IWC Schaffhausen

IWC Schaffhausen — Швейцарияның сағат мануфактурасы. Оны 1868 жылы бір американдық ашқан, ал 2000 жылдан бері компания Richemont тобына тиесілі. Марканы ұшқыш сағаттары, «Португизер», магнитке төзімді Ingenieur және күрделі күнтізбе механизмдері арқылы біледі. Тарихын еске алуға себеп — IWC-тің жаңа ұшқыш хронографы. Зәйтүн түсті циферблаты бар Pilot’s Watch Chronograph 43 (реф. IW378008) Сент-Эндрюстегі Alfred Dunhill Links Championship гольф турниріне арналған. IWC бұл турнирдің ресми хронометристі болғанына алтыншы жыл.

Рейн жағасындағы американдық (1868–1880)

International Watch Co. атауы швейцарлықтарға тән емес. Мұның себебі бар. Компанияны бостондық сағатшы Флорентайн Ариосто Джонс құрды. Оның жоспары қарапайым еді. Сағатты білікті шебер көп Швейцарияда құрастырып, АҚШ-та сатпақ болды.

Джонс сағат ісімен әйгілі Юраны емес, елдің солтүстігіндегі Шаффхаузенді таңдады. Компанияның өз нұсқасы бойынша, қалада заманауи фабрика ғимараттары болған. Рейндегі су электр станциясы станоктарды айналдыра алатын. Жергілікті сағат дәстүрі де бар еді. 1869 жылы Джонс өнеркәсіпші Й. Х. Мозердің Райнштрассе көшесіндегі ғимаратынан орын жалдады. 1875 жылдың көктемінде ұзындығы 45 метр өз фабрикасы салынды. Алғашында онда 196 адам жұмыс істеді.

Американдық бөлігі ойдағыдай болмады. Компания банкрот болды. 1880 жылдың ақпанында оны жергілікті өнеркәсіпші Иоганн Рауншенбах-Фогель 280 000 франкке сатып алды. Джонс АҚШ-қа оралды, ал американдық атау сақталып қалды.

Рауншенбахтар, Хомбергерлер және Юнг (1880–1955)

Келесі 98 жыл бойы IWC отбасылық кәсіп болып қала берді. Рауншенбах-Фогель 1881 жылы қайтыс болды. Фабриканы 25 жасар ұлы Йоханнес Рауншенбах-Шенк қабылдады. Ол кезде IWC тәжірибе жасаудан тартынбады. 1885 жылы австриялық өнертапқыш Палльвебердің патенті бойынша уақытты цифрмен көрсететін сағат шығарды. Құрылымы қарапайым еді, бірақ тілді циферблатты ығыстыра алмады.

1888 жылы фабрикаға электр тартылды. 1903 жылы Probus Scafusia ұраны пайда болды. Мағынасы — «Шаффхаузеннің сапалы жұмысы». Бұл ұран бүгін де фирмалық материалдарда тұр.

Рауншенбах-Шенк 1905 жылы қайтыс болды. Фабрика жесірі мен екі қызына өтті, ал басқаруды күйеулері алды. Бірі — өнеркәсіпші Эрнст Якоб Хомбергер. Екіншісі — психиатр Карл Густав Юнг. Эмма Рауншенбах оған 1903 жылы тұрмысқа шыққан. Wikipedia деректеріне қарағанда, басты иесі Хомбергер болды, ал Юнгтер акционер ретінде қалды. Кейін Хомбергер компанияны толық сатып алып, атауын Uhrenfabrik von Ernst Homberger-Rauschenbach деп өзгертті. 1955 жылы ол қайтыс болғаннан кейін істі ұлы Ханс Хомбергер жалғастырды.

Инженерлердің де өз тарихы бар. Иоганн Фогель IWC калибрлерін 1919 жылға дейін әзірледі. Урс Хенгги компанияға 1883 жылы келіп, 52 жыл еңбек етті.

Ұшқыштар, «Португизер» және Ingenieur (1936–1955)

Бүгін танымал желілер соғысқа дейінгі және одан кейінгі жиырма жылда қалыптасты. 1936 жылы IWC Special Pilot’s Watch (реф. 436) сағатын шығарды. Авиациялық коллекция осыдан басталады. 1939 жылы Portugieser (реф. 325) шықты. Бұл қалта сағатының механизмі бар үлкен қол сағаты еді. 1940 жылы әскери ұшқыштарға арналған Big Pilot’s Watch (реф. 52 T.S.C.) жасалды.

Авиация тақырыбының ыңғайсыз жағы да бар. 1930–1940 жылдары IWC люфтваффеге B-Uhr штурман сағаттарын жасаған бес фирманың бірі болды. Қалғандары — Stowa, Laco, Wempe және A. Lange & Söhne. 1944 жылдың 1 сәуірінде Шаффхаузен бомбаланды. Бомба фабриканың шатырын тесіп өтті, бірақ жарылмады.

Соғыстан кейін компания техникаға бет бұрды. 1946 жылы инженер Альберт Пеллатон 89-калибрді жасады. 1950 жылы ол автоматты бұрау жүйесін ойлап тапты. Жүйе әлі күнге дейін оның есімімен аталады. 1948 жылы магнит өрісінен қорғалған Mark 11 ұшқыш сағаттары шықты. 1955 жылы бұл идея жеке желіге айналды. Ingenieur (реф. 666) магнит өрісінен күшейтілген қорғаныс керек мамандарға арналды.

Кварц, алтын және доллар (1969–1978)

1969 жылы IWC швейцариялық Beta 21 кварц механизмі жобасына қатысты. Алғашқы Da Vinci (реф. 3501) сағаттары осы механизммен, алтыбұрышты алтын корпуста шықты. Компанияның өзі мұны Швейцарияның алғашқы кварц қол сағаты механизмі деп атайды.

Wikipedia деректері бойынша, 1973 жыл IWC үшін соғыстан кейінгі ең табысты жыл болды. Содан кейін жағдай күрт өзгерді. 1970–1974 жылдары алтын бағасы 4850 франктан 18 000 франкке көтерілді. Доллар франкке шаққанда шамамен 40% құнсызданды. Сағаттың экспорттық бағасы 250%-ға өсті.

Дәл осы кезде, 1976 жылы, IWC кірікпе білезігі бар Ingenieur SL (реф. 1832) үлгісін шығарды. Оның авторы — дизайнер Жеральд Жента. 1978 жылы IWC-тің бақылау пакетін неміс аспап жасаушы компаниясы VDO Adolf Schindling AG сатып алды. Отбасылық дәуір аяқталды.

Блюмляйн және күрделі механизмдер (1980–1999)

Жаңа иелер күрделі механика мен материалдарға сенді. 1980 жылы IWC Porsche Design сағаттарына алғашқы титан білезіктерін жасады. 1981 жылы директор болып Гюнтер Блюмляйн келді.

Бұл жылдардың басты тұлғасы — сағатшы Курт Клаус. 1985 жылы Базель көрмесінде оның Da Vinci Perpetual Calendar (реф. 3750) сағаты көрсетілді. 81 бөлшектен тұратын мәңгілік күнтізбе модулі жылды төрт цифрмен көрсетті. Ай фазасын 122 жылда бір рет қана бір күнге түзету керек болды. 1986 жылы Da Vinci қара цирконий керамикасынан жасалған корпуста шықты (реф. 3755). IWC мұны қол сағатының алғашқы керамика корпусы деп атайды.

Күрделі механизмдер одан әрі көбейе берді:

• 1982 — Chronograph Nr. 1 және Ocean 2000;
• 1990 — Grande Complication (реф. 3770): хронограф, минуттық репетир және мәңгілік күнтізбе қол сағаты корпусында;
• 1993 — Destriero Scafusia: мәңгілік күнтізбе, минуттық репетир, турбийон және екі секунд тілі бар хронограф.

1991 жылы Блюмляйн LMH холдингін құрды. Оған IWC-тің 100%-ы, Jaeger-LeCoultre-дің 60%-ы және саксониялық A. Lange & Söhne-нің 90%-ы кірді. Топта шамамен 1440 адам жұмыс істеді.

Richemont құрамында (2000–2018)

2000 жылы LMH-ты швейцариялық Richemont тобы 2,8 млрд франкке сатып алды. Мәміле шарты бойынша IWC-ті бұрынғы менеджерлер басқара берді. Сол жылы жеті күндік қуат қоры бар 5000-калибр шықты. 2002 жылы үлкен корпусы мен қарапайым циферблаты бар жаңартылған Big Pilot, 2003 жылы Portugieser Perpetual Calendar (реф. 5021) шықты.

Бренд сағат витриналарынан тыс жерде де көріне бастады. 2005 жылдан бері IWC жыл сайын Laureus Sport for Good қорының аукционына сағат береді. 2013 жылдан бері ол «Формула-1»-дегі Mercedes-AMG Petronas командасының серіктесі. Сол жылы пилот Льюис Хэмилтон марканың елшісі болды. Техникалық жобалар қатар жүрді. 2011 жылы он жыл әзірленген астрономиялық Sidérale Scafusia шықты. 2015 жылы 52000 калибрлер отбасы, 2017 жылы титан мен керамиканы біріктіретін Ceratanium материалы пайда болды.

2017 жылдың сәуірінде бас директор болып Кристоф Грейнджер-Херр тағайындалды. Ол кезде ол IWC-те он жылдай жұмыс істеген еді. Оның алдындағы басшы Жорж Керн Richemont тобындағы қызметке ауысты. Жаңа CEO-ның алғашқы ірі жобасы — Шаффхаузен маңындағы Мерисхаузенде салынған өндіріс орталығы. Грейнджер-Херр оны компания тарихындағы ең ірі инвестиция деп атады. 13 500 м² алаңға бұрын бірнеше жерге шашырап жатқан корпус пен механизм бөлшектерінің өндірісі жиналды. Цехтар 2017 жылдың қазанынан 2018 жылдың қаңтарына дейін көшті. Орталық 2018 жылдың маусымында ресми ашылды. Онда шамамен 400 адам жұмыс істеуі тиіс еді. Сол жылы WWF Швейцарияның 15 сағат компаниясының рейтингінде IWC-ке «Ambitious» бағасын берді. Мұндай баға тек IWC-ке бұйырды.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

IWC бұрынғыдай Richemont-тың сағат бөлімшесіне кіреді. Онда A. Lange & Söhne, Jaeger-LeCoultre, Panerai, Piaget, Roger Dubuis және Vacheron Constantin да бар. Richemont жеке маркалардың түсімін жарияламайды. Specialist Watchmakers сегменті 2025/26 қаржы жылында (2026 жылғы 31 наурызға дейін) €3,1 млрд сауда жасады. Бұл еуромен 4% аз, тұрақты бағаммен 1% көп. Сегменттің операциялық пайдасы — €107 млн. Richemont деректері бойынша, марканың 238 сату нүктесі бар.

Соңғы жылдардағы өнім жаңалықтары:

• 2023 — төрт түсті жаңа Ingenieur Automatic 40, Жентаның 1970-жылдардағы дизайнына сілтеме жасайды;
• 2024 — Portugieser Eternal Calendar Женевадағы сағат өнерінің гран-приі (GPHG) бас жүлдесі Aiguille d’Or-ды алды; IWC есебінше, оның ай индикаторы 45 млн жылдан кейін ғана бір тәулікке қателеседі;
• 2026 жылғы сәуір — ақ керамика корпусты, 32722-калибрлі, 120 сағаттық қуат қоры бар Pilot’s Venturer Vertical Drive; сағат Vast компаниясының Haven-1 коммерциялық станциясына ұшуға квалификациядан өтті;
• 2026 жылғы қазан — зәйтүн түсті циферблаты бар Pilot’s Watch Chronograph 43 IW378008: 69385-калибр, тұрақты коллекция, Еуропада €9700, АҚШ-та $9500.

Спорттағы жағдай өзгерді. Хэмилтонмен серіктестік 2024 жылғы маусыммен бірге аяқталды, гонщик Ferrari-ге ауысты. IWC Mercedes-пен қалды. 2025 жылы команда басшысының құрметіне аталған Big Pilot’s Watch Shock Absorber XPL Toto Wolff x Mercedes-AMG 100 дана таралыммен шықты. Гольф бағыты Alfred Dunhill Links Championship-ке сүйенеді. IWC бұл турнирдің уақытын 2021 жылдан бері өлшейді.

Компанияны әлі де Кристоф Грейнджер-Херр басқарады. Швейцариялық Bilanz журналы сағат саласының 2026 жылғы 100 басты тұлғасы рейтингінде оның техникаға және Ingenieur мен Big Pilot сияқты «иконаларға» басымдық беретінін жазады.

IWC Қазақстанда

Қазақстанда IWC-тің өз бутиктері жоқ. Марканың ресми сайты елде екі авторландырылған дилерді көрсетеді. Екеуі де Viled желісіне тиесілі:

• Viled Almaty — Esentai Mall сауда орталығы, Әл-Фараби даңғылы, 77/8, Алматы;
• Астанадағы Viled — Talan Gallery, Достық көшесі, 16 (IWC сайтында қала әлі Нұр-Сұлтан деп жазылған).

Дереккөздер: Wikipedia — IWC Schaffhausen тарихы, Wikipedia — Эмма Юнг және Рауншенбахтар отбасы, IWC — компания және негізін қалаушы туралы, IWC — Da Vinci желісінің тарихы, IWC Press — Мерисхаузендегі орталық, Forbes — Грейнджер-Херрдің тағайындалуы (2017), IWC Press — Хэмилтонмен он жыл, Oracle of Time — Хэмилтонмен серіктестіктің аяқталуы, IWC Press — Pilot’s Venturer Vertical Drive, Richemont — IWC профилі, Richemont — 2025/26 қаржы жылының қорытындысы, Bilanz — сағат саласының 2026 жылғы 100 басты тұлғасы, Alfred Dunhill Links — IWC хронометрист ретінде, IWC — Қазақстандағы дилерлер.