Еуроодақтағы жаңа обыр дәрілерінің 31%-ы ғана айқын пайдалы

Еуропалық дәрі-дәрмек агенттігі (EMA) 2022 жылғы қаңтардан 2026 жылғы шілдеге дейін мақұлдаған ісікке қарсы препараттардың 97 көрсеткішінің 30-ы ғана науқасқа жоғары клиникалық пайда береді. Бостондық зерттеушілер 63 препараттың бәрін Еуропалық медициналық онкология қоғамының ESMO-MCBS шкаласымен бағалап, осындай қорытындыға келді. Талдау 23 қазанда Мадридте ашылған ESMO конгресінде ұсынылды.

Жұмысты Brigham and Women’s Hospital пен Гарвард медицина мектебіне қарасты Онкологиядағы инновация және реттеу бастамасы жасады. Оны онколог Томас Хван басқарады, ол ESMO-ның осы шкала бойынша жұмыс тобының мүшесі. Шкала препараттың сынақта өмірді қаншалық ұзартып, оның сапасын қаншалық жақсартқанын бағалайды. Ауруды жазбайтын дәрілер үшін 4–5 балл, жазып жіберу мүмкіндігін беретіндер үшін A–B бағасы жоғары пайда саналады.

Басты сандар

• 97 көрсеткіштің 9-ы ғана ең жоғары баға алды;
• 63 препараттың 19-ында, яғни 30%-ында, жоғары пайдалы кемінде бір көрсеткіш табылды;
• 36 компанияның 22-сінде бұл кезеңде мұндай бірде-бір көрсеткіш болмады;
• ең үздік бес компания жоғары пайдалы 30 көрсеткіштің 16-сын берді;
• бас кеңсесі Еуроодақтағы компаниялар 15 көрсеткіштің біреуінде ғана жоғары баға алды.

Кемінде үш мақұлдауы бар компаниялар арасында жапондық Astellas бірінші орын алды: оның төрт көрсеткішінің үшеуі жоғары пайда көрсетті. Одан кейін жапондық Daiichi Sankyo мен шығу тегі қытайлық BeOne Medicines тұр, екеуінде де 67%. Британдық AstraZeneca-да бұл үлес 50%, Novartis-те 44%, Roche мен Bristol Myers Squibb-те 25%. AbbVie, Regeneron және Merck KGaA-да мұндай көрсеткіш табылмады.

«Науқастар инновацияны басқаша өлшейді: ұзағырақ әрі сапалырақ өмірмен», — деді Хван. Оның айтуынша, портфелі әлдеқайда үлкен батыс компаниялары дәрінің нақты пайдасы жағынан бәсекелестеріне ілесе алмай жатыр. Авторлар азиялық фирмалар үлесінің өсуін соңғы он жылдағы саладағы түбегейлі өзгеріс деп атайды.

Бұл нені білдіреді

Төмен баға препарат жұмыс істемейді дегенді білдірмейді. Ол сынақта дәрі өмір сүру ұзақтығын не өмір сапасын аз ғана жақсартқанын көрсетеді. Талдау әзірге баспасөз релизі мен конгресс баяндамасы түрінде ғана ұсынылды, рецензияланған мақала жоқ, ал релиз Хваннан басқа авторларды атамайды.

Жоғары пайдалы препаратқа мысал ретінде авторлар Astellas компаниясының Padcev (энфортумаб ведотин) дәрісін келтіреді. EMA оны 2024 жылы мақұлдады, енді ESMO мен NCCN ұсынымдары оны асқынған қуық обырының алғашқы желідегі стандарты деп атайды. Науқас үшін мұндай шкала онкологтан ұсынылған ем стандартты еммен салыстырғанда өмірді қаншалық ұзартатынын сұрауға себеп болады.

Дереккөздер: Cancer Innovation and Regulation Initiative — рейтинг жарияланған баспасөз релизі, STAT News — талдауға шолу