«Қазақфильм» «Менің атым Қожа» авторының 100 жылдығын атап өтті
Режиссёр Абдолла Қарсақбаевтың отбасы оның фильмдері мен мұрағатын цифрлап жатыр, сонда қазақ балалар киносының классикасы жаңа буынға жетеді.
Фото: 24KZ
Алматыда Шәкен Айманов атындағы «Қазақфильм» киностудиясының Жұлдыздар аллеясында әріптестері мен туған-туыстары режиссёр Абдолла Қарсақбаевты еске алды — 2 қазанда оған 100 жас толар еді. «Менің атым Қожа», «Балалық шаққа саяхат» және «Алпамыс мектепке барады» фильмдерінің авторы қазақ балалар киносының негізін салушылардың бірі саналады, ал қазір отбасы шебердің фильмдері мен жеке мұрағатын қайта көруге болатындай етіп цифрлап жатыр.
«Оның фильмдері — қазақ мәдениеті мен салт-дәстүрінің нағыз энциклопедиясы», — деді режиссёрдің келіні Майра Қарсақбаева. «Қазақфильмнің» бас редакторы Бекболат Шекеров Қарсақбаевтың қазақтардың күнделікті тұрмысынан бүгінде жойылуға айналған дәстүрлі қолөнерді таспаға түсіріп, сақтап қалғанын еске салды — оның туындыларының арасында «Қазақтың халықтық кәсіптері» деректі фильмі бар.
Қарсақбаев кім болған
Қарсақбаев 1926 жылы 2 қазанда Алматы облысында дүниеге келіп, ерте жетім қалған. Киноға бала кезінде келді — «Жамбыл» фильміне түсіп, кейін ВГИК-ті бітірді. Оның басты туындысы Тұрияр Дүйсебаевпен бірге түсірген «Менің атым Қожа» (1963) фильмі болды: ауылдың тынымсыз баласы туралы бұл хикая Канн кинофестивалінің дипломына ие болып, әлі күнге дейін үздік қазақстандық фильмдер тізіміне енеді.
- «Менің атым Қожа» (1963) — Канн кинофестивалінің дипломы;
- «Балалық шаққа саяхат» (1969);
- «Менің ағам» (1972);
- «Алпамыс мектепке барады» (1976) — Ригадағы Бүкілодақтық кинофестивальдің бас жүлдесі;
- «Балалық шақтың ащы өзені» (1983).
Көрермен үшін бұл нені білдіреді
Мерейтой Қарсақбаев фильмдерін экранға қайтарып та үлгерді. Алматыдағы Baiqonyr қысқаметражды кино фестивалі қыркүйектің соңында цифрланған «Алпамыс мектепке барады» фильмін көрсетумен жабылды, ал режиссёрдің 100 жылдығына арналған 1 млн теңгелік арнайы жүлдені жас автор Әмір Кәкен «Жарық болған жас» фильмі үшін алды. Қонаевта мерейтойлық іс-шаралар сериясын «Қазақ киносының Құлагері» шығармашылық кеші ашты.
Отбасылық мұрағаттың цифрлануы бүгінгі 30–40 жастағылардың ата-аналары көріп өскен фильмдердің жақсы сапада — қайта көрсетілім мен онлайн көру үшін — пайда болуы мүмкін екенін білдіреді. Мерзімі мен алаңдарын отбасы да, студия да әзірге атаған жоқ.
Дереккөздер: 24KZ — Қарсақбаевтың 100 жылдығы Алматыда атап өтілді, Zakon.kz — режиссёрдің өмірбаяны мен мұрағаты, Aikyn.kz — XI Baiqonyr Film Festival қорытындысы, «Казахстанская правда» — «Қазақ киносының Құлагері» кеші
