Ипотека мен автонесие беру 16–17%-ға азайды

2026 жылғы тамызда банктер қазақстандықтарға 240 млрд теңгенің ипотекасын берді. Бұл бір жыл бұрынғыдан 16,4% аз. Автонесие одан да қатты құлдырап, 17,1%-ға қысқарды. Бұл деректерді Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) жариялады, ал Kursiv оларды талдап шықты.

Несиеге баспана алу қымбаттай түсті. Ипотеканың орташа мөлшерлемесі бір айда 0,3 пайыздық тармаққа өсіп, жылдық 10,7%-ға жетті. Халыққа берілген барлық жаңа несие бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме шілдеде 20,3% болса, тамызда 20,6%-ға шықты.

Тамыздың басты сандары

Тек ипотека ғана азайған жоқ. Жеке тұлғаларға берілген жаңа қарыздардың жалпы көлемі өткен жылдан 5,7% төмен болды.

• халыққа берілген барлық жаңа несие: 1,69 трлн теңге, бір жылда 5,7%-ға аз;
• тұтынушылық қарыз: 1,398 трлн теңге, 3,2%-ға аз;
• кепілсіз тұтынушылық несие: 1,172 трлн теңге, 0,8%-ға аз;
• ипотека: 240 млрд теңге, 16,4%-ға аз;
• автонесие: 17,1%-ға аз.

Ең көп қысқарғаны ірі мақсатты қарыздар болды. Ал кез келген мақсатқа берілетін кепілсіз несие өткен жылғы деңгейде қалды деуге болады.

Қарыз бәрібір өсіп келеді

Несие беру азайса да, халықтың жалпы несие портфелі өсуін тоқтатқан жоқ. Тамыздың соңында ол 26,469 трлн теңгеге жетті. Бұл бір айда 1,2%-ға, жыл басынан бері 6,9%-ға көп. Тұтынушылық несиелер 17,639 трлн теңге, ипотекалық қарыздар 7,75 трлн теңге болды. Ипотека портфелі бір айда 1,6%-ға ұлғайды.

Несие ақша-кредит саясаты жұмсарып жатқан кезде қымбаттап отыр. Ұлттық банк 4 қыркүйекте базалық мөлшерлемені 16,25%-ға дейін түсірді, бірақ бұл әзірге халыққа берілетін қарыздың бағасына әсер етпеді. Базалық мөлшерлеменің төмендеуі несиені неге арзандатпағанын реттеуші бұған дейін түсіндірген, ал қазір мөлшерлеме шегін қайта қарап жатыр.

Дереккөздер: Kursiv — ҚНРДА деректері бойынша тамыздағы ипотека мен автонесие, ҚР Ұлттық банкі — базалық мөлшерлеменің 16,25%-ға төмендеуі