Айдын Рақымбаев

Тоқсаныншы жылдары ол вагонын $15-ға түсіріп, Қызылордадан күріш тасыған. Бүгін оның BI Group компаниясы елде бәрінен көп тұрғын үй тапсырады, ал Айдын Рақымбаевтың өзі Forbes нұсқасы бойынша долларлық миллиардер. 2026 жылдың көктемінде ол Орталық Азияда бұрын ешкім батылы бармаған іске барды: әйелімен бірге Giving Pledge-ге қол қойып, байлығының жартысынан көбін қайырымдылыққа беруге уәде берді.

Шығу тегі және отбасы

Айдын Жұмаділұлы Рақымбаев 1972 жылы 20 қыркүйекте Самар ауданының Казнаковка ауылында (ол кезде Семей облысы) туған. Отбасы қарапайым тұрды — Giving Pledge-ге жазған хатында ол әйелі екеуі де шағын ауылда, ауқаты орташа отбасында өскенін ашық айтады.

Мектептен кейін институтқа түсе алмай, бір жыл ағаш тілетін цехтегі құрылыс бригадасында жұмыс істеді. «Басты мотивацияның өзі — ағаш тілетін цехқа енді ешқашан оралмау еді», — деп еске алды ол кейін Алматыдағы форумда.

Білімі

Рақымбаев екінші талпыныста Целиноград инженерлік-құрылыс институтына түсті. Оқуды кейін де тастамады:

• 2000-жылдардың ортасында, компания айналымы $30–40 млн болған кезде, BI Group-тың тағы 15 басшысымен бірге MBA оқыды;
• 42 жасында ағылшын тілін үйрене бастады;
• 46 жасында Гарвардқа — Harvard Business School-дың Owner/President Management (OPM) бағдарламасына барды, кейін командасын да сонда апарды.

1995–2001: қант, ұн және алғашқы үй

Өз сөзінше, бастапқы капитал $500 болған. 1995 жылы курстастарымен бірге «АзТЭК» сауда компаниясын ашты: қант, ұн, жарма сатты. Алғашқы ақшаны екінші курста-ақ вагон түсіріп тапқан.

1998 жылы «АзТЭК» Барнаулға мыңдаған тонна өнім жөнелтті — дәл сол кезде Ресейде дефолт болып, рубль төрт есе құнсызданды. «Біз 25–26 жастағы жас жігіттер едік, қарызды қалай өтейтінімізді білмедік», — дейді Рақымбаев. Шешім құрылыстан табылды: 2000 жылы компания 36 пәтерлік алғашқы бес қабатты үйді тапсырды, ол кезде шаршы метр $280 тұратын. Осыдан BI Group (Build Investments Group) холдингі өсіп шықты. Рақымбаев оның басынан бас директоры болды, ал 2005 жылдан бастап директорлар кеңесін басқарды.

2007–2016: дағдарыс және «темір адам»

2007 жылғы дағдарыс нарықты қырып кетті: екі жүз құрылыс компаниясының төрттен бірі ғана аман қалды. BI Group-тың мойнында $400 млн-ға жуық қарыз болды. Серіктестермен үш жылда, банктермен 16 жылда есеп айырысты, үлескерлер алдындағы міндеттемені орындады. «Үлескерлер біздің орнымызда екенімізді көрсін деп, көлігімді кеңсенің алдына қоятынмын», — деп еске алады ол. Содан бергі ережесі: дағдарыста екі есе жылдам жұмыс істеу.

Дағдарыстан кейін холдинг мемлекеттік тапсырысқа, жол мен инфрақұрылым құрылысына бет бұрып, шетелге — Ресей мен Грузияға шықты. Инженерлік бөлімшесі Теңізде және Eni-мен жұмыс істейді, BI Group Қазақстанда бірінші болып Hilton қонақүйін кілтке дейін салды. 2016 жылы айналым 313 млрд теңгеге жетіп, Forbes Kazakhstan Рақымбаевты «Жыл бизнесмені» деп атады.

2018–2026: ең ірі құрылыс компаниясы

2018 жылдың күзінде ол операциялық басқаруды басқарма төрағасы Амангелді Омаровқа беріп, стратегияға ден қойды, директорлар кеңесіне Франция мен Израильден тәуелсіз директорлар шақырды. 2019 жылы Chocofamily-дің 10%-ын $5 млн-ға сатып алды, сол жылы BI Group Шымкентке кірді — Рақымбаевтың айтуынша, ондағы сатылым шамамен 27 есе өсті. Қазір Forbes Kazakhstan оны холдингтің акционері әрі CEO-сы деп атайды.

Соңғы жылдардың көрсеткіштері:

• 9 млн шаршы метрге жуық салынған тұрғын үй және 250-ден астам жоба;
• 2025 жыл — 2,4 млн шаршы метр, шамамен 21 мың пәтер; Cushman & Wakefield Veritas бағалауы бойынша BI Group пайдалануға берілген тұрғын үй көлемі жағынан көш бастап тұр;
• түсім — 2024 жылы 979 млрд теңге, 2025 жылы 1,5 трлн теңгеден астам; 2026 жылғы жоспар — 3,5 млн шаршы метр;
• география — Қазақстан, Өзбекстан, Әзербайжан, АҚШ (Флорида мен Хьюстон), БАӘ;
• өзіндік құнға үстеме — 11–13%, мемлекеттік тапсырыс — портфельдің 15–17%-ы, бір жылдағы салық — 90 млрд теңге.

Холдинг сонымен қатар префабрикация зауыттарын салып жатыр: біреуі жұмыс істейді, Қазақстанда тағы үшеуі салынып жатыр, біреуі Өзбекстанда жоспарланған.

Ақша

Рақымбаев Forbes Kazakhstan рейтингінде 2012 жылдан бері бар: ол кезде оны $200 млн-ға бағалаған. Өсу біркелкі болмады — 2021 жылғы $610 млн-нан кейін $510 млн-ға дейін түсті, — бірақ 2023 жылдан бастап байлығы тез өсті. 2026 жылдың наурызында жаһандық Forbes оны алғаш рет миллиардерлер тізіміне қосты: $1,1 млрд, 3185-орын. Сол тізімге Нұрлан Смағұлов та алғаш енді. Рақымбаев — Forbes миллиардерлерінің арасындағы Қазақстан құрылыс саласының алғашқы өкілі. Forbes Kazakhstan-ның 2026 жылғы мамырдағы рейтингінде ол тоғызыншы, бір жыл бұрын $967 млн-мен оныншы болған.

Қайырымдылық және Giving Pledge

Бәрі 2013 жылы басталды: жұмысшылар құрылыс алаңының жанындағы қоқыс жәшігінен жаңа туған нәрестенің денесін тапты. Осылайша «Ана үйі» — балалы әйелдерге арналған дағдарыс орталықтары пайда болды. Жоба деректері бойынша 7 800-ден астам нәресте анасымен қалды, 2 000-нан астам бала асырап алушы отбасы тапты, 1 200-ден астамы интернаттан үйіне оралды. Қазір бұл Қазақстан, Өзбекстан (Ona Uyi), Қырғызстан, Малайзия және Украинадағы 30-ға жуық үй.

• IQanat — ауыл оқушыларына арналған жоба: 230 кәсіпкер-қамқоршы, 2017 жылдан бері олимпиадаға 300 мыңнан астам оқушы қатысты, түлектердің 97%-ы грантпен оқиды. Бұл жобаны Harvard Business School кейс ретінде талдады.
• Мектептер — BINOM (36 мың оқушы), Атырау мен Шымкенттегі Farabi International School, Берік Қаниевпен бірге ашылған Quantum желісі.
• Медицина — BI Group-пен бірге шетелдік дәрігерлердің қатысуымен балаларға жасалған жүздеген күрделі ота.

Отбасы әлеуметтік жобаларға осы уақытқа дейін $100 млн-ға жуық қаржы бөлген. 2026 жылы Айдын мен Анар Рақымбаевтар The Giving Pledge-ге — капиталдың жартысынан көбін беруге уәде ететін Баффет пен Гейтстер клубына қосылды. Олар — Орталық Азиядан шыққан алғашқы қатысушылар. «Giving Pledge аясындағы барлық қаражатымыз тек Қазақстанға жұмсалады — шетелге бір тиын да кетпейді, бұл тіпті талқыланбайды», — деді Рақымбаев.

Спорт: «Дакар» және Ironman

Рульге де, триатлонға да ол қырықтан асқанда келді. 2014 және 2015 жылдары «Дакарда» Astana Motorsports командасының пилоты ретінде бақ сынап, 2015 жылы жол талғамайтын көліктер сынында тоғызыншы болып мәреге жетті. Кейін Ironman-ға ауысты: 2016 жылы Барселонада мәреге жетіп, 2017 жылы Гавайидегі әлем чемпионатында қазақстандықтардың ішінен бірінші болып ел туын көтерді.

Жеке өмірі

Әйелі — Анар Рақымбаева, барлық әлеуметтік жобадағы серігі әрі Giving Pledge хатының бірлескен авторы. Олардың жеті баласы бар. Рақымбаевтардың айтуынша, балаларына капиталдың жартысынан азы қалады: «Мұра емес, із қалдыру керек».

Марапаттары

• Forbes Kazakhstan нұсқасы бойынша «Жыл бизнесмені» (2016);
• ІІІ дәрежелі «Барыс» ордені (2021 жылғы желтоқсан);
• Өзбекстанның «Дўстлик» ордені (2025 жылғы тамыз).

Ол сондай-ақ Қазақстан құрылыс салушылары қауымдастығын басқарған, «Атамекен» ҰКП басқармасы мен Президент жанындағы Кәсіпкерлер кеңесінің құрамында болған, YPO Kazakhstan мүшесі.

Өмір ережелері

• «Капитал — мақсат емес, құрал. Оның шынайы құны адамдардың өмірін қалай өзгертетінімен өлшенеді» (Giving Pledge хаты, 2026).
• «Дағдарыста әлеуетті арттырып, екі есе жылдам жұмыс істеу керек» (New Vision форумы, 2026).
• «Табыс шаршы метрмен емес, өзгерген тағдырлар санымен өлшенеді» (сонда).
• «Бөтен бала болмайды, әр бала отбасында өсуі тиіс» (Forbes Kazakhstan, 2026).
• «Көп оқу, көп жұмыс істеу және үнемі өсу нүктелерін іздеу» (Forbes Kazakhstan, 2026).

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Рақымбаев 54 жаста. Ол — Forbes нұсқасы бойынша миллиардер, Қазақстанның ең бай бизнесмендері рейтингінде тоғызыншы, 2026 жылы 3,5 млн шаршы метр тұрғын үйді көздеп, ТМД-дан тыс жерлерде — Флоридадан БАӘ-ге дейін құрылыс жүргізіп отырған холдингтің басшысы. Ол үшін жылдың басты тақырыбы — шаршы метр емес, Giving Pledge уәдесі: «Ана үйі», мектептер мен балаларға жасалатын оталарды ол бизнестің өзінен де ұзақ жасайтын іс деп санайды.

Дереккөздер: Forbes Kazakhstan — Рақымбаев неге байлығының жартысын береді (2026 жылғы мамыр), Forbes Kazakhstan — байлық тарихы, Forbes Kazakhstan — екі жаңа миллиардер (2026 жылғы наурыз), Forbes Kazakhstan — 2026 жылғы 75 ең бай бизнесмен, The Giving Pledge — Айдын мен Анар Рақымбаевтардың хаты, Digital Business — New Vision форумындағы сөзі, Forbes Kazakhstan — 2016 жылдың бизнесмені, Tengrinews — BI Group директорлар кеңесі (2019), Forbes Kazakhstan — «Дакардағы» 9-орын, Forbes Kazakhstan — «Барыс» ордені (2021), Spot.uz — «Дўстлик» ордені (2025), Kazinform — Forbes миллиардерлері