Бибісара Асаубаеваның байлығы: ақшаны қайдан және қалай тапты
RIZZ бағасы бойынша, 2026 жылғы қазанда Бибісара Асаубаеваның шамамен $470 мың ақшасы бар. Ең табысты жыл — 2026 жыл: қазанға дейін ол шамамен $243 мың жүлде, сыйақы және жалақы алды.
Фото: FIDE
Бибісара Асаубаева — блицтен үш дүркін әлем чемпионы, гроссмейстер, шахмат олимпиадаларында қатарынан екі рет күміс алған Қазақстан әйелдер құрамасының көшбасшысы. RIZZ бағасы бойынша, 2026 жылғы қазанда оның шамамен $470 мың ақшасы бар. Мұның бәрі тақта басында табылған: турнир жүлделері, титулдар үшін сыйақы және құрама спортшысының жалақысы.
Оның ақшасының бір ерекшелігі бар: айналасында ол бүкіл мансабында тапқаннан да көп қаржы жүреді. Министрлік 2026 жылы тек дайындығына ғана шамамен 210 млн теңге, яғни $440 мыңдай бөлінгенін есептеді. Бұл — Sport Qory қоры мен шахмат федерациясының гранттары, олар оның шотына емес, бапкерлерге, жиындар мен ұшу-қонуға жұмсалады. Ол қаржы жетпеген кезде өзі төледі: оның айтуынша, Norway Chess алдындағы жиын өз жүлдесі мен ата-анасының ақшасына өткен.
Жүлдені турнир ұйымдастырушылары, сыйақыны Қазақстан шахмат федерациясы, жалақыны Минспорт төлейді. Салықты Қазақстанда төлейді: 2026 жылға дейін — 10%, 2026 жылдан бастап жылдық табыстың 8500 АЕК-ке дейінгі бөлігіне 10%, одан асқанына 15%. Норвегия мен АҚШ турнирлерінде жүлденің бір бөлігі бірден ұсталады.
Ақша қалай өсті
2021: алғашқы ірі жүлделер. 17 жасында Варшавада блицтен әлем чемпионатын жеңіп, рапидтен күміс алды — $40 мың және $30 мың. Бір жылдан кейін Алматыда блиц титулын қорғап, тағы $40 мың алды.
2023–2024: жалақы және олимпиада сыйақысы. Осы екі жылда Минспорт оған айына шамамен 1 млн теңге төлеп тұрды — жылына $26 мыңдай. 2024 жылы құрама Будапешттегі олимпиадада тарихтағы алғашқы күмісті алып, федерация әр қатысушыға 20 млн теңгеден, яғни шамамен $41 мың төледі. Гран-при мен Нью-Йорктегі әлем чемпионатының жүлделерін қосқанда 2024 жыл оған салыққа дейін шамамен $106 мың әкелді.
2025: жалақы үш есе қысқарды. Шахмат басым спорт түрлерінің тізіміне енбей қалды да, жыл басынан жалақы айына 300 мың теңгеге дейін түсті. Жылды жүлделер сүйреп шықты: Дохадағы блицтен үшінші әлем титулы және Самарқандтағы «Гранд свистегі» үшінші орын.
2026: ең табысты жыл. Үміткерлер турнирінде екінші орын, Norway Chess-тегі жеңіс, Cairns Cup-тағы үшінші орын және өткен жылғы блиц титулы үшін федерация сыйақысы. Қазанға дейін ол салыққа дейін шамамен $243 мың алды — алдыңғы үш жылда бірге тапқанымен шамалас.
Алда не бар
Федерация Самарқанд олимпиадасының күмісі үшін оған 20 млн теңге, яғни салыққа дейін шамамен $44 мың төлеуге уәде берді. Мемлекет шахмат олимпиадасы үшін сыйақы төлемейді. Сонымен қатар Бибісара Фишер шахматынан әйелдер арасындағы әлем чемпионатына бірінші болып іріктеуден өтті.
Биылғы табысы жол-жолымен — «Бибісара Асаубаева 2026 жылы қанша табады» мақаласында.
Дереккөздер: Kazinform — министрлік жауабы, қаржыландыру және жалақы, Tengri Sport — төлемдер туралы дау, Qaz365 — анасының мәлімдемесі, Centralmedia24 — Президентке үндеу, FIDE — 2021 жылғы рапид пен блиц әлем чемпионатының ережесі, Lada.kz — Варшава жүлделері, NewTimes — Алматыдағы жүлделер, Forbes Kazakhstan — шахматшылардың 2024 жылғы табысы, FIDE — 2024 жылғы рапид пен блиц әлем чемпионатының ережесі, Tengri Sport — Самарқанд олимпиадасы үшін сыйақы, Zakon.kz — федерация қаржыландыруы, The Astana Times — Фишер шахматы бойынша әлем чемпионатына іріктеу, PwC — Қазақстандағы жеке табыс салығы
