Zuffa Boxing

Zuffa Boxing — 2025 жылы UFC басшысы Дана Уайт пен сауд арабиялық шенеунік Түрки әл-Шейх іске қосқан бокс промоушені. Компания сауд арабиялық Sela (60%) мен TKO Group Holdings-ке (40%) тиесілі. TKO — UFC мен WWE-ге иелік ететін холдинг. Уайттың айтуынша, мақсат — UFC үлгісін боксқа көшіру: бір ұйым, өз ростері, өз турнирлері, өз белбеулері. 2026 жылғы 13 қазанда Zuffa Boxing орта салмақтағы WBC әлем чемпионы Карлос Адамеспен келісімшарт жасады. Онымен бірге қазақстандық Мейірім Нұрсұлтановқа қарсы міндетті қорғау да промоушенге келді.

Атауы қайдан шыққан: Zuffa және UFC

Zuffa, LLC компаниясын 2001 жылғы қаңтарда Лас-Вегаста Station Casinos казино желісінің басшылары, ағайынды Фрэнк пен Лоренцо Фертитта құрды. Олар UFC-ді Semaphore Entertainment Group-тан сатып алды, ал Дана Уайт лиганың президенті болды. 2016 жылы Фертитталар UFC-ді WME-IMG бастаған инвесторлар тобына сатты. WME-IMG кейін Endeavor деп аталды. Мәміле сомасын түрлі дереккөздер $4,025 млрд-тан $4,2 млрд-қа дейін деп көрсетеді.

2023 жылы UFC мен WWE бірікті, 12 қыркүйекте TKO Group Holdings пайда болды. Zuffa компаниясы ресми түрде TKO ішінде қалды — ол әлі күнге UFC құқықтарының бір бөлігіне иелік етеді, бірақ оның логотипі эфирде көптен бері көрсетілмейді. Атау бокс үшін қайта тірілді.

2017–2024: ұзақ күткен идея

Уайт Zuffa Boxing туралы алғаш рет 2017 жылғы тамызда, Флойд Мейвезер мен Конор Макгрегордың жекпе-жегінен кейін айтты. Іске қосу бірнеше рет кейінге шегерілді. Заңды тұлға — Zuffa Boxing сауда белгісі бар Boxing OpCo, LLC — тек 2024 жылғы қыркүйекте тіркелді.

2025: TKO, Sela және Түрки әл-Шейх

2025 жылғы наурызда Уайт пен Сауд Арабиясының Ойын-сауық жөніндегі бас басқармасының басшысы Түрки әл-Шейх TKO-ның жаңа бокс ұйымын жариялады. 18 маусымда Уайт Sports Business Journal-ға сұхбатында жобаның Zuffa Boxing деп аталатынын және UFC үлгісімен құрылатынын растады. Шілдеде, БАҚ хабарлауынша, компания Невадада промоутер лицензиясын алды. Штаб-пәтері — Нью-Йоркте. Уайттан бөлек промоушенді WWE президенті Ник Хан басқарады.

Бренд астындағы алғашқы ірі оқиға — 2025 жылғы 13 қыркүйекте Лас-Вегастағы Allegiant Stadium-да өткен Сауль «Канело» Альварес пен Теренс Кроуфордтың жекпе-жегі. Екінші орта салмақтағы барлық белбеу сарапқа салынды, трансляция Netflix-те жүрді. Boxing News деректері бойынша, жекпе-жекті әлем бойынша шамамен 41,4 млн көрермен тамашалаған.

2025 жылғы 29 қыркүйекте Zuffa Boxing Paramount Skydance-пен келісті: 2026 жылғы қаңтардан бастап жылына 12 турнир Paramount+ арнасында, кейбір шоулар CBS-те көрсетіледі. Платформа АҚШ, Канада және Латын Америкасында промоушеннің эксклюзивті үйі болды. Қаржылық шарттары жарияланбады. Бұл мәміле Paramount-тың UFC-мен $7,7 млрд тұратын жеті жылдық келісімшартының артынша жасалды. Boxing News ростер мақсатын 400–450 боксшы деп көрсеткен.

2026: нөмірленген турнирлер және өз белбеулері

Өз сериясы 2026 жылғы 23 қаңтарда басталды: Лас-Вегастағы Meta Apex-те өткен Zuffa Boxing 01 турнирін Каллум Уолш пен Карлос Окампоның жекпе-жегі басқарды. Кейін турнирлер екі-төрт апта сайын өте бастады. 8 наурызда ZB04-те аустралиялық Джай Опетайя Брэндон Глэнтонмен бірінші ауыр салмақтағы тарихтағы алғашқы Zuffa Boxing белбеуі үшін шықты — сонымен бірге The Ring журналының титулы да сарапқа түсті.

Маусымнан бастап промоушен АҚШ-тан тыс шықты: ZB07 Англияның Борнмут қаласында, ZB10 — Дублинде, ZB11 — Лондондағы Copper Box Arena-да өтті. Zuffa Boxing ірі жекпе-жектерде серіктес промоутер ретінде де жұмыс істеді: 11 сәуірде «Тоттенхэм» стадионында Тайсон Фьюри мен Арслангирей Махмудов, 12 қыркүйекте WBC белбеуі үшін Райан Гарсия мен Конор Бенн жұдырықтасты.

Ростер біртіндеп кеңейді. 2026 жылғы 9 шілдеде промоушен төрт салмақтағы жеңілмеген чемпион Шакур Стивенсонмен, ал 13 қазанда Карлос Адамеспен келісімшарт жасады. 32 жастағы доминикандықтың рекорды — 25-1-1, ол The Ring рейтингінде орта салмақтың бірінші нөмірі.

Әли заңы және модель төңірегіндегі даулар

Сонымен қатар TKO АҚШ Конгресінде Muhammad Ali American Boxing Revival Act заң жобасын ілгерілетті. Ол құрылымның жаңа түрін — «біртұтас бокс ұйымдарын» (UBO) енгізеді. Олар WBC, WBA, WBO және IBF-тен тыс жұмыс істей алады және қолданыстағы Әли заңы бойынша ақпаратты ашу талаптарының бір бөлігінен босатылады. 2026 жылғы қаңтарда Өкілдер палатасының бейінді комитеті мәтінді 30 дауыспен 4-ке қарсы мақұлдады, наурызда оны бүкіл палата қабылдады. Енді заң жобасы Сенаттан өтіп, президенттің қолын алуы керек.

Жақтаушылар — олардың арасында Майк Тайсон мен Мұхаммед Әлидің жесірі Лонни бар — бәсекелестік боксшылардың табысын арттырады дейді. Қарсыластар, соның ішінде Оскар Де Ла Хойя, Эвандер Холифилд және Әлидің немересі Нико Әли Уолш, UBO рейтингтер мен қаламақыға тым көп билік алады деп алаңдайды. Де Ла Хойя 2024 жылы TKO UFC жекпе-жекшілерінің монополияға қарсы талабы бойынша $375 млн төлегенін еске салады. 2026 жылғы қаңтарда Guardian Zuffa Boxing-тің боксшылармен келісімшарт шарттарын жеке талдады.

Zuffa Boxing және Қазақстан

«Казахстанская правда» газеті Zuffa Boxing-пен келісімшартқа қазақстандық кәсіпқойлар Данияр Елеусінов пен Иван Дычко қол қойғанын хабарлады. Бірақ ең өткір оқиға басқа қазақстандыққа қатысты. WBC Карлос Адаместі 20 жеңісі бар, жеңіліс көрмеген Мейірім Нұрсұлтановқа қарсы міндетті қорғау өткізуге міндеттеді. Адамес ауысқан соң Нұрсұлтановтың командасы енді Zuffa Boxing-пен келіссөз жүргізеді. Sports.kz деректері бойынша, шарттарды 2026 жылғы 20 қазанға дейін келісу керек, әйтпесе жекпе-жек промоутерлік саудаға шығады — мәміле туралы толығырақ.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

• Иелері — Sela (60%) және TKO Group Holdings (40%). Негізін қалаушылар — Дана Уайт пен Түрки әл-Шейх.
• Турнирлер Paramount+ арнасында шығады, қазанға дейін 11 нөмірленген шоу өтті, ZB12 7 қарашаға Лондондағы Copper Box Arena-да жоспарланған.
• Промоушеннің өз белбеулері бар, алғашқысы — бірінші ауыр салмақта.
• Ростерде — Шакур Стивенсон, Джай Опетайя, Каллум Уолш, Карлос Адамес. Адаместің дебютінің күні мен қарсыласын компания жақын арада жариялауға уәде береді.
• UBO түзетулері бар Әли заңы Өкілдер палатасынан өтті, бірақ 2026 жылғы шілдеде Нико Әли Уолш сенаторлар оны қазіргі түрінде қабылдамайтынын айтты. WBC президенті Маурисио Сулейман балама нұсқасын ұсынды.

Дереккөздер: Wikipedia — Zuffa Boxing, Wikipedia — Zuffa, Boxing News — Paramount-пен мәміле, Sportico — Әли заңы және TKO-ның рөлі, UFC.com — Карлос Адамеспен келісімшарт, «Казахстанская правда» — Елеусінов пен Дычконың келісімшарттары, Sports.kz — Нұрсұлтановтың титул жекпе-жегі