Seagate

Seagate Technology — 1979 жылдан бері қатқыл дискілер шығаратын, тегі американдық компания. Дербес компьютердің 5,25 дюймдік ұясына сыятын алғашқы винчестерді осы компания шығарды. Бүгін Seagate заң жүзінде Ирландияда тіркелген. Оның басты өнімі — бұлттық дата-орталықтарға арналған сыйымдылығы өте үлкен HDD. 2026 жылдың қазанында компания қайта жаңалыққа ілікті. Bloomberg хабарлауынша, Seagate пен Toshiba қатқыл дискілерге арналған магниттік бастиектер шығаратын TDK бизнесі үшін бәсекеге түскен. Toshiba бұл ақпаратты жоққа шығарды, келіссөздерді ешкім ресми растамады.

Бес негізін қалаушы және атау дауы (1978–1979)

Компанияны Алан Шугарт, Том Митчелл, Даг Мэхон, Финис Коннер және Сайед Ифтикар құрды. Алғашында ол Shugart Technology деп аталды. Фирма 1978 жылғы 1 қарашада тіркеліп, 1979 жылдың күзінде жұмысын бастады. Шугарттың салада аты бар еді. Ол бұрын Shugart Associates компаниясын құрған, ал ол кезде ол Xerox-қа тиесілі болатын. Сот ісінен қашу үшін жаңа фирманың атын Seagate Technology деп өзгертті. Wikipedia дерегінше, атауда негізін қалаушы тегінің S, G және T әріптері әдейі сақталған.

ST-506 және IBM келісімшарты (1980–1989)

1980 жылы Seagate ST-506 дискісін шығарды. Бұл 5,25 дюймдік форм-факторға арналған алғашқы қатқыл диск еді. Сыйымдылығы — 5 мегабайт. Қазір бұл күлкілі естіледі. Бірақ ол кезде диск шкафқа емес, қарапайым ДК-ға сыйды. Бір жылдан кейін 10 МБ-тық ST-412 нұсқасы шықты, ол IBM PC XT компьютеріне орнатылды. IBM-мен келісімшарт ауқымды белгіледі. Орысша Wikipedia дерегінше, 1980 жылдардың ортасында Seagate сатылымының 60%-ға жуығы IBM-ге тиесілі болды. 1983 жылға қарай компания 200 мыңнан астам диск жөнелтіп, $110 млн түсім алды.

Бір тапсырыс берушіге тәуелділік — тәуекел. Сондықтан Seagate сатып алу арқылы өсе бастады. 1989 жылы ол Control Data компаниясынан Imprimis бөлімшесін сатып алды. Wikipedia дерегінше, біріккен компанияның нарықтағы жалпы үлесі 43%-ға жетті.

Barracuda, Conner және сатып алу (1990–2000)

1990 жылдардың басында Seagate Barracuda желісін шығарды. Бұл минутына 7200 айналым жасайтын дискілер еді. Атау әлі күнге дейін қолданылады. 1996 жылы компания Conner Peripherals фирмасымен бірікті. Оны Seagate-тің өз негізін қалаушыларының бірі Финис Коннер құрған болатын. Wikipedia бағалауынша, осылай сол кездегі ең ірі тәуелсіз қатқыл диск өндірушісі пайда болды.

Онжылдықтың соңы қаржылық айла-тәсілдермен өтті. Seagate-тің Veritas Software компаниясында ірі акция пакеті болды. Ол пакетті желілік бағдарлама бөлімшесіне айырбастап алған еді. 2000 жылы менеджмент Silver Lake Partners қорымен бірге операциялық бизнесті сатып алып, компанияны биржадан шығарды. Wikipedia бұл мәмілені сол кездегі технология компаниясын сатып алудың ең ірісі деп атайды.

Биржаға оралу және Maxtor (2002–2008)

2002 жылы Seagate STX тикерімен ашық нарыққа оралды. Компания мобильді сегментке бет бұрды. Оның бір дюймдік дискілері алғашқы iPod-тарда тұрды. 2006 жылы Seagate бәсекелесі Maxtor-ды $1,9 млрд-қа сатып алды. Сол жылы Forbes оны жыл компаниясы деп атады. Wikipedia дерегінше, 2008 жылы Seagate салада бірінші болып миллиард қатқыл диск жөнелтті.

Samsung, LaCie және Ирландияға көшу (2010–2015)

Осы кезде HDD нарығы бірнеше ойыншыға дейін тарылды. 2011 жылы Seagate Samsung-тің қатқыл диск бизнесін сатып алды. Сол жылы ол тіркеуін Кайман аралдарынан Дублинге көшірді. 2012 жылы кезек LaCie-ге жетті. Seagate француз сыртқы жинақтауыш өндірушісінің 64,5%-ын $186 млн-ға сатып алды.

Кейін компания дискілердің айналасындағы бизнестерді сатып ала бастады:

• 2014 — сақтау жүйелерін жасайтын Xyratex, шамамен $375 млн-ға;
• 2014 — Avago-дан LSI-дың флеш бөлімшелері, $450 млн-ға;
• 2015 — Dot Hill Systems, шамамен $696 млн-ға.

Қатар жазу тығыздығы үшін техникалық жарыс жүрді. 2013 жылы Seagate бірінші болып қабыршақты жазуы (SMR) бар дискілерді жөнелте бастады.

Мосли, бұлттар және құлдырау (2017–2023)

2017 жылы бас директор болып Дэйв Мосли тағайындалды. Кейін ол директорлар кеңесін де басқарды. Компанияны жиырма жылға жуық басқарған Стив Лучо атқарушы төраға болды. Мосли тұсында Seagate ноутбук пен ДК дискілерінен бұлттық провайдерлерге арналған жинақтауыштарға толық ауысты. Дербес компьютерлер барған сайын SSD-ге көшті.

Бұл кезеңнің көрсеткіштері құбылмалы болды. 2022 қаржы жылында түсім $11,66 млрд, таза пайда $1,65 млрд болды. Бір жылдан кейін түсім $7,38 млрд-қа түсіп, компания $529 млн таза шығын көрсетті. 2022 жылғы қазанда Seagate қызметкерлердің шамамен 8%-ын, яғни 3000-ға жуық адамды қысқартатынын жариялады.

Мәселелер мен даулы эпизодтар

Ең ауыр эпизод Huawei-мен байланысты. 2023 жылғы 18 сәуірде Seagate АҚШ Сауда министрлігінің Өнеркәсіп және қауіпсіздік бюросымен (BIS) келісім жасады. Реттеуші компанияның 2020 жылғы 17 тамыздан 2021 жылғы 29 қыркүйекке дейін Huawei-ге экспорттық лицензиясыз қатқыл дискілер сатқанын анықтады. Seagate $300 млн төлеуге келісті. Сома бес жыл бойы тоқсан сайын $15 млн-нан төленеді. Компания экспорттық бақылау бойынша үш аудит өткізуге де міндеттенді. Wikipedia дерегінше, бұл BIS тарихындағы ең ірі азаматтық айыппұл.

Ұсақ оқиғалар да болды:

• 2015 жылы Seagate-тің сымсыз NAS жинақтауыштарынан құжатталмаған, кодқа тұрақты жазылған құпиясөз табылды;
• 2016 жылы АҚШ-та ақаулы қатқыл дискілер бойынша ұжымдық талап арызы берілді;
• 2014 жылы Backblaze бұлттық сервисінің есебі Seagate дискілерін өз паркіндегі ең сенімсіз дискілер деп атады. Бұл есептің әдістемесі сынға ұшырағанын ескерген жөн.

HAMR және ЖИ тарапынан сұраныс (2024–2026)

Соңғы жылдардың басты бәсі — HAMR, яғни жылумен көмектесетін магниттік жазу технологиясы. Лазер пластинаның бір бөлігін сәтке қыздырады, бұл деректерді тығызырақ жазуға мүмкіндік береді. Seagate оны Mozaic деген атпен сатады. 2024 жылғы қаңтарда компания Mozaic 3+ платформасындағы 30 ТБ дискіні жариялады. 2026 жылғы 3 наурызда Seagate 44 ТБ-тық Mozaic 4+ дискілерін таныстырды. Компанияның айтуынша, олар екі ірі бұлттық провайдерге сериялық түрде жеткізіліп жатыр. Жоспарда бір пластинаға 10 ТБ және сыйымдылығы 100 ТБ-қа дейінгі дискілер бар.

Сұранысты жасанды интеллектке арналған дата-орталықтар құрылысы туғызды. Модельдер орасан көп деректермен оқытылады, ал оларды HDD-де сақтау флеш-жадқа қарағанда арзанырақ. Флеш — SK Hynix, Samsung және Micron ойнайтын нарық. 2024 қаржы жылында Seagate түсімі $6,55 млрд болса, 2026 жылы $12,2 млрд-қа жетті.

Ақша

Seagate-тің қаржы жылы маусымның соңында не шілденің басында аяқталады. 2026 қаржы жылы 2026 жылғы 3 шілдеде жабылды. Компанияның 2026 жылғы 29 шілдедегі есебі бойынша:

• түсім — $12,195 млрд, бір жыл бұрын $9,097 млрд болған (+34%);
• GAAP бойынша таза пайда — $3,184 млрд, бұрын $1,469 млрд;
• GAAP бойынша жалпы маржа — 45,6%, бұрын 35,2%;
• еркін ақша ағыны — $3,105 млрд;
• жыл ішінде компания $1,4 млрд қарызын өтеп, дивиденд пен акцияларды кері сатып алу арқылы акционерлерге $810 млн қайтарды.

Тек төртінші тоқсанда түсім $3,629 млрд, таза пайда $1,294 млрд болды. 2027 қаржы жылының бірінші тоқсанына Seagate шамамен $4,1 млрд түсім болжайды (плюс-минус $100 млн). Тоқсандық дивиденд — акцияға $0,74.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

10-K жылдық есебіне сәйкес, 2026 жылғы 3 шілдеде Seagate-те 30 мыңға жуық адам жұмыс істеді, оның 25 мыңға жуығы — Азияда. Өндіріс алаңдары Қытайда, Малайзияда, Солтүстік Ирландияда, Сингапурда, Таиландта және АҚШ-та орналасқан. Тіркеуі — ирландиялық, ал есептілікте бас кеңсе Сингапурда көрсетілген. 10-K-да компания негізгі компоненттерді, соның ішінде оқу-жазу бастиектері мен магниттік пластиналарды өзі әзірлеп, өзі шығаратыны жазылған. Акциялар Nasdaq биржасында STX тикерімен саудаланады.

Күздің басты оқиғалары:

• 2 қазанда Toshiba 2027 қаржы жылына қарай ЖИ дата-орталықтарына арналған HDD шығарылымын екі есе арттыратынын жариялады. 24/7 Wall St. дерегінше, сол күні Seagate акциялары 10%-ға арзандап, $849,79-ға түсті.
• 6 қазанда Bloomberg Seagate пен Toshiba-ның TDK бизнесі үшін күресі туралы жазды. TDK — магниттік бастиектердің жалғыз тәуелсіз өндірушісі. Мәміле бірнеше миллиард долларға бағалануы мүмкін. Toshiba хабарды жоққа шығарды, Seagate пен TDK оны растамады.

Қазақстанда Seagate-тің расталған ресми өкілдігі табылмады. Компанияның дискілері мен сыртқы жинақтауыштары жергілікті маркетплейстер мен электроника дүкендері арқылы сатылады.

Дереккөздер: Wikipedia (EN) — Seagate Technology, Wikipedia (RU) — Seagate Technology, Seagate / SEC — 2026 қаржы жылының қорытындысы, Seagate — 2026 қаржы жылына 10-K есебі, Seagate / SEC — 2024 қаржы жылының қорытындысы, Seagate / SEC — 2022 қаржы жылының қорытындысы, Seagate / SEC — Huawei ісі бойынша BIS-пен келісім, Seagate IR — Mozaic 4+ платформасы, 24/7 Wall St. — Toshiba жоспарынан кейінгі акциялар