Зак Браун

Зак Браун — McLaren Racing бас директоры, автоспорттағы ең ықпалды адамдардың бірі. Ол — өзі жарысқан, кейін өз маркетинг агенттігін құрып, сатқан, ал 2016 жылы McLaren-ге келген америкалық. Оның тұсында британдық команда 2024 және 2025 жылдары Конструкторлар кубогын жеңді, ал Ландо Норрис әлем чемпионы атанды. 2026 жылдың күзінде Браун қайтадан Формула-1 саясатының ортасында жүр: қарсыластарымен шығын лимитін қалай өзгерту керегін талқылап жатыр.

Шығу тегі және алғашқы карт

Закари Чаллен Браун 1971 жылы 7 қарашада Лос-Анджелесте туып, Сан-Фернандо алқабында өсті. 1984 жылы «Бақыт дөңгелегі» телешоуында $3050 ұтып алып, сол ақшаға алғашқы картын сатып алды.

1986–1997: жарысшы

Картингте Браун 22 жарыста жеңді, 1988–1990 жылдары Халықаралық картинг федерациясының чемпионы болды. Содан кейін формулаларға ауысты. «Формула-Форд 1600» сериясында алғашқы жеңісін Донингтон-Паркта алды, ал «Формула Опель-Лотус Бенилюкс» сериясында 1993 жылы төртінші болды.

1994 жылы ол британдық Ф-3 мен Toyota Atlantic сериясында сайысты, 1995 жылы Indy Lights-та дебют жасады. 1997 жылы «Дейтона 24 сағаты» мен «Себринг 12 сағаты» жарыстарында GT2 класында екінші орын алды. McLaren дерегінше, Браун барлығы он жыл кәсіби жарысқа шықты.

1995–2016: Just Marketing International

Браун негізгі ақшаны маркетингтен тапты. 1995 жылы Just Marketing International маркетинг агенттігін құрды. 2013 жылы JMI-ді Chime Communications-тің бөлімшесі CSM сатып алды. Wikipedia дерегінше, мәміле $76 млн тұрды. Браун CSM-ді басқарып, 2016 жылдың қысына дейін оның басында болды. 2016–2019 жылдары Motorsport Network-тің атқарушы емес төрағасы да болды.

2001–2005 жылдары жарыстан үзіліс алып, кейін қайта оралды: Britcar 24 Hours пен Ferrari Challenge-да жеңді. 2009 жылы Ричард Дин екеуі United Autosports командасын құрды, кейін ол «Ле-Ман 24 сағатында» екі рет және «Дейтона 24 сағатында» бір рет жеңді.

2016–2023: McLaren

2016 жылы 21 қарашада McLaren Браунды McLaren Technology Group-тың атқарушы директоры етіп тағайындады. 2018 жылдың сәуірінде ол McLaren Racing бас директоры болды. Формула-1-ден бөлек, оның тұсында команда IndyCar, Extreme E, Формула E және киберспортқа, кейін төзімділік жарыстарының әлем чемпионатына келді.

2024 жылдың наурызында Браун келісімшартын ұзақ мерзімге ұзартты — хабарларға қарағанда, кем дегенде 2030 жылға дейін.

2024–2025: екі кубок және чемпион

Wikipedia Браунды McLaren титулдарының сәулетшісі деп атайды. Команда 2024 жылы Конструкторлар кубогын жеңіп, 2025 жылы оны Сингапурда қорғап қалды. 2025 жылы 7 желтоқсанда Абу-Дабиде Норрис үшінші болып мәреге жетіп, әлем чемпионы атанды: 423 ұпай, ал Макс Ферстаппенде 421. «Қандай еңбек, Ландо мен Оскар, қандай керемет маусым!» — деді Браун радиода.

2025 жылдың қыркүйегінде Mumtalakat қоры мен CYVN иелік ететін McLaren Group McLaren Racing-тің қалған шамамен 30%-ын сырттағы инвесторлардан сатып алды. Sportcal мәмілені команданың $5 млрд құнынан шығып бағалады.

Жеке өмірі және коллекциясы

Браун үйленген, екі ұлы бар — Макгвайр мен Максвелл. Англияның Суррей графтығында тұрады.

Ол — жарыс көліктерінің белгілі коллекционері. Гаражында Айртон Сенна 1991 жылы Монакода жеңген McLaren MP4/6, Мика Хаккиненнің McLaren MP4/16, Найджел Мэнселлдің Lola T93/00, Дейл Эрнхардттың 1984 жылғы Chevrolet Monte Carlo көлігі, Porsche 962, Jaguar XJR-10 және Ferrari F50 бар. Сондай-ақ тарихи құжаттар мен бейсбол, хоккей жәдігерлерін жинайды, ал денесінде Монца мен Майами трассаларының татуировкасы бар. 2025 жылы оның «Seven Tenths of a Second» кітабы шығып, Sunday Times бестселлеріне айналды. Браун әлі күнге дейін Monaco Historique сияқты тарихи жарыстарға шығады.

Марапаттары

• 2025 — TIME100 Impact Award;
• 2025 — Financial Times-тың ең ықпалды адамдар тізімі;
• 2013–2019 — F1 Power List;
• SportsBusiness Journal-дың «40 жасқа дейінгі 40» даңқ залы;
• Promo Magazine нұсқасы бойынша «Жыл маркетологы».

Браун төңірегіндегі даулар

• Red Bull 2022 жылы шығын лимитін бұзғаннан бері Браун команданы және Кристиан Хорнерді ашық сынап келеді. 2024 жылдың шілдесінде ол «Кристианмен сөйлесуге аса қызығушылығы жоқ» екенін айтты. 2025 жылғы шілдеде Хорнер жұмыстан шығарылғаннан кейін Браун оның айыптауларында «тым алысқа кеткенін» мәлімдеді.
• McLaren-нің IndyCar жарысшысы Алекс Палоумен соты. 2026 жылы 23 қаңтарда Лондонның Жоғарғы соты McLaren-ге $12 млн-нан астам (шамамен £8,8 млн) өтемақы тағайындады. «Бұл McLaren Racing үшін әбден орынды нәтиже», — деді Браун.

Қазір (2026 жылғы қазан)

Браун әлі де McLaren Racing-ті басқарады. Шығын лимиті туралы дауда сақ ұстаным танытты: оның пікірінше, командалар ақшаны инфрақұрылымға жұмсау не көлікті дамыту керегін өздері шешуі тиіс, ал бұл тақырыпты талқылауға ол әрқашан дайын. Толығырақ — Williams жоспары туралы жаңалықта.

Дереккөздер: Wikipedia — Зак Браунның өмірбаяны, McLaren — Зак Браунның профилі, Formula 1 — 2016 жылы McLaren-ге тағайындалуы, Speedcafe — келісімшартты ұзарту, Al Jazeera — Норристің титулы, Sportcal — McLaren Racing иелерінің ауысуы, PlanetF1 — Палоу ісі бойынша сот шешімі, PlanetF1 — Браун Хорнер туралы, The Race — шығын лимиті туралы дау