Арсен Томскийдің байлығы: ақшаны қайдан және қалай тапты
Forbes Kazakhstan Арсен Томскийдің байлығын $865 млн деп бағалайды (2026 жылғы мамыр), оның негізі — акциялары биржада сатылмайтын inDrive-тағы үлесі. Өзі жеке байлығының дерлік бәрін коммерциялық емес жобаларға беруді жоспарлап отырғанын айтады.
Фото: Wikimedia Commons
Арсен Томский — inDrive негізін қалаушы әрі бас директоры. Бұл такси сервисінде сапар бағасын жолаушының өзі ұсынады, ал жүргізушілер не келіседі, не саудаласады. Қосымша 2013 жылы Якутскіде пайда болды, қазір 48 елдің 1065 қаласында жұмыс істейді, жүктеу саны жағынан тек Uber-ден ғана қалады. 2022 жылдан бері компанияның басты кеңсесі Алматыда, ал Томский 2023 жылдың соңынан бері Қазақстан азаматы.
2026 жылғы мамырда Forbes Kazakhstan оның байлығын $865 млн деп бағалады — бұл елдегі ең бай 75 бизнесменнің ішінде 12-орын. Алайда Томскийдің өзі ең қымбат заты — MacBook екенін айтады, ал жеке байлығының дерлік бәрін коммерциялық емес жобаларға беруді жоспарлап отыр. Мұнда қайшылық жоқ: оның байлығы — ең алдымен шоттағы ақша емес, компаниядағы үлес. Өмірі туралы толығырақ — Арсен Томскийдің досьесінде.
Ақша шотта емес, компанияда
Forbes Kazakhstan Томскийдің байлығын бір ғана көзбен — inDrive-пен байланыстырады: ол компанияның негізін қалаған әрі басты акционері. inDrive — жеке компания, оның акциялары биржада сатылмайды. Сондықтан $865 млн — шоттан алуға болатын сома емес, Forbes журналистерінің бағасы.
Бұл баға үш жыл қатарынан шамамен бір деңгейде тұр: 2024 жылы $920 млн және 10-орын, 2025 жылы $850 млн және 11-орын, 2026 жылы $865 млн және 12-орын.
Байлық қалай жиналды
Якутияның интернеті. Алғашқы ақшасын Томский туған жерінде тапты: 1999 жылы Sinet компаниясы мен Якутиядағы ең көп кіретін сайтқа айналған Ykt.ru порталын құрып, оларды 20 жылдай басқарды. Сол жақта тапқанынан inDriver-ді әзірлеуге шамамен $5 млн салды. Sinet-ті кейін сатқан жоқ — акцияларын Ykt.ru командасына берді.
«Единорог». 2021 жылы General Catalyst, Insight Partners және Bond қорлары компанияға $150 млн салып, ол «единорогқа» айналды. Инвесторлар $1 млрд-тан жоғары бағалаған стартаптарды осылай атайды.
Ресейден кету. 2022 жылы inDrive мыңға жуық қызметкерін Қазақстан мен Кипрге көшіріп, ресейлік бизнесін қазақстандық компанияға берді.
Ресейсіз өсу. 2025 жылға қарай компанияның түсімі 2021 жылмен салыстырғанда алты есе өсті, ал күнделікті жұмысына жұмсағанынан көбірек таба бастады.
Үлес қашан ақшаға айналады
Қағаз жүзіндегі байлықты нақты ақшаға биржаға шығу ғана айналдыра алады. 2025 жылы Томский inDrive «міндетті түрде IPO-ға шығады» деді — шамамен бес жылдан кейін және АҚШ-та. Сонда оның үлесінің алғаш рет нарықтық бағасы пайда болады, бір бөлігін сатуға да мүмкіндік туады.
Ақша қайда кетеді
Томский коммерциялық емес тоғыз жобаны қаржыландырады. Forbes Kazakhstan-ның 2024 жылғы деректеріне қарағанда, оларға жылына шамамен $3–4 млн жұмсалады: бір бөлігін компания, бір бөлігін өзі төлейді. Олардың қатарында — ауыл мектептеріндегі балаларға бағдарламалауды үйрететін Beginit, Африка, Латын Америкасы және Қазақстандағы тегін Supernovas футбол мектептері, Satbayev University жанындағы тегін inVision U университеті және Айдын Рақымбаевпен бірге құрған «Ана үйі» қоры.
Жеке ізгі қадамдары да бар: 2026 жылғы ақпанда Михаил Шайдоровтың олимпиада алтынынан кейін Томский оның әкесіне Audi Q8 сыйлады. Ал бұрын, өз сөзінше, жеке көлігін екі рет сатқан: бірде командаға жалақы төлеу үшін, бірде Якутияның киберспортшыларын чемпионатқа жіберу үшін.
Дереккөздер: Forbes Kazakhstan — Арсен Томскийдің байлығы қалай өзгерді, Forbes Kazakhstan — inDrive тарихы және Томскийдің қайырымдылығы (2024 жылғы маусым), TIME — Томскийдің ақша және байлығын тарату жоспары туралы сұхбаты, Digital Business — Томский IPO жоспары туралы (2025), Rest of World — inDrive-тың пайдалылығы (2025 жылғы маусым), Wikipedia — inDrive инвестициялық раундтары, Wikipedia — Арсен Томскийдің өмірбаяны, Kapital.kz — Михаил Шайдоровтың әкесіне сыйлық
