Куколд деген кім және оның опасыздықтан айырмашылығы

Куколд — жары басқа адаммен жыныстық қатынасқа түсетінін біліп, соған келісетін, кейде мұны өзі қалайтын ер адам (сирек жағдайда әйел). Мұндағы басты сөз — «келісетін». Екі жақ та келісіп алса, бұл опасыздық емес, қарым-қатынастың бір түрі. Ал бәрі жасырын болса, бұл — кәдімгі алдау, ондайда «куколд» сөзі қорлау ретінде естіледі.

Куколд деген кім

Интернетте «куколд» көбіне мазақ ретінде айтылады, бірақ терминнің өз тарихы мен нақты қазіргі мағынасы бар. Бүгін бұлай жарының басқа адамдармен жақын немесе романтикалық байланысына саналы түрде жол беретін серіктесті атайды. Біреулер үшін бұл — рөлдік ойын, екіншілер үшін — фетиш, үшіншілер үшін — сенімді тексеріп, нығайтудың жолы. Әйел нұсқасын «куквин» (cuckquean) дейді. Әйел күйеуінің келісімімен басқалармен кездесетін, бірақ ер адамды кемсітуге мән берілмейтін ұқсас сценарий hotwife деп аталады.

Бұл опасыздық па

Бәрін келісім шешеді. Серіктестің бірі байланысын жасырса, уағдаластықты бұзса, арқадан әрекет етсе — бұл опасыздық, оның артынан өтірік, сатқындық, сенімнің жоғалуы келеді. Ал екеуі де форматты алдын ала қабылдап, шекараны белгілеп, ортақ ережені сақтаса, бұл — келісілген қарым-қатынас үлгісі. Қысқасы: келісім жоқ болса — опасыздық, келісім болса — шарт.

Сөз қайдан шықты және мүйіздің бұған қандай қатысы бар

Сөз ағылшын тіліне ескі француздың cucuault сөзінен енген, оның түбірі — cucu, яғни «көкек». Көкек жұмыртқасын басқа құстардың ұясына тастайды, сондықтан ертеден ерлі-зайыптылар арасындағы алдаудың символына айналған. XIII ғасырдағы орта ағылшын мәтіндерінде-ақ cokewold әйелі опасыздық жасаған ер адамды білдірген.

Кейін бұл бейнеге мүйіз қосылды — ол алдаудың, мазақтың және беделден айырылудың метафорасы болды:

1. Мүйіз — ұят белгісі. Францияда porter des cornes («мүйіз киіп жүру») деген, Италияда алданған күйеуді cornuto деп атайды. Мағынасы бәрінде бір: «сені алдады, оны бәрі біледі».
2. Фольклор. Англияда мүйіз карнавал дәстүрінің бір бөлігіне айналды: Лондон маңындағы Чарлтонда өтетін Horn Fair жәрмеңкесіне қатысушылар мүйізді бас киіммен келіп, «бақытты мүйіздіктерді» әзілмен құрметтейтін. Жәрмеңке 1872 жылға дейін өтті, кейін билік оны тәртіпсіздік үшін тыйып тастады.
3. Шекспир. «Бос әурешілік», «Отелло» және басқа пьесаларда мүйіз туралы әзілдер некесін бақылай алмаған күйеуге айтылған күлкілі, бірақ кемсітетін ишара болып келеді.

Куколдингтің қандай сценарийлері бар

Шартты түрде үш форматты бөліп көрсетуге болады. Олар келісімге, серіктестердің рөліне және бәрі қай жерде өтетініне қарай ерекшеленеді.

Келісімсіз (классикалық)

Серіктестің бірі екіншісінен жасырып, басқа адаммен байланыс құрады. Мұның фетиш ретіндегі куколдингке қатысы жоқ — бұл алдау, ал «куколд» сөзі мұнда бастапқы, қорлайтын мағынасында қолданылады. Мұндай қарым-қатынас жиі уытты әрі ауыр болады.

Саналы

Серіктестер алдын ала келісіп алған: біреуі үшінші адаммен қарым-қатынасқа түседі, екіншісі бұдан хабардар. Қатысу деңгейі әртүрлі — жай ғана хабардар болудан бастап бақылауға немесе кейін бірге талқылауға дейін. Біреулер үшін бұл билікпен, осалдықпен және бағынумен байланысты фетиш, басқалар үшін сенім білдіріп, шекараны зерттеудің жолы. Міндетті шарттар: екі жақтың да ерікті келісімі, түсінікті ереже және психологиялық қауіпсіздік.

Эмоциялық немесе виртуалды

Тәндік байланыс мүлде болмауы мүмкін. Серіктестің бірі екіншісінің келісімімен біреумен флирт жасайды, ашық хат алмасады немесе желіде жыныстық тақырыпта сөйлеседі, ал екіншісі соны бақылайды не егжей-тегжейін біліп отырады. Бәрі цифрлық кеңістік пен қиял деңгейінде қалады.

Куколдинг — сән де, бәріне ортақ норма да емес. Бұл ересек адамдар қарым-қатынасының мүмкін түрлерінің бірі ғана, ол ашық диалогты, сенімді және шекараны құрметтеуді талап етеді. Шешімді әркім өзі қабылдайды, оны ешкім таңбауы керек.

Психология және себептер

Алғашында қызғаныш пен бақылауды жоғалтуға байланысты рөлді өз еркімен таңдау оғаш көрінеді. Бірақ оның артында түсінуге болатын психологиялық тетік жатыр.

Бұл туралы қаншалықты жиі қиялдайды

Ойлағаннан жиі. Кинси институтының (АҚШ) ғылыми қызметкері, әлеуметтік психолог Джастин Лемиллер «Tell Me What You Want» кітабы үшін 4 мыңнан астам американдықтан сауалнама алған: ер адамдардың 58%-ы мен әйелдердің шамамен үштен бірі куколдинг туралы кемінде бір рет қиялдаған. Лемиллердің айтуынша, бұл қиялды әртүрлі қалауға — тыйым салынғанның қызығына, жаңалыққа, вуайеризмге — оңай «бейімдеуге» болады. Сонымен бірге ол ескертеді: қарым-қатынаста үнемі алаңдайтын, тастап кетеді деп қорқатын, жұбымен тіл табыса алмайтын адамдар үшін мұндай қиялды жүзеге асырудан ләззаттан гөрі зиян көп болуы мүмкін.

Эмоция, бақылау және келісім

Көп маман куколдингті консенсуалды мазохизмнің бір түрі деп сипаттайды: тәндік ауырсыну жоқ, бірақ өз еркімен бағынудан туатын қозу бар. Серіктестің бірі бақылауды әдейі қолынан шығарады, ал қызғаныш, мазасыздық, жоғалту сезімі жақын әсердің бір бөлігіне айналады. Ләззаттың көзі — дәл осы бақыланатын осалдық.

Жеке себептер

Куколдингке қызығушылықты кейде өзіне сенімсіздікпен, өзін төмен бағалаумен немесе тіпті әдеттен тыс рөлде болса да мойындалу қажеттілігімен байланыстырады. Бұл — диагноз емес, ықтимал алғышарттар ғана: ешбір психологиялық үлгі адамды толық анықтамайды.

Әлсіздік емес, жақындықтың бір түрі

Кейбір жұптар үшін бұл формат сенімді нығайтып, сырттан таңылған рөлдерден бас тартудың жолына айналады. Серіктестер қалауы мен шекарасын ашық талқылайды, сөйтіп «құдіретті ер» немесе «мінсіз әйел» бейнесіне сай болу міндетінен құтылады. Дегенмен Джон Готтман сияқты неке зерттеушілері еске салады: жұптың беріктігі ең алдымен күнделікті құрмет пен келісе білуге байланысты, нақты форматқа емес.

Қауіпсіздік шекарасы

Екеуі де өз еркімен әрекет етіп, жағымды әсер алса, куколдинг дәл сол жұп үшін норма болуы мүмкін. Ал біреуі ыңғайсыздық сезінсе, қысыммен келіссе немесе қорланғандай болса — тепе-теңдік бұзылған. Онда бұл енді ойын емес, ауырсынуды басудың не ішкі қайшылықтың орнын толтырудың тәсілі. Мұндайда тоқтаған жөн немесе отбасы психологына не сексологқа жүгінген дұрыс.

Қазақстанда куколдингке көзқарас

Қазақстан қоғамында жыныстық өмір туралы, әсіресе әдеттен тыс қарым-қатынас туралы әңгіме әлі де тыйым. Консервативті құндылықтар, патриархалдық ұстанымдар және «ұят» мәдениеті мұндай тақырыпты көпшілік алдында талқылауды мүмкін емес етіп отыр.

Жыныстық өмір туралы ашық айтатын қазақстандық сексологтар, психологтар мен блогерлер қоғамның қысымы өте күшті екенін айтады: қиялдар, фетиштер мен кинктер жат нәрсе саналады, оларды талқылауға тырысудың өзі әдепсіздік болып көрінеді. Бұған қарамастан ірі қалаларда мұндай дауыстар жиі естіле бастады. Олардың негізгі ойы: әдеттен тыс қалаулар — адам жыныстық өмірінің бір бөлігі, ал маңыздысы — форма емес, екі қағида: еріктілік пен қауіпсіздік.

Дәстүрлі мораль әлі де мықты. 2021 жылғы санақ бойынша ел тұрғындарының шамамен 70%-ы өзін мұсылманмын деп санайды, ал «дұрыс» отбасы бейнесі рұқсат етілгеннің шегін қатаң белгілейді. Полиамория, ашық неке және куколдинг байыпты пікірталасқа тақырып емес, дәстүрге қарсы шығу ретінде қабылданады. Тіпті анда-санда заңдастыру туралы сөз болатын көп әйел алуды да заң мойындамайды: Неке және отбасы туралы кодекс бірінші неке бұзылмайынша екіншісін тіркеуге жол бермейді.

Сонда да секс-позитивті көзқарас қазақстандық ақпарат кеңістігіне біртіндеп еніп келеді: адамдар тәжірибесімен бөлісіп, айыптаусыз түсіністік іздейтін жабық қауымдастықтар пайда болып жатыр. Әзірге бұл тар ауқымды құбылыс, бірақ ол барған сайын байқалып келеді.

Егер куколдинг немесе басқа да әдеттен тыс қарым-қатынас үлгілері сізді қызықтырса, бұған кінәлі сезінудің немесе ұялудың қажеті жоқ. Бірақ ортаны ескеріңіз: мұнда саналылық, өзіңіздің және өзгенің шекарасын құрметтеу, жеке өмірдің құпиясын сақтау ерекше маңызды.