Character.AI

Character.AI — адамдар ЖИ-кейіпкерлермен хат алмасатын америкалық сервис: кітаптар мен сериалдардың кейіпкерлері, атақты адамдар, ойдан шығарылған әңгімелесушілер. Оны 2021 жылы Google-дың екі бұрынғы инженері жасады. Үш жылдан кейін Google оларды технологияларға лицензиямен бірге $2,7 млрд-қа қайтарып алды. Ал 2026 жылғы 12 қазанда компания банкроттыққа арыз беріп, активтерін сатуға шығарды. Алғашқы бәсті Disney тікті — $20 млн.

Google-дан шыққан екеу

Character.AI-дың негізін Ноам Шазир мен Даниэль де Фрейтас қалады. Екеуі де Google-да инженер болып істеген. Шазир трансформерлер архитектурасын сипаттаған «Attention Is All You Need» мақаласының жетекші авторларының бірі. Де Фрейтас Meena атты тәжірибелік чат-ботты ойлап тапты, кейін ол LaMDA-ға айналды.

Кейін компанияны сотқа берген отбасылардың заңгерлері негізін қалаушылар технологияны LaMDA негізінде Google-да жүргенде-ақ жасаған деп есептейді. Олардың айтуынша, Google чат-ботты шығарудан бас тартқан соң екеуі кетуге бел буған. 2021 жылы олар Google-дан кетіп, қарашада Character Technologies компаниясын құрды. Компания Калифорниядағы Менло-Паркта орналасқан. Бастапқы кезеңде ол $43 млн тартты.

2022–2023: бәріне арналған кейіпкерлер

Ашық бета 2022 жылғы 16 қыркүйекте іске қосылды. Идея әмбебап ассистенттерден қарапайым еді: пайдаланушы жай сұрақ қоймайды, әңгімелесушісін өзі таңдайды. Кейіпкерді өзің де жасай аласың — мінезін, сөйлеу мәнерін, өткенін ойлап тауып, басқаларға ортаға саласың. Боттардың көбі кітап, фильм, ойын кейіпкерлеріне немесе атақты адамдарға негізделген. Басқалары мәтіндік квесттер мен бірлесіп жазуға арналған.

2023 жылғы наурызда стартап $150 млн тартып, шамамен $1 млрд-қа бағаланды. TechCrunch дерегінше, ақшаның негізгі бөлігін Andreessen Horowitz қоры берді. Мамырда iOS пен Android қосымшалары шықты — алғашқы аптада оларды 1,7 млн-нан астам рет жүктеді. Сол кезде айына $9,99 тұратын Character.ai+ жазылымы пайда болды. Кейін бір бөлмеде бірнеше адам мен бот сөйлесетін топтық чаттар қосылды.

Аудитория жас болып шықты. 2024 жылғы қаңтарда сайтқа күніне 3,5 млн адам кірді, олардың көбі 16–30 жаста еді. TechCrunch келтірген Sensor Tower дерегінше, 2024 жылы пайдаланушылардың 66%-ы 18–24 жаста, 72%-ы әйелдер болған.

2024: Google-мен келісім

2024 жылғы тамызда Google Шазир мен де Фрейтасты команданың бір бөлігімен бірге қайта жұмысқа алды және Character.AI модельдеріне эксклюзивті емес лицензия алды. Келісім $2,7 млрд-қа бағаланды. Мұндай мәмілелерді «кері жалдау» деп атайды: ірі компания адамдар мен технологияны алады, бірақ стартапты ресми түрде сатып алмайды. TechCrunch дерегінше, АҚШ реттеушілері бұл мәмілені монополияға қарсы ережелер тұрғысынан тексере бастады.

Character.AI үшін бұл негізін қалаушыларынан айырылу дегенді білдірді. Fortune дерегінше, Шазир Gemini әзірлеуін басқаратындардың біріне айналды, ал де Фрейтас Google DeepMind-та зерттеуші болды. Технологияларды алған компания туралы толығырақ — Google туралы досьеде.

Сот талаптары және жасөспірімдерге шектеу

2024 жылғы қазанда Флоридадағы 14 жасар Сьюэлл Сетцердің анасы Character.AI-ға сотқа шағым түсірді. Жасөспірім «Тақтар ойынындағы» Дейенерис Таргариен бейнесіндегі чат-ботпен бірнеше ай хат алмасқаннан кейін 2024 жылғы ақпанда өз-өзіне қол жұмсады. Отбасы компанияны қорғаныс әлсіз және адамды байлап алатын дизайн жасады деп айыптады. 2024 жылғы желтоқсанда Техаста тағы екі отбасы сотқа жүгінді. Олардың айтуынша, чат-бот 17 жасар баланы өзіне зиян келтіруге итермелеп, экран уақытын шектегені үшін ата-анасын өлтіруге болатынын меңзеген. Кейін Колорадода 13 жасар Джулиана Перальтаның отбасы сотқа берді. Қыз боттармен ұзақ хат алмасқаннан кейін 2023 жылғы қарашада өз-өзіне қол жұмсаған.

Сонымен қатар платформаны модерацияның әлсіздігі үшін сынады. БАҚ онда кісі өлтірудің нақты құрбандары бейнесінде жасалған боттарды және мектептегі атыс жасаушыларды бейнелейтін боттарды тапты. Оларды шағымнан кейін өшірді.

Компания біртіндеп жауап берді:

• 2024 жылғы желтоқсанда 18 жасқа толмағандарға сүзгілері бар жеке модель іске қосты, бір сағат үздіксіз сөйлескен соң ескерту шығатын болды, кейіпкерлердің адам емес екені анық жазылды;
• 2025 жылғы қазанда, АҚШ Федералдық сауда комиссиясы ЖИ-әңгімелесушілердің балаларға әсерін зерттей бастағаннан кейін, 25 қарашадан бастап жасөспірімдерге боттармен еркін сөйлесуге тыйым салатынын жариялады және жасты тексеруді енгізді. Кәмелетке толмағандар бұрынғы чаттарын көріп, сурет пен видео жасай алады;
• 2026 жылғы қаңтарда, Fortune мен Reuters дерегінше, Google-мен бірге отбасылардың бес талабы бойынша бітімге келді. Шарттары жарияланған жоқ, тараптар кінәсін мойындамады.

Талаптар мұнымен бітпеді. 2026 жылғы мамырда Пенсильвания сотқа берді: штат билігінің айтуынша, боттардың бірі өзін лицензиясы бар психиатр ретінде таныстырған.

2025–2026: жаңа CEO және ойын-сауық платформасына бұрылу

2025 жылғы маусымда компанияны Карандип Ананд басқарды. Ол бұған дейін Meta-да жарнама өнімдері жөніндегі вице-президент, Brex финтех компаниясының президенті болған, стартаптың директорлар кеңесіне кеңесші болып жүрген.

Сервис біртіндеп «ботпен чаттан» ойын-сауық платформасына қарай ойысты. 2025 жылғы қаңтарда қосымшада ойындар пайда болды — Speakeasy сөз ойыны және жеңімпазды ЖИ-төреші анықтайтын War of Words жекпе-жегі. 2026 жылғы шілдеде генеративті ЖИ-мен анимацияланған қысқа мини-сериалдар — c.ai Series шықты. Компания өзін Chat, Books, Series және Comics бөлімдері бар ЖИ ойын-сауық платформасы деп сипаттайды.

Disney-мен қарым-қатынас алғашында шиеленісті болды. Reuters дерегінше, банкроттықтан шамамен бір жыл бұрын Disney платформадан өз кейіпкерлерін көшірген боттарды алып тастауды талап еткен. 2026 жылғы қыркүйекте Disney Анандтың өзін жұмысқа алды: ол студияның алғашқы корпоративтік бас технология директоры болып, 2 қазанда қызметке кірісті. Баспасөз релизіне қарағанда, Disney Character.AI-дың бұрынғы қызметкерлерінің бір бөлігін де жұмысқа алған.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 12 қазанда Character Technologies Делавэр сотына 11-тарау бойынша ерікті банкроттық туралы арыз берді. Мақсаты — барлық немесе барлығына жуық активін сот арқылы сату. Компанияны CEO Колин Адамс басқарады. Оның айтуынша, директорлар кеңесі нұсқаларды зерделеп, сот бақылауымен сату барлық тарапқа барынша пайда алудың «ең жақсы мүмкіндігі» деп шешті.

Процедураның мәні:

• Disney Worldwide Services — кепілді бәсі бар алғашқы сатып алушы. $20 млн-ға ол зияткерлік меншіктің бір бөлігіне және компанияның кейбір талап ету құқықтарына эксклюзивті емес мерзімсіз лицензия алады.
• Ақшадан бөлек, Disney платформа біраз уақыт қауіпсіз жұмыс істеуі үшін стартаптың бұрынғы қызметкерлерінің күшімен өтпелі қызмет көрсетеді.
• Басқа сатып алушылар көбірек ұсына алады. Сатуды 2026 жылғы қарашаның соңында немесе желтоқсанның басында аяқтау көзделген.
• Сот құжаттарында компанияның активтері мен міндеттемелері $50–100 млн деп бағаланған.
• Платформаны сақтауға дайын сатып алушы табылмаса, сервис жабылады.

Әзірге Character.AI әдеттегідей жұмыс істеп тұр: жазылымдар күшінде, деректерді өңдеу ережелері өзгерген жоқ, аккаунтты өшіруге немесе деректерді жүктеп алуға болады. Компанияның заңгерлері — Wilson Sonsini, қайта құрылымдаумен Areté Partners айналысады, инвестициялық банкі — Houlihan Lokey. Іс барысын Character.AI банкроттығы туралы жаңалықта талдадық, ал сатып алушы туралы — Disney туралы досьеде.

Дереккөздер: Wikipedia — Character.ai, Business Wire — банкроттық туралы баспасөз релизі, Reuters — банкроттық және Disney бәсі, The Next Web — процедура мен Disney оқиғасының егжей-тегжейі, Fortune — талаптар бойынша бітім және Google-мен келісім, TechCrunch — Карандип Анандтың тағайындалуы, Mobile World Live — Ананд Disney-ге ауысады, Character.AI — пайдаланушыларға үндеу