Reebok

Reebok — тамыры ағылшындық, штаб-пәтері американың Бостонында орналасқан спорт маркасы. Оны Club C мен Classic кроссовкаларынан, үрлемелі Pump технологиясынан және Аллен Айверсонның баскетбол желісінен таниды. 2022 жылдан бері марка Authentic Brands Group-қа тиесілі, ал өнімін лицензиаттар арқылы шығарады. 2026 жылғы 7 қазанда Reebok «Аватар: Аанг туралы аңыз» мультсериалы бойынша төрт жұптан тұратын коллекцияны сата бастады.

Болтонның шипті аяқкиімі (1895–1957)

Тарих 1895 жылы ағылшын Болтонында басталады. 14 жастағы Джозеф Уильям Фостер шиптері бар жүгіру аяқкиімін ойлап тапты, ал 1900 жылы J.W. Foster компаниясын құрды, кейін оған ұлдары қосылды. Компанияның жүгіру аяқкиімі 1924 жылғы Париж олимпиадасынан кейін танылды: оны киіп олимпиада чемпионы Гарольд Абрахамс жарысқа шықты.

Reebok-тың тууы (1958–1978)

1958 жылы негізін қалаушының немерелері Джо мен Джефф Фостерлер жаңа атпен серік компания ашты. Атауды ағайындылардың бірі жүгіруде жеңіп алған сөздіктен тапты: рибок — африкалық бөкен. Келесі жиырма жыл Reebok жүгіру аяқкиімін шығаратын шағын британ маркасы болып қала берді.

Американдық серпіліс (1979–1988)

Бәрін америкалық кәсіпкер Пол Файрман өзгертті. 1979 жылы ол Чикагодағы спорт тауарлары көрмесінде Reebok-ты көріп, АҚШ-та дистрибуция құқығын алды. 1981 жылы ондағы сатылым $1,5 млн-нан асты, 1983 жылы $13 млн-ға жетті.

Басты хит 1982 жылғы Freestyle болды — арнайы әйелдерге арналып жобаланған алғашқы спорт аяқкиімі. Модель аэробика толқынына дөп келді, 1984 жылы компания сатылымының жартысынан көбі соның үлесінде болды. 1985 жылы Reebok International Нью-Йорк қор биржасына RBK тикерімен шықты.

Pump және баскетбол (1989–2004)

1989 жылғы 24 қарашада Reebok Pump шықты — ішіне камера орнатылған кроссовка, оны үрлеп, сирақты мықтырақ бекітетін. Оны 1991 жылғы ақпан кеңінен танытты: НБА слэм-данк байқауында Ди Браун жеңіске жеткізген лақтыру алдында Pump-ын үрлеп алды. 1992 жылға қарай бұл технологияны жүзден астам кәсіпқой спортшы киді, солардың арасында Шакил О’Нил де бар. 1994 жылы Instapump Fury пайда болды — Reebok оны әлі күнге дейін қайта шығарады.

1996 жылы Reebok «Филадельфияның» жаңа ойыншысы Аллен Айверсонмен $50 млн-ға келісімшарт жасасты. Question моделінен басталған оның желісі тарихтағы ұзақтығы жағынан екінші атаулы баскетбол желісіне айналды. Кейін марка Винус Уильямспен Уимблдон мен 2000 жылғы олимпиададағы жеңістерінен кейін келісім жасады, ал соңынан оны бес жылға $40 млн-ға ұзартты.

adidas құрамында (2005–2021)

2005 жылы adidas Reebok-ты $3,8 млрд-қа сатып алуға келісті, мәміле 2006 жылы жабылды. Маркаға жеке команда қалдырылды, бірақ ірі активтер жаңа иесіне өтті: 2006 жылы adidas 11 жылдық келісімшарт бойынша НБА формасын жеткізушінің орнын Reebok-тан алды.

Reebok өз орнын фитнестен іздеді. 2010 жылы ол CrossFit-пен он жылдық серіктестікке қол қойып, оның ресми аяқкиім жеткізушісі болды, ал 2011 жылы Nano-ны шығарды — кроссфитке арнайы жасалған алғашқы кроссовка. 2014 жылғы желтоқсанда марка алты жылдық келісімшартпен UFC-дің жалғыз экипировка жеткізушісі атанды.

Forbes Italia мәліметінше, adidas тобының түсіміндегі Reebok үлесі 2010 жылғы 18%-дан 2020 жылы 7%-ға дейін азайды. 2021 жылғы тамызда adidas марканы сататынын жариялады. Сатып алушы Authentic Brands Group болды, мәміле сомасы — €2,1 млрд, шамамен $2,5 млрд. City A.M. жазуынша, ABG соманың басым бөлігін мәміле жабылғанда ақшалай төледі, қалғаны кейінге қалдырылған және шартты төлемдер болды. Мәміле 2022 жылғы 1 наурызда жабылды.

Мәселелер мен даулы эпизодтар

2011 жылғы қыркүйекте Reebok АҚШ Федералдық сауда комиссиясының талаптарын реттеу үшін $25 млн төлеуге келісті. FTC аяқ пен бөксе бұлшықеттерін қосымша шыңдап, күшейтеді делінген EasyTone және RunTone аяқкиімдерінің жарнамасын негізсіз деп тапты. Ақша сатып алушыларға қайтаруға жұмсалды. Компания өз кінәсін мойындамады: «Реттеу FTC айыптауларымен келісеміз дегенді білдірмейді. Біз келіспейміз».

Authentic дәуірі (2022–2025)

Authentic Brands Group лицензиялық модельмен жұмыс істейді: марка бағытты өзі анықтайды, ал өнімді әр өңірдегі серіктестер шығарып, сатады. 2026 жылы олардың қатарында АҚШ пен әлем бойынша Galaxy Universal, Еуропа мен Ұлыбританиядағы GB Brands Europe бірлескен кәсіпорны, АҚШ, Канада және Орталық пен Шығыс Еуропадағы Slam Jam, материктік Қытай, Гонконг пен Макаодағы NewRee Sports, Австралия мен Жаңа Зеландиядағы Brand Collective бар.

Reebok-тың бас директоры болып Тодд Крински тағайындалды — компанияда отыз жыл істеп, бұған дейін Reebok дизайн тобын басқарған адам. Ол 2023 жылғы қаңтарда бас компанияда атқарушы вице-төраға қызметіне ауысқан Мэтт О’Тулдың орнын басты. Forbes Italia-ға берген сұхбатында Крински adidas тұсында марка «тұтас санаттардан шығып кеткенін — баскетболды, теннисті, гольфты тастағанын» мойындады.

Баскетболға оралу 2023 жылғы қазанда басталды: Reebok Basketball президенті болып Шакил О’Нил, вице-президенті болып Аллен Айверсон тағайындалды. 2024 жылғы қазанда марка Энджел Ризбен келісімшартты ұзартып, оған 2026 жылы атаулы кроссовка шығаруға уәде берді. Одан бұрын WNBA баскетболшыларының ішінде Reebok-тан атаулы модельді тек Ребекка Лобо 1997 жылы алған. 2024 жылғы желтоқсанда Reebok WNBA-ның уәкілетті аяқкиім жеткізушісі болды.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Reebok бұрынғыдай мұрағатқа сүйенеді. 2026 жылғы 7 қазанда «Аватар: Аанг туралы аңыз» бойынша төрт жұптан тұратын коллекция шықты: $220 тұратын Insta Pump Fury 94 «Aang», $140 тұратын Engine A 26 «Avatar State», әрқайсысы $110 тұратын Club C 85 «Appa» мен Classic Nylon «Four Nations». Аяқкиім Reebok.com сайтында және таңдаулы ритейлерлерде сатылады, ал 8–11 қазанда оны New York Comic Con-да бөлек көрсетеді. Коллекцияның Қазақстанда сатылатыны туралы Reebok хабарлаған жоқ.

Дереккөздер: Wikipedia — Reebok тарихы, Википедия — Reebok, Wikipedia — Reebok Pump, City A.M. — Reebok-тың Authentic-ке сатылуы, Retail Dive — Тодд Кринскидің тағайындалуы, Forbes Italia — Тодд Крински сұхбаты, CNN Money — FTC-мен реттеу, Complex — Энджел Ризтің атаулы кроссовкасы, Nice Kicks — «Аватар» коллекциясы