Ғалым Қалиақбаров

Ғалым Қалиақбаров — саясатқа бір рет те бәс тікпей, Қызылордадан Цюрихке дейін зал жинайтын комик. Ол әйелі, балалары, туыстары және айтқаны мен істегені екі басқа шенеуніктер туралы әзілдейді. Бірақ дәл оның концертін 2026 жылдың тамызында Астанада әкімдік қызметкерлері сахна ортасында тоқтатты. Осыдан кейін Қалиақбаров гастрольдерін тоқтатып, депрессиядан емделіп жүргенін ашық айтты. Күзде ол сахнаға қайта оралады. Жылдар бойы той басқарған жігіт қалай қазақстандық стендаптың басты дауыстарының біріне айналды — төменде.

Стендапқа дейін: асаба және кәсіпкер

Клубқа микрофонмен шықпас бұрын Ғалым сегіз жылдан астам іс-шара жүргізген — той, корпоратив, мерейтой. Мұны ешбір курс үйретпейді: саған емес, басқа себеппен келген залды бірінші минуттан ұстап тұру керек, ал импровизация күнделікті жұмысқа айналады.

Сонымен қатар ол бизнеспен айналысып, мемлекеттік қызметшілермен жиі кездесті. 2012 жылы министрліктегі бір дөңгелек үстелді кейін материалға айналдырды: осындай кездесулерден оның сахналық кейіпкерлері — Асқар Стендапханұлы мен Отмазхан Наебханов туды. Бұлар журналистерге абсурд жауап беріп, өз-өздеріне қайшы сөйлейтін шенеуніктер.

Алғашқы шығулар: 2016–2018

Қалиақбаров стендап сахнасында 2016 жылдан бері жүр. Астанада ашық микрофондар мен тексеру кештерінен бастады — комиктер әзілін тірі көрерменге осында сынайды. Оның басты артықшылығы бірден көрінді: ол ашулы тапқыр кейпіне енбей, отбасы туралы залмен бір дастарқан басында отырғандай әңгімелейді.

Серпіліс: Санкт-Петербург, 2019

2019 жылдың маусымында Ғалым StandUp SPB 2k19 фестиваліне барып, іріктеудің үшінші күнінің үздік комигі атанды. Жүлдесі — жеке концерт түсіруге сертификат және демеушілердің сыйлықтары. Сол кезде ол Tengrinews-ке жеңісті ойламағанын айтты: «Стендап — жарыс емес, стендап — өмір».

Фестивальден кейін ол туралы Астанадан тыс жерлерде де айта бастады, ал 2021 жылы журналист Юрий Дудь оны дарынды қазақстандықтар тізіміне енгізді.

Stand Up Astana: стендап бизнес ретінде

Қалиақбаров тек комик емес, продюсер де — ол Stand Up Astana жобасының бет-бейнесі. Forbes Kazakhstan дерегінше, жоба 2021 жылы басталып, 2023 жылдың соңына қарай онда 30-дан астам адам жұмыс істеген. Қазір концерттерді «StandUp Astana» ЖШС сатады.

Олардың моделі қарапайым әрі жылтырақсыз: стендапты тек интернеттен көрген шағын қалаларға барып, бағаны жергілікті жалақыға қарай қою — 2 000 теңгеден бастап. «Қазір көрермен концертке екі мың теңгеге келеді, жарты жылдан кейін қайта барғанда адам көбейеді», — деп түсіндірді Ғалым Forbes Kazakhstan-ға. Сонымен бірге команда бағдарламаларын Стамбулға, Тбилисиге, Ташкентке, Бішкекке және Еуропаға апарды.

Ақша туралы ол иллюзиясыз сөйлейді. 2022 жылы Esquire Kazakhstan-ға берген сұхбатында Қалиақбаров Stand Up Astana резиденттерінің бәріне дерлік стендап негізгі жұмыс екенін айтты, бірақ стендаппен отбасын асырауға «тек еңбек етіп, аудитория жинасаң ғана» болады.

Гастрольдер: Дубайдан Еуропаға дейін (2023–2026)

Қазақ диаспорасы оның екінші үлкен аудиториясына айналды. Қалиақбаров Дубайда өнер көрсетті, Германияны үнемі аралайды, ал 2025 жылдың мамырынан 2026 жылдың мамырына дейін үлкен еуропалық турдан өтті: Берлин, Прага, Стокгольм, Хельсинки, Амстердам және басқа қалалар. Форматы біреу: отбасы, тұрмыс пен қазақ мінезі туралы бір сағаттық жеке бағдарлама — және бұл әңгімелерден өз туыстарын танитын адамдарға толы залдар.

Әзіл: ол неге күледі, неге күлмейді

Ғалымның басты тақырыптары — некедегі қарым-қатынас, бала тәрбиесі, туыстар, хат-хабар, қазақ менталитеті және бюрократия. Оның материалында агрессия мен шок аз, есесіне байқампаздық пен өзін-өзі мысқылдау көп.

Оның жеке шекаралары да бар. «Караванға» берген сұхбатында ол Қазақстанда аса сақ болу керек тақырыптарды атады:

• аурулар;
• опасыздық;
• тұрмыстық зорлық-зомбылық.

Бірақ ол бұларды мәңгі тыйым деп санамайды. Оның айтуынша, мақсат көрерменді жараға батырып, флешбэкпен қалдыру емес, «оның қолынан ұстап, жағдайды көрсету, оған күлу және сол арқылы оны қирату. Күлкі — терапия». Ол мұны өз басынан өткерген: ауыр ковидтен кейін психотерапевтке барып, сол тәжірибені материалға айналдырды. Ауыр тақырыптағы әзілдің шегі қайда екені туралы — «Қара әзіл: тыйым салынған тақырыпқа неге күлеміз» мақаласында.

Кәсіп туралы тағы бір ойы: тәжірибелі комик үнсіздіктен қорықпайды. «Зал күлмесе — қорқынышты емес. Кейде тексерілген күлкілі әзілдің өзі өтпей қалады».

Астана, 2026 жылғы тамыз: тоқтатылған концерт

2026 жылғы 19 тамызда Қалиақбаров Астанадағы Carlin мекемесінде өнер көрсетті. Концерттің ортасында Есіл ауданы әкімдігінің өкілдері келіп, өнер көрсетуді тоқтатуды сұрады. Ғалым билеттің ақшасын қайтармаймын деп әзілдеп, «10 тәуліктен кейін кездесейік» деді.

Әкімдіктің ресми нұсқасы: ұйымдастырушылар іс-шара туралы міндетті хабарламаны басталуына 10 күн қалғанда бермеген және қызметкерлерді алаңға жібермеген. Әкімдік түсіндіргендей, хабарлама қауіпсіздік пен шұғыл қызметтерді үйлестіру үшін қажет. Ұйымдастырушыларды полицияға профилактикалық әңгімеге апарып, кейін босатты.

Келесі күні 21 тамызға жоспарланған Almaty Central Stand Up Club-тағы концерт «ұйымдастырушыға байланысты емес себептермен» тоқтатылды. Әлеуметтік желіде мұны цензура деп қабылдады. Мәдениет бірінші вице-министрі Қанат Ысқақов себеп тек жергілікті билікпен келісілмегенінде екенін айтып, мемлекет біреудің соңына түскен жоқ, бұл цензура емес деп мәлімдеді. Оның сөзінше, комиктің өзіне ешқандай шара қолданылмаған.

21 тамызда Қалиақбаров үнсіздігін бұзды. Ол көрермендерге, әсіресе өзін «қорғаған батыл әйелдерге» алғыс айтып, ақшаны қайтаруға немесе келесі концертке билет беруге уәде етті. Алматыдағы концертті өзі тоқтатқанын нақтылап, «бізге әрдайым концерт өткізуге рұқсат беріп келген» Алматы әкімдігінен кешірім сұрады. Әрі қарай: «Қазір депрессиядан емделіп жүрмін, бұл оқиға маған әсер етті, әзірге сахнаға шығуға дайын емеспін». Желіде ең көп таралған сөзі: «Ең өкініштісі — мен саясат туралы ешқашан онша әзілдеген емеспін».

Жеке өмірі

Қалиақбаров үйленген, балалары бар. Отбасы — жай фон емес, оның материалының басты көзі: ол сахнада ата-ана ретіндегі қателіктері мен тұрмыстық дау-дамай туралы ашық айтады, әлеуметтік желіде отбасылық видеолар жариялайды. 2026 жылы отбасы толықты.

Қыркүйекте күлкілі оқиға болды: ресейлік «Давай поженимся» ток-шоуының редакторы Ғалымға оны «кездейсоқ тауып алғанын» жазып, бағдарламаға күйеу жігіт ретінде шақырды — оның әлдеқашан үйленгенін білмегені анық. Скриншот қазақстандық әлеуметтік желіге тарап, комментаторлар шоуға әйелімен бірге тосынсый ретінде баруды ұсынды.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Үзіліс ұзаққа созылмады. Қалиақбаровтың ресми сайты Астанада 2026 жылғы 8 және 13 қазанда концерт өтетінін хабарлайды (билеттер 10 000 теңгеден), одан кейін — Stand Up Astana туры: қарашаның басында Тбилиси мен Ереван, содан соң Франкфурт, Барселона, Лиссабон, Вена, Цюрих және Рим, желтоқсанда — Торонто, Монреаль, Оттава, Виннипег, Ванкувер және Калгари, қаңтарда — Түркия. Турдың еуропалық бөлігінде онымен бірге Stand Up Astana комиктері, соның ішінде Айна Мұсина өнер көрсетеді.

Әлеуметтік желі мен сахнадан шыққан қазақстандық комиктер туралы көбірек білгіңіз келсе, Нагимушаның досьесін қараңыз.

Дереккөздер: Tengrinews — StandUp SPB 2k19 жеңісі, Караван — Қазақстанда неге күлуге болмайды, Forbes Kazakhstan — стендап бизнес ретінде, Esquire Kazakhstan — комиктер қалай табыс табады, Kazinform — әкімдік ұстанымы, Kursiv — комиктің мәлімдемесі, Zakon.kz — Қалиақбаров үнсіздігін бұзды, Bes.media — Мәдениет министрлігінің түсініктемесі, Kursiv — «Давай поженимся» шақыруы, Ресми сайт — афиша, Афиша Мира — еуропалық тур.