WBC

WBC, Дүниежүзілік бокс кеңесі, — WBA, IBF және WBO-мен қатар кәсіпқой бокстың төрт басты ұйымының бірі. Мехикодағы кеңес 161 мүше елдің туы бейнеленген жасыл белбеу береді және 1975 жылдан бері дерлік үзіліссіз бір әулеттің — Сулеймандардың қолында. Қазақстан үшін WBC — Геннадий Головкиннің белбеуі, ал 2026 жылдың күзінде чемпион Карлос Адамес пен Мейірім Нұрсұлтановтың міндетті жекпе-жегі. Енді ол Zuffa Boxing-пен келіссөзге байланысты.

1963: Мехикодағы құрылтай

1963 жылғы 14 ақпанда әр елдің бокс ведомстволарының өкілдері Мексика президенті Адольфо Лопес Матеостың шақыруымен Мехикоға жиналды. Дүниежүзілік бокс кеңесі осылай пайда болды. Құрылтайшылардың арасында АҚШ, Аргентина, Ұлыбритания, Франция, Мексика, Тунис, Филиппин, Панама, КСРО, Чили, Перу, Венесуэла және Бразилия бар.

Штаб-пәтері содан бері Мехикода. Қазір WBC-ге 161 елдің федерациясы және тоғыз аймақтық ұйым кіреді, олардың арасында Еуропалық бокс одағы EBU және солтүстікамерикалық NABF бар.

1975–2014: Хосе Сулейман дәуірі

Кеңестің алғашқы президенттері мексикалық Луис Спота мен Рамон Веласкес және филиппиндік Хустиниано Монтано болды. 1975 жылы WBC-ді мексикалық Хосе Сулейман басқарып, 2014 жылы қайтыс болғанға дейін жетекшілік етті. Кеңес тарихындағы басты жанжалдар да осы 40 жылға жуық уақытқа тап келді.

15 раундтың орнына 12 раунд

1982 жылы оңтүстіккореялық боксшы Ким Дык Ку Рэй Манчинимен жекпе-жектен кейін қаза тапты. 1983 жылы WBC чемпиондық жекпе-жектерді 15 раундтан 12-ге қысқартты. Кейін басқа ұйымдар да солай істеді.

Дон Кинг және бүйрегі бұру туралы айыптар

Журналистер Джек Ньюфилд пен Питер Хеллер Сулейман тұсында WBC промоутер Дон Кингке бүйрегі бұрды деп талай жазды. Сыншылар келтіретін жағдайлар:

• 1978 жыл — Леон Спинкс титулынан айырылды;
• 1983 жыл — Бобби Чакон Эктор Камачомен жұдырықтасудан бас тартқаны үшін белбеуінен айырылды;
• 1990 жыл — Майк Тайсон Бастер Дугластан жеңілгеннен кейін Кинг жекпе-жек нәтижесіне байланысты кеңеске қысым көрсетті; ақырында WBA мен WBC Дугласты мойындады;
• 1995 жыл — Тайсон төрт жыл жұдырықтаспаса да, бірден бірінші үміткер болды;
• 2005 жыл — Хавьер Кастильехо Рикардо Майорганың орнына Фернандо Варгаспен шыққаны үшін титулынан айырылды.

1998–2004: Рокки ісі және банкроттық

WBC-тің ең қымбатқа түскен сәтсіздігі неміс Грациано Роккимен байланысты. 1998 жылғы 21 наурызда ол жартылай ауыр салмақтағы бос титулды жеңіп алды. Кейін кеңес өзінің он шақты ережесін бұзып, Рой Джонс кішіні құқығына қайта келтірді. 2003 жылғы 7 мамырда АҚШ федералды соты Роккиге $31 млн өндіріп беруді шешті. 2003 жылғы мамырда WBC 11-тарау бойынша банкроттыққа арыз берді, ал 2004 жылғы маусымда 7-тарау бойынша таратылатынын жариялады. 2004 жылғы шілденің ортасында тараптар дауды реттеді.

2005–2019: әйелдер боксы және жаңа белбеулер

2005 жылғы 30 мамырда мексикалық Джеки Нава WBC-тің алғашқы әйел әлем чемпионы атанды, екі аптаға жетпей титулды Лейла Әли жеңіп алды. Кейін кеңес белбеулердің жаңа санаттарын ойлап таба бастады:

• 2009 жыл — «бриллиант» белбеу, оны алғаш Мэнни Пакьяо алды;
• 2010 жыл — уақытша титулдың орнына «күміс» титул;
• 2019 жыл — «франчайзинг» чемпионы, алғашқысы Сауль «Канело» Альварес болды;
• «мәңгілік» чемпион — белбеуін рингте жоғалтпай кеткендерге, мысалы Виталий Кличкоға;
• «құрметті» чемпион — басқарушылар кеңесінің үштен екісінің шешімімен, оны Леннокс Льюис пен Кэти Тейлор алды.

WBC тарихи жекпе-жектер үшін естелік белбеулер де береді. 2025 жылы Канело мен Теренс Кроуфордтың жекпе-жегіне кеңес арнайы Crown Series жүзігін жасатты.

2014 жылдан бері: Маурисио Сулейман

Хосе Сулейман 2014 жылы қайтыс болғаннан кейін кеңестің президенті оның ұлы Маурисио болды. Оның тұсында WBC бірнеше қатаң ұстаным танытты. 2022 жылы Сулейман трансгендер боксшылар цисгендер боксшылармен жұдырықтаспайтынын, олар үшін туғандағы жынысы бойынша жеке санат құрылатынын мәлімдеді. Ресей Украинаға басып кіргеннен кейін кеңес ресейлік және беларусьтік боксшылар қатысатын титул жекпе-жектеріне тыйым салды.

2025–2026: Zuffa Boxing және Әли заңы

Соңғы жылдардағы басты сынақ — Дана Уайттың Zuffa Boxing компаниясы. TKO холдингі АҚШ Конгресінде жаңа «біртұтас бокс ұйымдарына» WBC, WBA, WBO және IBF-тен тыс жұмыс істеуге рұқсат беретін заң жобасын ілгерілетті. Өкілдер палатасы оны 2026 жылғы наурызда қабылдады. Шілдеде заңға қарсы шыққан Мұхаммед Әлидің немересі Нико Әли Уолш сенаторлар оның қазіргі түрінде өтпейтінін растағанын айтты.

Sports Illustrated деректері бойынша, Маурисио Сулейман лоббистермен және екі партияның сенаторларымен бірге балама нұсқасын ұсынды. Онда Zuffa сияқты промоутерлер төрт ұйыммен жұмыс істеуге тиіс, ал боксшы келісімшарттың үш жылынан кейін еркін агентке айналады. Сулейман BoxingScene-ге Уайтқа өкпесі жоқ екенін, бірақ заңның алғашқы нұсқасын «сондай агрессиямен және қысыммен» ілгерілеткендіктен бәрі қиындап кеткенін айтты. Іс жүзінде тараптар бірге жұмыс істеп жатыр: 2026 жылғы 12 қыркүйекте Zuffa жекпе-жекшісі Конор Бенн WBC белбеуі үшін Райан Гарсиямен жұдырықтасты.

WBC және Қазақстан

2016 жылғы мамырда Канело Головкинмен міндетті жекпе-жектің орнына орта салмақтағы WBC белбеуінен бас тартты, сөйтіп титул қазақстандыққа өтті. Головкин оны WBA және IBF белбеулерімен қоса 2018 жылы Альвареске жеңілгенге дейін ұстады.

Қазір WBC қайтадан қазақстандық оқиғаның ортасында. 2025 жылдың көктемінде-ақ кеңес орта салмақтағы чемпион Карлос Адаместі жеңіліс көрмеген Мейірім Нұрсұлтановқа (20 жеңіс, 11-і нокаутпен) қарсы титулын қорғауға міндеттеді. Жекпе-жек өтпей қалды, 2026 жылы WBC бұйрығын қайталады. 13 қазанда Адамес Zuffa Boxing-пен келісімшарт жасады. Sports.kz деректері бойынша, жекпе-жектің шарттарын 20 қазанға дейін келісу керек, әйтпесе WBC оны промоутерлік саудаға шығарады — толығырақ.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

• Президенті — Маурисио Сулейман (2014 жылдан), штаб-пәтері — Мехикода.
• Кеңеске 161 елдің федерациясы және тоғыз аймақтық ұйым кіреді.
• Орта салмақтағы чемпион — Карлос Адамес, міндетті үміткер — Мейірім Нұрсұлтанов.
• 2026 жылғы 10 қазанда Серхио Мендоса ең жеңіл салмақтағы WBC чемпионы атанды.
• Сулейман ұсынған Әли заңының балама нұсқасы Сенатта жатыр.

Дереккөздер: Wikipedia — World Boxing Council, Sports Illustrated — WBC және Zuffa Boxing, BoxingScene — Маурисио Сулейманның сұхбаты, AgentMMA — Әли заңы Сенатта, Sportico — Әли заңы Өкілдер палатасында, Lada.kz — Головкин WBC чемпионы атанды, Bad Left Hook — WBC Адамес пен Нұрсұлтановтың жекпе-жегін тағайындады, UFC.com — Адамес Zuffa Boxing-те, Sports.kz — Нұрсұлтановтың титул жекпе-жегі, WBC ресми сайты