Mitsubishi Electric

Mitsubishi Electric — Токиодағы жапон корпорациясы. Ол лифт, кондиционер, өнеркәсіптік автоматика, жартылай өткізгіш, жерсерік және автобөлшек жасайды. Көлік шығармайды: автоөндіруші Mitsubishi Motors — бөлек компания. 2026 жылғы наурызда аяқталған қаржы жылында Mitsubishi Electric түсімі ¥5,89 трлн болды. Қазір ол туралы айтуға Foxconn-мен мәміле себеп: 2026 жылғы қазанда тайвань компаниясы жапондардың автобизнесінің жартысын сатып алуға келісті.

Бастауы: кемеге арналған моторлар

Компания 1921 жылғы 15 қаңтарда құрылды. Ол Mitsubishi Shipbuilding-тің Кобедегі кеме жасау зауытындағы электр машиналары өндірісінен бөлініп шықты. Жарғылық капиталы 15 млн иена болды. 1921–1923 жылдары жаңа компания 10 мыңға жуық электр желдеткіш шығарды.

Келесі үлкен бағыт лифт болды: Mitsubishi алғашқы лифтін тапсырыс берушіге 1935 жылы жеткізді. Бұл бизнес компанияда әлі күнге дейін бар.

1968–1993: қабырға кондиционерінен ғарышқа дейін

1968 жылы компания сплит-жүйелі қабырға кондиционерін шығарды. Сонымен қатар ғарышқа да бет бұрды: 1977 жылы ETS-II жерсерігі орбитаға шықты, ал 1983 жылы Mitsubishi Electric CS-3 жерсерігінің бас мердігері болды. 1985 жылы FUYO-1 жобасында да дәл осы рөлді алды.

Сол жылдары компания жад чиптерімен де айналысты. 256 килобиттік DRAM чиптерін жаппай шығару 1983 жылы, 1 мегабиттік чиптерді 1986 жылы басталды.

Сол кезеңнің көпшілікке ең таныс өнімдерінің бірі — Diamond Vision үлкен экрандары. Алғашқысы 1980 жылы Dodger Stadium стадионына қойылды. Лифтте компания жылдамдық қуды. 1978 жылы оның кабиналары минутына 600 метрге жетті, бұл сол кездегі әлемдік рекорд еді. 1993 жылы Иокогамадағы Landmark Tower зәулім ғимаратындағы лифт минутына 750 метрге жетті. Бұл рекорд 2005 жылға дейін сақталды.

2003–2015: неден бас тартты

2003 жылы Mitsubishi Electric пен Hitachi Renesas Technology бірлескен компаниясын құрды. 2008 жылғы сәуірде Mitsubishi Electric ұялы телефон бизнесінен кетті.

Сатып алулар басқа бағытта жүрді. 2005 жылы ол Nihon Kentetsu-ны, 2015 жылы итальяндық DeLclima-ны алды. Екі жылдан кейін DeLclima атауы Mitsubishi Electric Hydronics & IT Cooling Systems болып өзгерді.

2021: отыз жыл бойы бұрмаланған тексерулер

Компанияның соңғы тарихындағы ең ауыр оқиға 2021 жылдың жазында басталды. Шамамен 1985 жылдан бері пойыз жабдықтарын тексеру деректері бұрмаланып келгені белгілі болды. Әңгіме Нагасаки префектурасындағы зауыттан 80 теміржол компаниясына жеткізілген 84 мыңға жуық кондиционер туралы және тежегіш пен есікке арналған 1500-ге жуық компрессор туралы болды. Олардың бір бөлігі жүрдек пойыздарда тұрған. Тапсырыс берушілер арасында East Japan Railway, West Japan Railway және Central Japan Railway бар еді.

Басшылық мәселені маусымда білді, бірақ 29 маусымдағы акционерлердің жылдық жиналысында айтпады. 2 шілдеде 2018 жылдан бері компанияны басқарған президент Такэси Сугияма кететінін жариялап, «ұйымдық бұзушылықты» мойындады. Компания қауіпсіздікке зиян келмегенін, келісімшарттарды бұзғанымен заң бұзбағанын мәлімдеді.

Оқиға мұнымен бітпеді. 2022 жылы сыртқы тергеу Акодағы зауытта трансформаторларды сынау кезіндегі бұзушылықтарды тапты: 1982 жылдан бері жөнелтілген 8363 трансформатордың 3384-і тиісті тексеруден өтпеген. Олардың жартысына жуығы шетелге кеткен. DatacenterDynamics келтірген Nikkei Asia дерегінше, бұзушылықтар компанияның Жапониядағы зауыттарының 70%-ында анықталды.

2021 жылғы 28 шілдеде жаңа президент Кэй Урума болды.

Ақша

2025 жылғы сәуірден 2026 жылғы наурызға дейінгі қаржы жылында түсім 7%-ға өсіп, ¥5894,7 млрд болды. Операциялық пайда 11%-ға артып, ¥433 млрд-қа жетті, таза пайда 26%-ға өсіп, ¥407,7 млрд болды. Компания түсім мен операциялық пайданы рекордтық деп атайды. Келесі қаржы жылына ¥6,2 трлн түсім болжап отыр.

Қазір (2026 жылғы қараша)

Басты жаңалық — автобизнестің жартысынан шығу. Компания автомобиль бағытын 2024 жылғы сәуірде Mitsubishi Electric Mobility-ге бөліп шығарды. 2026 жылғы қазанда Foxconn-ның инвестициялық құрылымы осы компанияның 50%-ын ¥115 млрд-қа ($727 млн) сатып алу келісіміне қол қойды. Бүкіл бөлімше борышымен бірге ¥320 млрд деп бағаланды. Мәмілені монополияға қарсы тексеруден кейін, 2027 жылғы 1 қазанда жабу жоспарланып отыр.

Өткен қаржы жылында Mitsubishi Electric Mobility ¥875,6 млрд түсім тауып, ¥54,4 млрд операциялық пайда көрсетті. Мәміледе оның меншікті капиталы таза активтерден төмен бағаланды, сондықтан Mitsubishi Electric осы қаржы жылында ¥100 млрд есептен шығаруды күтеді. Foxconn онымен бірге электромобиль платформаларын жасамақ: алдымен жапон автоөндірушілеріне, кейін бүкіл әлемге. Серіктестер 2030 жылғы сәуірде басталатын қаржы жылында ¥1 трлн-нан астам түсім көздейді.

Соңғы кездегі басқа елеулі қадамдар:

• 2026 жылғы наурызда күштік жартылай өткізгіш бизнесін біріктіру туралы Rohm және Toshiba-мен келіссөз белгілі болды, бұл бизнес Foxconn мәмілесіне кірмейді;
• 2026 жылғы 20 тамызда компания PCI Energy Solutions-ты $1,4 млрд-қа сатып алуға келісті;
• Кумамото префектурасында ¥100 млрд тұратын жартылай өткізгіш зауытын салуды жоспарлаған, өндіріс 2026 жылғы сәуірге белгіленген еді.

2026 жылғы 31 наурызда топта 150 386 адам жұмыс істеді.

Дереккөздер: Wikipedia — Mitsubishi Electric, Mitsubishi Electric — компания тарихы, Mitsubishi Electric — компания деректері, Business Wire — 2026 қаржы жылының қорытындысы, Reuters, Nippon.com арқылы — Сугияманың кетуі, The Japan Times — Нагасакидегі зауыттағы бұзушылықтар, DatacenterDynamics — трансформаторлар және 2022 жылғы есеп, Electrek — Foxconn мәмілесі