Нұрәлі Әлиевтің байлығы: ақшаны қайдан және қалай тапты

Нұрәлі Әлиев — қазақстандық кәсіпкер әрі инвестор, Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен немересі. Он жылдан астам уақыт оның негізгі бизнесі «Транстелеком» болды. Бұл — ел бойынша 24 мың шақырымнан астам оптоталшық тартқан теміржолдың бұрынғы байланыс қызметі. 2026 жылғы мамырда Forbes Kazakhstan Әлиевтің байлығын $280 млн деп бағалады. Бұл — Қазақстанның ең бай 75 кәсіпкері рейтингіндегі 41-орын.

Бұл ақшаның ең қызық ерекшелігі — тұрақтылығы. Forbes Әлиевті алғаш рет 2012 жылы $200 млн байлығы бар мультимиллионер деп атады, содан бері оның бағасы $195–289 млн аралығынан бір рет те шыққан жоқ. «Транстелекомның» сатылуы да бұл санды аса өзгерткен жоқ: 2025 жылғы мамырда — $289 млн, 2026 жылғы мамырда — $280 млн.

Байлығы неден тұрады

Негізі — Әлиев 2006 жылы, 21 жасында құрған Capital Holding инвестициялық компаниясы. Тағы бір холдингі — Darmen Holding, мұнда да басты акционер өзі. Солар арқылы және тікелей оған мыналар тиесілі:

• Дубайдағы Donatello Hotels and Resorts және Алматыдағы Donatello Boutique Hotel қонақүйлері;
• Алматы мен Астанадағы мейрамханалар;
• жас компанияларға ақша салатын Nd Capital венчурлық қоры;
• анасы Дариға Назарбаевамен бірге — «Европа плюс Казахстан» радиожелісі және НТК телеарнасы.

Медиа активтері ана мен ұлға ортақ, бірақ Forbes олардың байлығын бөлек есептейді: 2026 жылы Назарбаеваны $550 млн деп бағалады, бұл — 20-орын.

«Транстелеком»: енді жоқ басты актив

Әлиев 2013 жылы, компания әлі «Қазақстан темір жолына» тиесілі кезде, «Транстелеком» басқармасының төрағасы болды. Иелерінің біріне кейінірек айналды: 2021 жылы акциялардың бір акциясыз 75%-ы Unit Telecom компаниясына өтті. Оны Әлиев серіктесі Дмитрий Покупателевпен бірге иеленді, Forbes Kazakhstan бағалауынша, Әлиевтің үлесі 51% болған. «Транстелекомның» қалған 25%-ы теміржолда қалды.

Мұндай үлестен ақша дивидендпен келеді — дивиденд деп компанияның иелеріне бөліп беретін пайдасын айтады. «Транстелеком» шығынға батқан 2022 жылы акционерлер ештеңе алған жоқ. 2023 жылғы пайдадан компания дивидендті 2025 жылдың қысында төледі: Unit Telecom шамамен $8,8 млн алды, Forbes Kazakhstan бағалауынша, соның шамамен $4,5 млн-ы Әлиевтің үлесіне тиді.

Бұл дивиденд ол үшін соңғысы болды. 2024 жылғы 31 желтоқсанда Unit Telecom-ның 51%-ын кәсіпкер Ғалымжан Есеновтің Jusan Mobile компаниясына сату туралы шартқа қол қойылды. 2025 жылғы 11 ақпанда Әлиев «компанияның сатылуына байланысты» директорлар кеңесі төрағасы қызметінен кетті, ал 25 тамызда акционерлер қатарынан біржола шықты. Кейін «Транстелекомды» бақылау Тимур Турловқа өтті.

Байлық қалай жиналды

Қант және банк. Әлиев 19 жасында «Қант орталығының» президенті болды, 2006–2008 жылдары «Нұрбанктің» директорлар кеңесінің мүшесінен кеңес төрағасына дейін көтерілді. Forbes Kazakhstan дерегінше, алғашқы үлкен ақшасын осы екі компаниядағы үлестерін сатып тапқан.

Медиа және жер қойнауы. 2012 жылы Forbes Kazakhstan оны елдің ең жас мультимиллионері деп атағанда, портфелінде ALMA TV кабельдік операторы, НТК телеарнасы, «Телекрона» компаниясы үлестері және Жертау полиметалл кен орны болды. 2013 жылы баға $200 млн деңгейінде қалды.

Телеком. 2021 жылғы мамырда Forbes Әлиевті $195 млн деп бағалады — бақылау тарихындағы ең төмен көрсеткіш. Бір жылдан кейін, «Транстелекомды» сатып алу мәмілесі жабылғанда, баға $263 млн-ға дейін өсті.

Шығу. «Транстелеком» сатылғаннан кейін Әлиевтің белгілі активтері — қонақүйлер, мейрамханалар, медиа және инвестициялар. Forbes бағасы әдеттегі аралығының жоғарғы шегіне жақын тұр — $280 млн.

Дереккөздер: Forbes Kazakhstan — Нұрәлі Әлиевтің профилі және жылдар бойынша байлығы, Kursiv — Әлиев пен Назарбаева Forbes 2026 рейтингінде, Forbes Kazakhstan — Unit Telecom үлесін сату және 2023 жылғы дивидендтер, Forbes Kazakhstan — мәміленің аяқталуы (2025 жылғы тамыз), bes.media — «Транстелекомның» жылдар бойынша пайдасы мен дивидендтері, Forbes Kazakhstan — Назарбаевалар отбасының медиа активтері, «Настоящее время» — Әлиев «Транстелекомды» сататынын жариялады.