Рис Джеймс

Рис Джеймс — «Челсидің» капитаны әрі өз буынындағы ең дарынды оң жақ қорғаушылардың бірі. Оның басты қарсыласы — өз денесі. 21 жасында Чемпиондар лигасы, капитан білікбауымен клубтар арасындағы әлем чемпионаты, 2032 жылға дейінгі келісімшарт — және тізе мен санға жасалған шексіз оталар. 2026 жылғы 16 қазанда «Челси» Джеймстің тізесіне шағын ота жасалғанын хабарлады. Sky Sports мәліметінше, ол үш айдай ойнамайды.

Мортлейк және футбол отбасы

Рис Льюис Джеймс 1999 жылғы 8 желтоқсанда Лондонның Редбридж ауданында туып, Мортлейкте өсті. Әкесі жағынан гренадалық және доминикалық, анасы жағынан ағылшын тамыры бар. Әкесі Найджел Джеймс — футбол бапкері, Рис мансабына ең көп әсер еткен адам деп дәл соны атайды. Ағасы да футбол ойнаған, ал сіңлісі Лорен Джеймс «Челсидің» әйелдер командасында ойнайды. Рис пен Лорен қазіргі заманда Англияның ересектер құрамасында ойнаған алғашқы аға мен қарындас атанды.

«Челси» академиясы (2006–2018)

Джеймс Kew Park Rangers және Epsom Eagles балалар командаларынан бастады. «Челси» академиясына алты жасында келіп, жеті жасында біраз уақыт «Фулхэмге» кетті. Алғашында шабуылшы болды, кейін вингер мен жартылай қорғаушы рөлінде ойнап, тек кейін ғана қорғаныстың оң қапталына орнықты. 2017 жылғы наурызда алғашқы кәсіпқой келісімшартына қол қойды. 2017/18 маусымында 18 жасқа дейінгілер командасының капитаны болып, Англияның Жастар кубогын жеңіп алды және академияның үздік ойыншысы атанды. Англияның жасөспірімдер құрамасымен 2017 жылы U-19 Еуропа чемпионатын және Тулон турнирін ұтты.

«Уиганда» жалға (2018–2019)

Ересектер футболы Чемпионшиптен басталды. 2018 жылғы 4 тамызда Джеймс «Уиган» сапында «Шеффилд Уэнсдейді» 3:2 есебімен жеңген матчта дебют жасап, 4 қарашада алғашқы голын соқты — «Лидске» айып добынан. Маусым қорытындысында ол Чемпионшиптің символдық құрамасына еніп, клубтың үш марапатын, соның ішінде жылдың үздік ойыншысы жүлдесін алды. 2020 жылы Джеймс бұрынғы клубына көмектесу үшін өзі ақша аударып, қаражат жинауды насихаттады.

«Челсидегі» серпіліс (2019–2021)

«Челси» сапындағы дебюті жарқын болды: 2019 жылғы 25 қыркүйекте Лига кубогында «Гримсбиге» қарсы (7:1) гол соғып, екі нәтижелі пас берді. 5 қарашада «Аякспен» 4:4 есебімен аяқталған ессіз тең ойында Джеймс «Челсидің» Чемпиондар лигасы тарихындағы ең жас гол авторы атанды.

2020/21 маусымы алтын болды. 2021 жылғы 29 мамырда Портуда «Челси» «Манчестер Ситиді» 1:0 есебімен жеңіп, Чемпиондар лигасын ұтты, артынан УЕФА Суперкубогы мен клубтар арасындағы әлем чемпионаты келді. Томас Тухель Джеймсті «күшті әрі ықпалды» деп атады, ал Бен Чилуэллмен қапталдағы байланысы клубта да, құрамада да жұмыс істеді.

Медальдың екінші жағы да болды. 2021 жылғы қаңтарда Джеймс әлеуметтік желіде нәсілшіл қорлауға тап болып, наурызда Instagram парақшасын өшірді.

Англия құрамасы

Ересектер құрамасындағы дебюті 2020 жылғы 8 қазанда «Уэмблиде» Уэльспен өткен жолдастық матчта болды (3:0). Еуро-2020-да ол бір толық матч ойнады — Шотландиямен 0:0, ал Англия финалға дейін жетті. 2022 жылғы әлем чемпионатын тізесіне байланысты өткізіп алды. Құрамаға 2025 жылғы наурызда оралып, Латвияға алғашқы голын соқты. 2026 жылғы 22 мамырда Джеймс әлем чемпионатына өтінімге енді. Турнирде санының артқы бұлшықетін жарақаттап, үш матчты өткізіп алды, бірақ Аргентинамен жартылай финалға қарай сауығып, негізгі құрамда шықты.

Капитан және жарақаттар (2022–2025)

2022 жылғы қыркүйекте «Челси» Джеймспен 2028 жылға дейін алты жылдық келісімшарт жасады. Осыдан кейін мансабы қайта оралулар тізбегіне айналды:

• 2022 жылғы қазан мен желтоқсан — тізе, екінші рет қайта оралған матчтың өзінде жарақат алды;
• 2023 жылғы сәуір — сан, маусым аяқталды;
• 2023 жылғы тамыз–қараша — тағы сан, желтоқсанда ота;
• 2024 жылғы 11 мамыр — Брайтонда ауыстырумен оралып, бірден дөрекілігі үшін қызыл қағаз алды, төрт матчқа шеттетілді;
• 2024 жылғы қараша — санның кезекті жарақаты.

Соған қарамастан 2023 жылғы 9 тамызда Джеймс Сесар Аспиликуэтаның орнына клуб капитаны болып тағайындалды. 2025 жылғы 28 мамырда ол «Бетиске» қарсы Конференциялар лигасының финалында үзілістен кейін алаңға шығып, кубокты көтерді. 2025 жылғы 13 шілдеде капитан «Челсиді» клубтар арасындағы әлем чемпионатының финалына алып шықты, ал команда ПСЖ-ны 3:0 есебімен ойсырата жеңді.

2032 жылға дейінгі келісімшарт (2026)

2025/26 маусымы Джеймс үшін соңғы жылдардағы ең сау маусым болды: АПЛ-да 29 матч — 2020/21 маусымынан бергі ең жоғары көрсеткіш. «Челси» оның жүктемесін арнайы кестемен мұқият мөлшерледі. 2026 жылғы 13 наурызда клуб онымен келісімшартты алты жылға, 2032 жылға дейін ұзартты. «Келісімшартты ұзартқаныма төбем көкке жетті — “Челси” мен үшін өте көп нәрсені білдіреді», — деді Джеймс. Оның айтуынша, ең үздік жылдары әрқашан дәл осында өтуі тиіс еді. Сол кезге дейін ол клуб сапында 225 матч ойнаған.

Алаңнан тыс

Джеймс сән көрсетілімдерін жақсы көреді және «Формула-1» пилоты Льюис Хэмилтонмен дос. Бір жарым жылдай ол Лондондағы The Felix Project қайырымдылық ұйымында еріктілер қатарында жұмыс істеді.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Жаңа маусымда Джеймс алты матч ойнап үлгерді, бірақ «Борнмутты» 5:1 есебімен жеңер алдындағы жаттығуда тізесін жарақаттады. Ол «Тоттенхэм», «Манчестер Юнайтед» ойындарын және «Манчестер Ситиге» сапарды өткізіп алады. «Біз мерзім белгілемейміз, бірақ ол бірнеше апта ойнамайды», — деді Хаби Алонсо. Бапкердің айтуынша, капитан команданың қасында болады: «Білікбаусыз да капитан болуға болады». Әзірге білікбауды Леви Колвилл тағып жүр. Толығырақ — Джеймстің жарақаты туралы жаңалықта және «Челси» досьесінде.

Дереккөздер: Wikipedia — өмірбаяны және мансабы, Sky Sports — 2026 жылғы қазандағы тізе отасы, Express & Star / PA — 2032 жылға дейінгі келісімшарт, beIN Sports — Джеймстің жаңа келісімшарт туралы сөздері