Алейш Эспаргаро

Алейш Эспаргаро — паддокта ұзақ уақыт мәңгі орташа шабандоз саналған испандық мотожарысшы. MotoGP-де 260 старт өткізді, алғашқы жеңісіне тек 2022 жылы, осы класстағы он үшінші маусымында жетті. Бұл жеңіс Aprilia үшін де алғашқысы болды. 2024 жылы ол мансабын аяқтайтынын айтып, Honda-ның сынақшы шабандозы болды, қатар кәсіби велоспортта бағын сынады. 2026 жылдың көктемінде Сепангтағы сынақта төрт омыртқасын сындырды. Ал қазанда 37 жасында Гран-при стартына қайта шығады — науқастанып қалған Жоан Мирдің орнына Honda зауыт командасында.

Гранольерс және ағайындылардың үлкені

Эспаргаро 1989 жылы 30 шілдеде Барселона маңындағы Гранольерс қаласында туды. Мотоциклге отбасындағы екі ұл да құмар болды: інісі Пол да MotoGP-ге дейін жетті, ағайындылар көп жыл бір стартта қатар тұрды. Алейш «Барселонаның» жанкүйері, Андоррада жапон асханасы мейрамханаларын ұстайды.

2004 жылы RACC Honda командасымен 125cc класында Испанияның CEV чемпионатын жеңіп алды. Әлем чемпионатындағы алғашқы жарыстары да сол жылы басталды.

125cc және 250cc: жоғарыға апарар ұзақ жол (2004–2009)

Кіші класстар Эспаргароға бірде-бір жеңіс әкелмеді. 125cc-де подиумсыз үш маусым өткізді, 2006 жылы 250cc-ге ауысты, 2007 жылдан бастап онда Aprilia-мен шықты. Ең сәтті жылы — 2008: 12-орын және 92 ұпай. 250cc-де барлығы 44 старт, бірде-бір подиум жоқ. Корольдік кластан мүмкіндік түспегенде, мансабы үнсіз аяқталуы мүмкін еді.

Pramac, CRT және алғашқы серпіліс (2009–2014)

2009 жылы 19 тамызда Эспаргаро Индианаполисте MotoGP-ге алғаш шықты: Pramac Ducati командасында Мика Каллионың орнын басты. 2010 жылы толық маусым алып, 14-орынмен аяқтады. Германия Гран-приінде Альваро Баутиста мен Рэнди де Пюнье қатысқан құлауда омыртқасын сындырды.

MotoGP-дегі орнынан айырылып, 2011 жылы Moto2-ге кетті. Онда Pons Kalex командасымен Каталонияда 3-орын алып, чемпионатта 12-орынға тұрақтады. 2012 жылы MotoGP-ге Aspar командасымен қайта оралды. Бұл жолы астында CRT класындағы ART мотоциклі болды — жеке командаларға арналған жеңілдетілген техника. Қатарынан екі маусым CRT шабандоздарының ең үздігі атанды, жалпы есепте 12 және 11-орын алды.

Нағыз серпіліс 2014 жылы Forward Racing командасында, Yamaha мотоциклінде болды. Ассенде, өзінің 150-Гран-приінде Эспаргаро алғашқы поулын алды, ал Арагонда екінші болып келді. Бұл оның MotoGP-дегі алғашқы подиумы еді. Маусым қорытындысы — 7-орын және 126 ұпай.

Suzuki: жапондардың оралуы (2015–2016)

2014 жылғы нәтижелер MotoGP-ге қайтып келе жатқан Suzuki-мен келісімшарт әкелді. Командадағы серігі — Маверик Виньялес. 2015 жылы Эспаргаро Каталониядағы іріктеуді жеңді — Suzuki 2007 жылдан бері алғаш рет поул алды. Екі маусымды да 11-орынмен аяқтады, ең жақсы нәтижесі — 2016 жылы Жапонияда 4-орын.

Aprilia: аутсайдерден жеңімпазға дейін (2017–2024)

2017 жылы Эспаргаро Aprilia-ға ауысты. Ноаледегі зауыт ол кезде MotoGP жобасын енді ғана құрып жатқан. Алғашқы төрт маусым ауыр өтті: чемпионатта 15, 17, 14 және 17-орын. Оның үстіне 2017 жылы қолы сынып, Малайзия Гран-приін өткізіп алды.

Ол командадан кетпеді, бұл шешімі ақталды. 2021 жылы Сильверстоунда Алейш үшінші болып келіп, Aprilia-ға MotoGP-дегі алғашқы подиумды әкелді. Өзі үшін бұл мансабындағы екінші подиум ғана еді — Арагоннан кейін жетіге жуық жыл өткен соң.

Ең сәтті жыл — 2022. Аргентина Гран-приінде Эспаргаро поулдан бастап жеңді. Бұл MotoGP-де әрі өзінің, әрі Aprilia-ның алғашқы жеңісі болды, ол алғаш рет чемпионатты басқарды. Кейін еуропалық кезеңдерде қатарынан төрт подиум алды. Бір өкінішті қате де болды: Барселонадағы үй жарысында соңғы алдындағы айналымды соңғы деп ойлап, газды босатып жіберді де, 5-орынға түсіп қалды. Маусым қорытындысы — 4-орын және 212 ұпай, мансабындағы ең үздік нәтиже.

2023 жылы тағы екі жеңіс келді: Сильверстоунда және Барселонада. Барселонада Aprilia алғаш рет зауыттық дубль жасады — екінші болып команда серігі Маверик Виньялес келді. Эспаргаро маусымды 6-орынмен аяқтады.

2024 жылы 23 мамырда Каталония Гран-приі алдындағы баспасөз мәслихатында маусым соңында шабандоз мансабын аяқтайтынын жариялады. Aprilia-дағы соңғы жылын 11-орынмен бітірді: жексенбілік жарыстарда подиум болмады, бірақ спринттерде екі рет үшінші болды.

Honda және велоспорт (2025)

2024 жылы 2 шілдеде-ақ Honda Эспаргароның MotoGP-дегі сынақшы шабандозы болатынын хабарлады. Жапон зауыты тарихындағы ең ауыр кезеңді бастан кешіп жатқан еді, үш жеңісі мен 1 300-ден астам ұпайы бар шабандоздың тәжірибесі оған керек болды.

2025 жылы ол бірнеше кезеңге уайлд-кард арқылы шықты: Хересте 17-орын, Сильверстоунда жарыстан шықты, Ассенде 16-орын. Қатар Эспаргаро велоспортпен шұғылдана бастап, американдық Lidl-Trek командасымен келісімге қол қойды. Кәсіби жарыстағы алғашқы старты 2025 жылдың шілдесінде Австрия турында болды.

Сепангтағы төрт омыртқа (2026)

2026 жылдың сәуірінде Эспаргаро Сепангтағы Honda-ның жабық сынағында қатты құлады. Төрт омыртқасы сынды. Ота алты сағаттан астам уақытқа созылды, доктор Фиоль бастаған хирургтар омыртқаларды біріктірді. Шабандоздың өз сөзінше, жұлын зақымданбады — өте аз айырмамен.

23 тамызда Барселонада оған тағы бір ота жасалды: көктемде салынған пластиналар мен бұрандалар алынды. Эспаргаро мұны «пит-стоп» деп атап, қыркүйекте-ақ оралуды көздеді.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Эспаргаро Мандаликадағы Индонезия Гран-приінде MotoGP-ге оралады. Ол Honda зауыт командасында бірнеше айдан бері науқас Жоан Мирдің орнын басады. Бастапқыда бұл орынға Honda-ның тағы бір сынақшысы Такааки Накагами шығуы тиіс еді, бірақ ол Мотегиде бұғанасын сындырып алды. Алейш үшін бұл 2025 жылғы маусымның Валенсиядағы финалынан кейінгі алғашқы жарыс.

«Жыл басындағы апат пен жарақаттан кейін мотоциклде қалағанымдай көп уақыт өткізе алмадым», — деп мойындады ол. Эспаргаро сынақшы ретіндегі жұмысын да жалғастырып жатыр: Honda 2027 жылғы жаңа регламентке, 850 кубтық қозғалтқыш пен Pirelli шиналарына арналған мотоцикл әзірлеп жатыр.

Жеке өмірі

2014 жылы 23 тамызда Эспаргаро Барселонада сегіз жыл кездескен Лаура Монтероға үйленді. 2018 жылы олардың егіздері — Миа мен Макс дүниеге келді.

MotoGP-дегі мансап сандары

• корольдік класта 260 старт;
• 3 жеңіс — Аргентина-2022, Ұлыбритания-2023, Каталония-2023, бәрі Aprilia-да;
• 11 подиум және 7 поул;
• 1 484 ұпай, чемпионаттағы ең жоғары орны — 2022 жылы 4-орын.

Дереккөздер: Wikipedia — өмірбаяны мен статистикасы, MotoGP.com — шабандоз профилі, Crash.net — Honda сынақшысымен келісімшарт, Crash.net — Сепангтағы жарақат, Datasports Group — қайталама ота, The Race — MotoGP-ге оралуы