оның құрама сапында 19 матчы мен 2 голы бар.

«Лацио»: алғашқы голдар (2024–2025)

2024 жылғы 6 шілдеде «Лацио» Деле-Башируді міндетті түрде сатып алу шартымен жалға алды. Сатып алу римдіктерге шамамен €5,4 млн-ға түсті — бұл сома клубтың жартыжылдық есебінде расталған. Ойыншы өзін қорғанысқа да, қарсылас айыппұл алаңына да үлгеретін box-to-box жартылай қорғаушысы деп атайды.

«Лацио» сапындағы алғашқы голын ол 2024 жылғы 25 қыркүйекте Еуропа лигасында Киевтің «Динамосына» соқты (3:0), ал 24 қарашада А сериясында да көзге түсті — «Болоньямен» матчта (3:0). Римдегі бірінші маусымында 29 матчта 5 гол соқты. 2025 жылдың көктемінде оның баспен түсірген добы Густав Исаксенге Бергамода жеңісті гол соғуға көмектесті.

Жарақаттар және кубок финалы (2025–2026)

Маурицио Сарри тұсындағы екінші маусымы үзік-үзік өтті. 2025 жылғы қыркүйекте Деле-Баширу бұлшықетін жарақаттады, кейін Рим дербиінде тағы жарақат алды, содан соң Африка кубогына кетті де, «Лационың» бастапқы құрамына тек 2026 жылғы ақпанда, бес айдан кейін алғаш рет шықты. Соңғы турда, 23 мамырда, ол 33-минутта «Пизаға» гол соқты, «Лацио» 2:1 есебімен жеңді. Маусым қорытындысы — 28 матч, 2 гол. Команда тоғызыншы орын алып, Италия кубогының финалында «Интерге» 0:2 есебімен жеңілді.

Туриндегі гол және қазіргі жағдай (2026 жылғы қазан)

Дженнаро Гаттузо тұсында да маусым басын жарақат бұзды: 24 тамызда Деле-Баширу «Болоньяны» 1:0 есебімен жеңген матчта 54 минут ойнап, санын жарақаттады да, «Дженоа», «Удинезе» және «Миланмен» ойындарды өткізіп алды. Сапқа қазан басында оралды.

18 қазанда Туринде Деле-Баширу 69-минутта Тейлордың орнына шығып, 89-минутта Андреа Пинамонтимен қабырға жасап, Викарионың аяқтарының арасынан соқты — 3:0. Оған дейін Оливер Провстгор мен Исаксен гол соққан еді, ал «Лацио» А сериясында Туринде 2017 жылдан бері алғаш рет жеңіп, ұпай бойынша көш бастаған «Интерге» теңесті. Толығырақ — «Ювентустың» жеңілісі туралы жаңалықта.

«Лациомен» келісімшарты 2028 жылғы маусымға дейін жарамды. Corriere dello Sport дерегінше, клуб 2026 жылғы желтоқсан шамасында жартылай қорғаушымен келісімшартты ұзарту және жалақысын көтеру туралы келіссөз жүргізуді жоспарлап отыр.

Дереккөздер: Wikipedia — өмірбаяны мен статистикасы, S.S. Lazio — ойыншы профилі, S.S. Lazio — ауысу туралы ресми хабарлама, MyJoyOnline — шыққан тегі және сатып алу сомасы, Calciomercato — профилі және ағылшын паспорты, Soccernet.ng — ағасы Том туралы, Flashscore — Африка кубогындағы үшінші орын үшін матч, AfricaSoccer — «Пизаға» гол, Soccernet.ng — 2026 жылғы тамыздағы жарақат, The Laziali — «Ювентус» — «Лацио» 0:3, Since1900 — келісімшартты ұзарту жоспарлары