Prozac-тың балаларға пайдасын бір сынақ асыра көрсеткен
Сенгісіз күшті әсер көрсеткен 40 балалы ирандық жұмыс екі ірі мета-талдауға енген, ал онсыз препараттың плацебодан артықшылығы жоғалады.
Фото: Nature
Флуоксетин (Prozac) депрессиясы бар балалар мен жасөспірімдерге көмектеседі деген дәлелдің едәуір бөлігі Ираннан шыққан бір шағын әрі күмәнді сынаққа сүйенген. Бұл қорытындыға зерттеушілер Ричард Лайус, Флориан Ноде және Мартин Плёдерль келді. Олардың жұмысы қазан айында Cochrane Evidence Synthesis and Methods журналында шықты, ал 2 қазанда ол туралы Nature жазды.
Авторлар ирандық деректерді екі беделді мета-талдаудан алып тастағанда, флуоксетиннің плацебодан артықшылығы жоғалып кетті.
Ирандық сынақтың кемшілігі неде
Сынақ 2006 жылы Journal of Research in Medical Sciences журналында жарияланған. Оған 40 бала қатысып, флуоксетин басқа антидепрессант нортриптилинмен салыстырылған. Жұмыс сенуге қиын, орасан зор әсер тапқанын хабарлаған.
«Мұндай әсер адамдардан шоколад пен нәжістің қайсысын артық көретінін сұрағанда ғана шығады», — деді Плёдерль Nature-ге.
Басқа да күдікті белгілер табылды. Барлық қатысушының балы бірдей өзгерген, ал бұл статистикалық аномалия. Этика комитетінің мақұлдауы туралы құжат табылмады, ал сынақ авторлары сұрақтарға жауап бермеді.
Бір жұмыс қорытындыны қалай өзгертті
Ирандық сынақ екі ірі желілік мета-талдауға енді: 2016 жылы The Lancet-те және 2020 жылы Lancet Psychiatry-де. Екеуі де флуоксетин плацебодан жақсы әсер етеді деп қорытындылады. Ал 2021 жылғы Cochrane шолуы бұл сынақты қоспаған еді. Ол препараттан тек «шамалы әрі елеусіз» артықшылық тапты.
Жаңа жұмыс осы алшақтықты түсіндіреді. Ирандық деректерсіз екі мета-талдаудың қорытындысы Cochrane-ның сақ бағасымен сәйкес келеді. Торонтодағы SickKids балалар ауруханасының психиатры Элиа Аби-Жауде жаңа зерттеуді «даусыз» деп атады.
Бұл нені білдіреді
Лайустың пікірінше, клиникалық ұсынымдар жазатын комиссиялар оларды қайта қарап, анықталған деректерді мойындауы керек. Prozac-ты бір кездері нарыққа Eli Lilly компаниясы шығарған.
Жаңа жұмыс флуоксетин ішіп жүрген баланың емді кенеттен тоқтатуы керек дегенді білдірмейді. Ол балалар депрессиясында препараттың пайдасы бұрын ойлағаннан қарапайымдау екенін көрсетеді. Емдегі кез келген өзгерісті емдеуші дәрігермен талқылаған жөн.
Дереккөздер: Nature — күмәнді сынақ және флуоксетин бойынша мета-талдаулар туралы
