Cohere

Cohere — ірі ЖИ әзірлеушілерінің ішіндегі ең «іш пыстырарлығы», және оның күші де осында. OpenAI мен Google чат-боттардың жүздеген миллион пайдаланушысы үшін күресіп жатқанда, Торонтодағы канадалық компания тілдік модельдерді деректері бөтен серверлерге кетпеуі маңызды банктерге, қорғаныс мердігерлеріне және үкіметтерге сатады. 2026 жылы бұл бәс Cohere-ді бірінші эшелонға шығарды: компания неміс Aleph Alpha-мен бірігу туралы келісті, Lidl иесінен $600 млн алды және шамамен $20 млрд бағамен «егемен ЖИ»-дің басты трансатлантикалық ойыншысына айналып келеді.

Шығу тегі: Торонтодан шыққан трансформердің тең авторы

Cohere-ді 2019 жылы Торонтода Торонто университетінің үш түлегі құрды: Эйдан Гомес, Ник Фросст және Иван Чжан. Басты қозыр — Гоместің өмірбаяны. Google Brain-де ол трансформер архитектурасы сипатталған 2017 жылғы «Attention Is All You Need» мақаласының тең авторларының бірі болды. Бүгінде ChatGPT-ден Gemini-ге дейінгі барлық дерлік үлкен тілдік модельдер соған негізделген. Ник Фросст та Google Brain-де зерттеуші болып жұмыс істеген, ал Иван Чжан Гомеспен бірге FOR.ai тәуелсіз тобында зерттеулермен айналысқан.

Негізін қалаушылар басынан-ақ жаппай пайдаланушы үшін бәсекелеспеуге шешім қабылдады. Cohere компанияларға арналған модельдер жасайды: мәтін генерациясы, мағына бойынша іздеу, құжаттарды саралау. Клиент оларды деректерін ортақ сервиске жібермей, өз бұлтында немесе өз серверлерінде іске қоса алады.

Алғашқы раундтар: 2021–2023

2021 жылдың қыркүйегінде Cohere Index Ventures бастаған A раундында $40 млн тартты. Бизнес-періштелер арасында ЖИ ғылымының жұлдыздары болды: Нобель сыйлығының лауреаты Джеффри Хинтон, Фей-Фей Ли, Питер Аббил және Ракель Уртасун. 2022 жылдың ақпанында Tiger Global-дан $125 млн, 2023 жылдың маусымында Oracle, Salesforce және Nvidia қатысуымен $2,2 млрд бағамен $270 млн тартылды.

Сол жылдары компания корпоративтік серіктестер желісін жинады:

• Google Cloud (2021) — есептеу инфрақұрылымы және TPU үдеткіштері;
• Oracle (2023) — Fusion Cloud және NetSuite бұлттық өнімдеріндегі генеративті ЖИ;
• McKinsey (2023) — консалтинг клиенттеріне генеративті ЖИ енгізу;
• Fujitsu (2024) — Takane бірлескен жапон моделі.

2022 жылдың маусымында Aya отбасының ашық көптілді модельдерін шығаратын Cohere For AI (кейін Cohere Labs) коммерциялық емес зерттеу зертханасы пайда болды.

Бизнес пен мемлекеттік секторға бәс: 2024–2025

2024 жылдың шілдесінде Cohere Cisco, AMD, Fujitsu және басқа инвесторлардан $5,5 млрд бағамен $500 млн алды. 2024 жылдың желтоқсанында Канада үкіметі компанияға елде ЖИ дата-орталығын салу үшін 240 млн долларға дейін мемлекеттік қолдау көрсетуге уәде берді. 2025 жылы өнімдер желісі толыққанды платформаға айналды:

• Command A және оның пайымдау, аударма және суретпен жұмыс істеуге арналған нұсқалары — негізгі тілдік модельдер;
• Embed және Rerank — корпоративтік құжаттар бойынша іздеуге арналған модельдер;
• North — ЖИ-агенттері бар қорғалған жұмыс кеңістігі, соның ішінде канадалық RBC-мен бірге іске қосылған North for Banking;
• Aya Vision — зерттеушілерге арналған ашық модель.

2025 жылғы 14 тамызда Cohere $6,8 млрд бағамен тағы $500 млн тартты. Раундты Radical Ventures пен Inovia Capital басқарды, AMD Ventures, Nvidia, PSP Investments, Salesforce Ventures және Healthcare of Ontario Pension Plan зейнетақы қоры қатысты. Сонымен бірге компания Meta-да ЖИ зерттеулерін басқарған Жоэль Пиноны ЖИ жөніндегі директор қызметіне тартты, ал Uber мен KPMG-де жұмыс істеген Франсуа Чедвик қаржы директоры болды. Сол кезде Cohere ванкуверлік Ottogrid стартапын сатып алып, Монреальда, Парижде және Сеулде кеңселер ашты.

Aleph Alpha-мен бірігу: 2026

2026 жылдың сәуірінде Cohere неміс Aleph Alpha-мен мәміле жариялады. New York Times дереккөзге сілтеме жасап хабарлағандай, біріккен компания шамамен $20 млрд тұрады — бұл бір жыл бұрынғы жалғыз Cohere-ден үш есе көп. Lidl мен Kaufland иесі әрі Aleph Alpha-ның ең ірі акционері Schwarz Group €500 млн (шамамен $600 млн) құрылымдық қаржыландыру салуға және E раундының жетекші инвесторы болуға міндеттенді. Біріккен бизнес сол Schwarz-тың STACKIT егемен бұлтында да жұмыс істейді.

2026 жылғы 16 қыркүйекте тараптар түпкілікті келісімге қол қойды. Компания Cohere атауын сақтап, Торонто мен Берлинде екі штаб-пәтер алады, ал зерттеу орталығы Гейдельбергте қалады. Aleph Alpha-дан Ильхан Шеер операциялық директор, Aleph Alpha-ның негізін қалаушылардың бірі Самуэль Вайнбах зерттеулер жөніндегі директор болуға тиіс, ал басшылықта Эйдан Гомес қалады. Мәміле реттеушілер мақұлдағаннан кейін 2026 жылдың соңына қарай жабылады деп күтілуде; біріккен компания штаты 1000 адамнан асады.

Модель қалай жұмыс істейді

Cohere миллиондаған адамның жазылымынан емес, корпоративтік келісімшарттар мен API арқылы модельдерге қолжетімділіктен табыс табады. Басты айырмашылығы — кез келген жерде орналастыру: Google Cloud пен Oracle сияқты серіктестердің жария бұлттарында, клиенттің жеке бұлтында немесе тікелей оның серверлерінде. Банк, қорғаныс министрлігі немесе аурухана үшін бұл құжаттар мен хат алмасу периметрден шықпайды деген сөз. Салалық фокус — қаржы, денсаулық сақтау, өнеркәсіп, энергетика және мемлекеттік сектор.

Соңғы жылдардағы серіктестер арасында — SAP, Dell, RBC, Bell Canada, LG, француздық Thales (теңіз қорғанысы), оңтүстіккореялық Hanwha Ocean (кеме жобалау), шведтік Saab және Формула-1-дің Aston Martin командасы.

Сәтсіздіктер мен қиындықтар

• Ауқым. Түсімі мен танымалдығы бойынша Cohere OpenAI мен Anthropic-тен әлдеқайда қалып қояды, ал талдаушылар жылдар бойы тәуелсіз ойыншы алпауыттардың арасында аман қала ала ма деп сұрап келді.
• Авторлық құқық. 2025 жылдың ақпанында The Atlantic, Condé Nast және Forbes бастаған 14 баспагер Cohere-ге сотқа жүгінді. Олар компанияны модельдерді рұқсатсыз олардың мақалаларында оқытты және мәтіндердің үлкен үзінділерін көрсетті деп айыптайды.
• Мәміле бағасы. Aleph Alpha бірлестікке команданы, неміс мемлекеттік секторындағы клиенттерді және Schwarz ақшасын әкеледі, бірақ түсім әкелмейді: оның табысы аз, шығыны едәуір.

Бұл бизнес үшін нені білдіреді

АҚШ пен Қытайдан тыс компаниялар мен мемлекеттер үшін Cohere — өнімін «деректер бізде қалады» талабы төңірегінде құратын санаулы ірі жеткізушілердің бірі. Қазақстан да осы жолмен жүріп келеді: өзінің KAZ-LLM тілдік моделін және Екібастұзда «ЦОД алқабын» салуда. Cohere-дің Қазақстандағы тікелей жобалары әзірге жарияланған жоқ, бірақ «өз серверіндегі ЖИ» моделі — қазақстандық банктер мен мемлекеттік органдар ЖИ енгізуді талқылағанда дәл соны айтады.

Ақша

TechCrunch мәліметінше, Cohere-дің жылдық есептегі түсімі былай өсті: 2024 жылғы наурызда шамамен $22 млн, 2025 жылғы мамырда $100 млн, 2025 жылғы қазанда $150 млн және 2025 жылдың қорытындысы бойынша $240 млн. Aleph Alpha-мен мәмілеге дейін компания барлығы $1,5 млрд-тан астам тартты, соңғы дербес бағасы — 2025 жылғы тамызда $6,8 млрд (сол жылдың қыркүйегіндегі қосымша раундтан кейін шамамен $7 млрд). Біріккен компания шамамен $20 млрд-қа бағаланады.

Кім басқарады

• Эйдан Гомес — негізін қалаушылардың бірі және CEO;
• Ник Фросст пен Иван Чжан — негізін қалаушылар;
• Жоэль Пино — ЖИ жөніндегі директор (2025 жылғы тамыздан бастап);
• Франсуа Чедвик — қаржы директоры (2025 жылғы тамыздан бастап);
• Фил Блансом — техникалық директор.

Қызықты деректер

• Cohere-дің алғашқы бизнес-періштелерінің арасында терең оқытудың «кіндік әкелерінің» бірі деп аталатын Джеффри Хинтон бар.
• Cohere 2023 жылы Ақ үй ұсынған ЖИ қауіпсіздігі жөніндегі ерікті міндеттемелерге және генеративті ЖИ әзірлеушілеріне арналған канадалық мінез-құлық кодексіне қол қойды.
• Компания 2022–2025 жылдары қатарынан төрт жыл Forbes AI 50 тізіміне енді.
• Cohere кеңселері Торонтода, Монреальда, Нью-Йоркте, Сан-Францискода, Лондонда, Парижде, Сеулде және Берлинде жұмыс істейді.

Қазір не болып жатыр (2026)

Cohere Aleph Alpha-мен бірігуді жабуға және Schwarz Group қатысатын E раундын аяқтауға дайындалуда. 2026 жылдың мамырында Command A+ моделі шықты, ал қазанда болашақ компанияның неміс бөлігі Германияның мемлекеттік секторына арналған Kolibri-1 ашық моделін шығарды. Келесі үлкен сұрақ — біріккен компания еуропалық және канадалық биліктің «егемен ЖИ»-ге деген қызығушылығын өз бағасына сай түсімге айналдыра ала ма.

Дереккөздер: Wikipedia — Cohere тарихы, раундары, өнімдері, BNN Bloomberg — $6,8 млрд бағамен $500 млн раунд, TechCrunch — Cohere неге Aleph Alpha-мен бірігеді, AI Weekly — Aleph Alpha-мен түпкілікті келісім, Cohere — ресми сайт, басшылық және кеңселер