Медеудегі денсаулық баспалдағы: неше саты және қалай көтерілу керек

Ресми сан — 842 саты: Медеудегі денсаулық баспалдағы биік таулы мұз айдынынан селге қарсы бөгеттің жотасына дейін осынша сатыдан тұрады. Бірақ өзің санасаң, басқа сан шығуы әбден мүмкін: 2019 жылы баспалдақты жөндеген жұмысшы жоғары қарай 856, төмен қарай 847 саты санаған, ал әкімдік түрлі жылдары 841 деп атаған. Дауласудың мәні жоқ — маңыздысы, бұл теңіз деңгейінен 1,7 шақырымдай биіктіктегі жарты шақырымға жуық тік бетон.

Бұл қандай баспалдақ және не үшін салынған

Баспалдақ Медеу бөгетіне апарады — Алматыны селден қорғайтын басты құрылыс. Бөгетті 1966 және 1967 жылдары бағытталған жарылыстармен тұрғызған: шатқалдың беткейлерін арнаға құлатып, биіктігі 110 метрдей, ұзындығы 530 метр үйінді алған. Сынақ 1973 жылдың шілдесінде болды — бөгет қалаға жетуі мүмкін алапат селді тоқтатты. Содан кейін оны биіктетіп, сел қоймасын кеңейтті.

Баспалдақ бөгет жотасына шығатын қызметтік жол ретінде ойластырылған, бірақ көп ұзамай халықтың жаттығу алаңына айналды. 1980 жылдардан бері мұнда дәстүрлі жаппай жарыс өтеді, ал алматылықтар үшін демалыс күні «бөгетке» шығу — бір ғұрып.

Қанша уақыт кетеді және қаншалықты ауыр

• Қалыпты қарқынмен: алаңдарда аялдап, 20–30 минут.
• Дайындығы бар жүгірушілер бірнеше минутта шығады.
• Төзімділік рекорды: 2021 жылы екі алматылық баспалдаққа қатарынан 82 рет көтерілген.

Қысқа көрінгенмен, алдамшы: еңіс тік, ауа сирек, дайындығы жоқ адамның тамыр соғысы жолдың ортасында-ақ шарықтайды. Жақсы жаңалық — 2019 жылғы жөндеуден кейін аралық алаңдарда орындықтар қойылды, баспалдақ бойында жаңа көп деңгейлі таяныш пен LED-жарық бар, демалатын жер жеткілікті.

Көтерілуге қалай дайындалу керек

• Аяқ киім — амортизациясы жақсы, табаны тайғанамайтын кроссовка: сатылар бетон, кей жерде тегіс емес.
• Су — өзіңмен ал, жол бойында бұлақ жоқ, ал биіктікте су тез жоғалады.
• Қарқын — асықпай баста. Жүгіріп бастағандар әдетте жүзінші сатыда тоқтап қалады.
• Тыныс — бірқалыпты әрі терең, бір ұзақ аялдамадан бірнеше қысқа үзіліс жақсы.
• Денсаулық — жүрек пен қан тамырлары ауруы болса, алдымен дәрігерге бар: биіктіктегі жүктеме көрінгеннен ауыр.
• Түсу — тізеге көтерілгеннен гөрі көбірек салмақ түседі, таянышты ұста.

Жоғарыда не күтіп тұр

Бөгет жотасынан шатқалдың, мұз айдынының және ашық күні қаланың панорамасы ашылады. Жоғарыдан Шымбұлаққа баратын жол өтеді, төбеде гондола кабиналары қалқып жүреді. Ең жақсы уақыт — ерте таң не күн батар шақ: ауа таза, жарық жұмсақ, адам аз. Осы жерден шатқалмен әрі қарай жүруге не Шымбұлаққа көтерілуге болады.

Баспалдаққа қалай жетуге болады

Баспалдақ Алматы орталығынан 15 шақырымдай жердегі «Медеу» кешенінен басталады:

• №12 автобус орталықтан Медеуге дейін барады, жол ақысы — Onay картасымен 120 теңге.
• Такси не өз көлігің — Достық даңғылы мен Медеу трактісі арқылы жарты сағаттай; қыста серпантинде көктайғақ болады.

Велосипед пен қаладан жаяу көтерілуді қоса, барлық нұсқаны бөлек нұсқаулықта талдадық: Медеуге қалай жетуге болады.

2026 жылы нені білу маңызды

«Медеу» мұз айдынының өзі қайта жаңартуға жабық: Алматы әкімдігі жұмысты 2027 жылдың IV тоқсанында аяқтауды көздеп отыр. Кешенде тоңазытқыш жабдықтары мен инженерлік желілер ауыстырылып, қонақүй жөнделуде, айналада жаяу жүргінші жолдары, шолу алаңдары мен екі жаяу көпір салынады. Бөгетке апаратын баспалдақ жұмыс істеп тұр — 2026 жылдың қысында да оған көтерілгендер болды, — бірақ құрылыс алаңы маңындағы өтетін жол өзгеруі мүмкін, сондықтан қоршауды айналып өтуге дайын бол.

Қыста сатыларды мұз басады: күн жылытқан кезде, күндіз барған және протекторы жақсы аяқ киім киген дұрыс. Ауа райы бұзылғанда не жөндеу кезінде кейбір баспалдақ бөліктері уақытша жабылуы мүмкін.

Дереккөздер: Kursiv — жарыс және 842 саты туралы, Nur.kz — 2019 жылғы баспалдақ жөндеуі туралы, Nur.kz — 82 рет көтерілу рекорды туралы, Welcome.kz — Медеу бөгеті туралы, Nur.kz — мұз айдынын жаңарту мерзімі туралы, Tengrinews — Медеуде не өзгереді