SAIC Motor

SAIC Motor — Шанхай үкіметі бақылайтын автомобиль концерні. Қырық жыл бойы оның басты ісі шетелдіктермен бірлескен кәсіпорындар болды: Қытайда ол Volkswagen, Buick, Chevrolet және Cadillac көліктерін шығарады. Сонымен қатар SAIC өз маркаларын өсірді, олардың шетелдегі ең бастысы — шығу тегі британдық MG. 2026 жылғы қазанда концерн Volkswagen-ге байланысты қайтадан жаңалыққа ілікті: неміс серіктесі қытайлық модельдерді, оның ішінде SAIC-Volkswagen зауыттарының көліктерін Еуропаға қалай әкелуді ойластырып жүр және SAIC-ке бос тұрған еуропалық қуаттарын ұсынып отыр. Ал 2026 жылғы наурыздан бастап MG Қазақстанда да құрастырылады.

Бастауы: 1955 жылғы мотор зауыты

Компания тарихын 1955 жылғы желтоқсаннан бастайды. Сол кезде Шанхайда қозғалтқыш бөлшектерін шығаратын Shanghai Internal Combustion Engine Components Company пайда болды. Міндеті өзгерген сайын атауы да өзгерді. 1984 жылғы шілдеде кәсіпорын Шанхай автотрактор компаниясы, 1990 жылғы наурызда Shanghai Automotive Industry Corporation, 1995 жылғы қыркүйекте сол атаудағы топ болды. SAIC аббревиатурасы осыдан шыққан.

1984–1997: Volkswagen және General Motors

SAIC толыққанды автомобиль компаниясына алғашқы шетелдік серіктесімен бірге айналды. 1984 жылы SAIC Volkswagen-мен ынтымақтастық келісіміне қол қойды, ал 1985 жылғы наурызда Shanghai Volkswagen бірлескен кәсіпорны ресми түрде құрылды. Қазір ол SAIC Volkswagen деп аталады және Қытай нарығына Volkswagen модельдерін шығарады. Неміс серіктесі туралы толығырақ — Volkswagen досьесінде.

1997 жылғы маусымда SAIC екінші ірі БК — Shanghai General Motors-ты құрды, ол 1998 жылы жұмысын бастады. Осы одақ аясында Қытайда Buick, Chevrolet және Cadillac шығады, ал американдық серіктестің өзі General Motors досьесінде толық сипатталған. Тағы бір БК — Лючжоудағы SAIC-GM-Wuling. Онда SAIC-ке 50,1% тиесілі, ал серіктестері — GM мен Guangxi Automobile Group. Ол Wuling және Baojun көліктерін шығарады.

Көлемдер Қытай нарығымен бірге өсті. 2010 жылы SAIC 3,58 млн, 2011 жылы 3,97 млн көлік шығарды. Екі жылы да бұл Қытайда орналасқан кез келген басқа автоөндірушіден көп болды.

2000-жылдар: шетелдегі сатып алулар және SsangYong

2000-жылдардың басында SAIC сатып алу арқылы өсуге тырысты. 2002 жылы концерн $59,7 млн-ға кореялық GM Daewoo-ның 10%-ын сатып алды. 2004 жылы SsangYong Motor-дың 48,9%-ы үшін $500 млн төледі. Соңында концерн кореялық маркаға бақылауынан айырылды: SAIC тағы $45 млн салғанына қарамастан, 2009 жылғы қаңтарда SsangYong сыртқы басқаруға өтті, ал 2010 жылға қарай қытайлық концерннің үлесі 51,33%-дан 10%-ға дейін қысқарды.

Британдық мұрамен басқаша болды. 2005 жылы банкрот болған MG Rover активтері SAIC-ке емес, басқа қытайлық компания — Nanjing Automobile-ға тиді. Кейін SAIC сауда жеңімпазын өзіне қосып алып, MG маркасына ие болды. MG Rover технологиялары негізінде 2006 жылы Roewe маркасы шықты, ал MG SAIC-тің Қытайдан тыс жердегі бет-бейнесіне айналды. Британдық Лонгбриджде MG құрастыру 2011 жылғы сәуірде қайта басталды, бірақ 2016 жылы тоқтатылды.

2010–2021: өз маркалары

MG мен Roewe-ден бөлек, концерн тағы бірнеше брендті жинады:

• Maxus — фургондар мен пикаптар, марка 2010 жылы британдық LDV Group сатып алынғаннан кейін 2011 жылы пайда болды;
• IM Motors — премиум электромобильдер, 2021 жылғы 13 қаңтарда шанхайлық Пудун ауданының билігімен және Alibaba-мен бірге іске қосылды;
• Rising Auto — 2020 жылғы бренд, 2021 жылдан бөлек жұмыс істеді, ал 2024 жылғы қарашада қайтадан Roewe құрамына енді.

SAIC-тің шетелдегі зауыттары Таиландта (Charoen Pokphand-пен БК), Индонезияда және Үндістанда бар. 2023 жылы MG-нің үнді бөлімшесі JSW Group-пен бірлескен кәсіпорынға айналды.

2024: Еуропалық одақтың баждары

MG қытайда құрастырылған электромобильдерді Еуропада да сатады, сондықтан Брюссель шешімі SAIC-ке тікелей қатысты. Субсидияға қарсы тергеу қорытындысы бойынша Еуропалық комиссия 2024 жылғы 30 қазаннан бастап бес жылға Қытай электромобильдеріне баж енгізді. SAIC үшін мөлшерлеме 35,3% болды — тергеумен ынтымақтаспаған компаниялармен бірдей, ең жоғары мөлшерлеме. Салыстыру үшін, BYD-ге 17%, Geely-ге 18,8% белгіленді. Бұл баждар ЕО-ның автомобильдерге салатын әдеттегі 10%-дық импорт бажына қосылады.

Ақша

SAIC Motor акциялары Шанхай биржасында саудаланады, 62,69%-ы Шанхайдың мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі комиссиясына тиесілі. 2023 жылы концерн Fortune Global 500 рейтингінде 84-орында болды. 2022 жылы топта 215 999 адам жұмыс істеді.

2026 жылғы 1 сәуірде жарияланған жылдық есеп бойынша, SAIC-тің 2025 жылғы түсімі 656,24 млрд юань болды, бұл бір жыл бұрынғыдан 4,6% көп. Акционерлерге тиесілі таза пайда алты есе, 506,5%-ға өсіп, 10,11 млрд юаньға жетті. Салыстыру үшін, 2022 жылы түсім 505,06 млрд юань, ал таза пайда шамамен 16,12 млрд юань болған.

Қазақстанмен байланысы

Қазақстанда MG-ні Allur тобы сатады және құрастырады. Компаниялар марканы дамыту мен жергілікті өндіріс туралы 2025 жылы Шанхай автосалонында келісті. 2026 жылғы наурызда Allur Қостанайдағы зауытта MG өндірісі басталғанын хабарлады. Бұл зауытта Chevrolet, Kia, JAC, Jetour, Geely Galaxy және Škoda да құрастырылады, алаңның қуаты — жылына 125 мың көлік.

2026 жылғы сәуірде Алматыда MG-нің жаңа дилерлік орталығы ашылды, оған SAIC басшылары мен Шанхай үкіметінің делегациясы қатысты. Ол кезде қатарда бағасы 6,99 млн теңгеден басталатын MG 5, 7,99 млн-нан MG ZS, 9,99 млн-нан MG HS және Luxe нұсқасында 16,49 млн теңге тұратын флагман MG RX9 болды. Allur желісін 2026 жылдың соңына дейін 24 орталыққа жеткізуді жоспарлап отыр.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2025 жылы SAIC 4,507 млн көлік сатты, бұл бір жыл бұрынғыдан 12,3% көп. Өз маркалары — Roewe, MG, IM, Maxus, Wuling және Baojun — 2,928 млн берді, өсім 21,6%. Жаңа энергиядағы көліктерді, яғни электромобильдер мен гибридтерді концерн 1,643 млн сатты, шетелге — 1,071 млн. Қытайдан тыс жерде MG 300 мыңнан астам дана болып тарады, бұл 2024 жылдан 30%-ға жуық көп.

Volkswagen-мен бірлескен кәсіпорын әлі де Қытайға басқа елдерде сатылмайтын модельдер шығарады, мысалы 1602 км жүретін гибрид кроссовер. 2026 жылғы қазанда Volkswagen маркасының басшысы Томас Шефер концерн қытайлық модельдерді Еуропаға «таңдаулы импорттауға» дайындалып жатқанын айтты. AutoNext дерегінше, үміткерлер арасында SAIC-Volkswagen-нің ID. ERA отбасы бар. Ал сәуірде Volkswagen Group басшысы Оливер Блуме концерннің бос тұрған еуропалық зауыттары қытайлық серіктестер SAIC пен FAW-ға берілуі мүмкін екенін айтқан. Бұл жоспарлар бойынша шешім әлі жарияланған жоқ.

SAIC Motor директорлар кеңесін Ван Сяоцю басқарады, компания президенті — Цзя Цзяньсюй.

Дереккөздер: Wikipedia — SAIC Motor, Еуропалық комиссия — Қытай электромобильдеріне түпкілікті баждар, News18a — SAIC-тің 2025 жылғы жылдық есебі, Gasgoo — SAIC-тің 2025 жылғы сатылымы, Forbes Kazakhstan — Қазақстандағы MG өндірісі, Tengrinews — Алматыдағы MG дилерлік орталығы, AutoNext — Volkswagen-нің қытайлық модельдер жоспары