Ирма Витовская

Миллиондаған көрермен үшін ол әлі күнге «Леся+Рома» ситкомындағы Леся. Бірақ Ирма Витовская әлдеқашан мүлде басқа рөлдерде ойнап жүр: кемпірлер мен аналар, авторлық кино мен моноспектакль кейіпкерлері. Оның үш «Алтын Дзигасы» бар. Бұл — Украинаның бас киносыйлығы, соңғысын ол 2026 жылғы шілдеде Казимир Малевичтің анасы рөлі үшін алды. Forbes Украинаның маусымдағы рейтингінде ол елдің ең сұранысқа ие актерлері арасында алтыншы орында тұр, ондықтағы екі әйелдің бірі.

Шыққан тегі мен балалық шағы

Ирина Григорьевна Витовская 1974 жылы 30 желтоқсанда Ивано-Франковскіде туған. Әкесі сол облыстың Галич ауданындағы Медуха ауылынан шыққан. Анасы жағынан арғы атасы орыс, арғы әжесі латыш болған.

Бала кезінде ол Пионерлер сарайындағы театр үйірмесіне барды, бірақ шын мәнінде археолог болуды армандады. Ақыры сахна жеңді.

Львов және Жас театр: 1990 жылдар

Актерлік өнерді Витовская Киевте емес, Львовта үйренді. 1998 жылы ол Львов мемлекеттік музыка институтын «драма театрының актері» мамандығы бойынша бітірді. Курсты белгілі актер Богдан Козак басқарған.

Сол 1998 жылы оны Киевтің академиялық Жас театрына алды. Алғашқы рөлдері — «Бебі», «Русалочка», «Изумруд қаласының сиқыршысындағы» Элли. Оның қалыптасқан жылдары осы театрдың сахнасымен байланысты.

«Леся+Рома»: ICTV-дегі даңқ

Нағыз танымалдықты теледидар әкелді. ICTV арнасындағы «Леся+Рома» ситкомында ол Лесяны ойнады, серіктесі Дмитрий Лаленков болды. Сериал 2005 жылдан бастап көрсетілді, оны екі миллиондай украиндық көрді. Жас жұптың тұрмыстағы қысқа хикаялары Витовскаяны елдегі ең танымал жүздердің біріне айналдырды.

Кейін ол ситкомның жабылуын саяси шешім деп атады. Одан кейін ICTV-де бағдарламалар жүргізді, ал 2015 жылдан бастап 1+1 арнасындағы «Маленькі гіганти» шоуының жаттықтырушысы болды. Өмірбаянында дыбыстау жұмысы да бар: «Телепузиктердегі» Ляля мен «Вольт», «Облачно, возможны осадки в виде фрикаделек», «Лоракс», «Бабай» кейіпкерлері оның даусымен сөйлейді.

Ымырасыз театр

Уақыт өте Витовская репертуарлық театрдан кетті. Себебін қарапайым түсіндірді: ол «не мүлде ойнамауды, не өзі қалағанын ойнауды» таңдады. Соңғы жылдардағы басты сахналық жұмыстары:

• «Сталкери», режиссері Стас Жирков — Прися апа; бұл рөл үшін ол «Киев пекторалі» сыйлығын алды. Қазір спектакль «Золоті ворота» театрында жүріп жатыр;
• «Гамлет», режиссері Ростислав Держипильский — Гертруда, 2018 жылғы «ГРА» сыйлығы;
• «Оскар і рожева пані» — балаларға паллиативтік көмек үшін 700 мың гривнадан астам ақша жинаған қайырымдылық жобасы;
• «Афродизіак», режиссері Максим Голенко, «Дикий театр» — жеті қойылымға 14 мыңнан астам көрермен келді.

2024 жылы 30 желтоқсанда, 50 жасқа толған күні, ол Наталья Ворожбиттің мәтіні бойынша «Київська перепічка» моноспектаклін шығарды. Бұл — оның режиссер ретіндегі дебюті. Онымен Украинаны аралап шықты, Еуропада, Канадада және Ұлыбританияда гастрольдер жоспарлады.

Кино: «Брама» мен «Мої думки тихі» (2019–2020)

Кинодағы бетбұрыс 2010 жылдардың соңында болды. Алдымен Владимир Тихийдің «Брамасы» шықты, онда ол тағы да Прися апаны ойнады. Осы рөлі үшін 2019 жылғы сәуірде Витовская үздік актриса ретінде «Алтын Дзиганы» алды.

Кейін Антонио Лукичтің «Мої думки тихі» дебюті шықты. Витовская онда басты рөлдердің бірін сомдап, көрерменнің жүрегін жаулады. Фильм оған 2019 жылғы Одесса кинофестивалінің «Алтын Дюгін» және 2020 жылы қатарынан екінші «Алтын Дзиганы» әкелді. Қатарынан екі басты сыйлық — украин киносы үшін сирек жағдай.

2020 жылдардағы үлкен рөлдер

Осыдан кейін ұсыныстар бірінен соң бірі келді. Ең көзге түскен жұмыстары:

• «Віддана» (2020), режиссері Христина Сиволап;
• «Коза Ностра. Мама їде» — Джованни Дотаның украин-итальян комедиясы, онда Витовская Влада Козаның басты рөлін ойнады. Суспільне оны халықаралық қаржыландырылған коммерциялық фильмде басты рөл ойнаған алғашқы украин актрисасы деп атады;
• «Між нами» (2023), режиссері Соломия Томащук — абьюз туралы психологиялық триллер;
• «Смак свободи» (2023) — Ольга Франко рөлі;
• «БожеВільні» (2024), режиссері Денис Тарасов — Ирина Лахновская рөлі;
• «Малевич» (2025), режиссері Дарья Онищенко — суретшінің анасы Одарка рөлі. Фильмді Украина, Сербия, Италия және Швейцария бірлесіп түсірді, прокатқа 2025 жылы 11 қыркүйекте шықты.

Соңғы жылдардағы фильмографиясында «Молода», «Дві сестри», «Втомлені», «Випробувальний термін» фильмдері мен «Карлос в Україні» сериалы да бар. Ал «Пес Патрон» мультфильміндегі арнайы агент Паляница оның даусымен сөйлейді.

Оның күші неде

Витовская бір кадрда әрі күлкілі, әрі қорқынышты бола алады. Ситкомның комедиялық мектебі оған дәлдік пен ырғақ берді, театр тереңдік берді. Сондықтан көрермен оған ауыл кемпірі рөлінде де, Гертруда патшайым рөлінде де, Малевичтің анасы рөлінде де бірдей сенеді. Режиссерлер оны жылтыры жоқ, тірі, таныс украин әйелі керек жерге шақырады.

Өз орнын ол әзілмен сипаттайды: «Мен халық әртісі емеспін, мен бүкілхалықтық әртіспін». Халық әртісі атағынан ол әдейі бас тартады.

Ұстанымы және соғыс

Витовская әрдайым оқиғалардың ортасында жүрді: 2004 жылғы Қызғылт сары революция, 2012 жылғы Тіл майданы, Ар-намыс революциясы. 2014 жылы ол мотанка қуыршақтарын сатып, ақшасын армияға берді. Сол кезде орыс тіліндегі жобалардан бас тартты.

Толық ауқымды соғыс басталғанда ол Украинада қалды. Украина Қарулы күштеріне ақша жинайды, күйеуімен бірге әскерилерге көмектесетін қайырымдылық қорын құрды. Өз сөзінше, басқа еріктілермен бірге қауіпті аудандардан 500-ден астам адамды эвакуациялауға көмектесті. Пікірін қатаң айтады: Ресейде жұмыс істейтін әріптестеріне бұл үшін «ұрпақтарың да жауап беруі мүмкін» дейді, ал орыстармен татуласуға «алдағы екі-үш ұрпақта» сенбейді.

Жеке өмірі

Витовскаяның бірінші күйеуі — Жас театрдың актері Владимир Кокотунов, олар 1999 жылдан 2016 жылға дейін бірге тұрды. 2011 жылы 29 наурызда ұлы Орест дүниеге келді. 2016 жылғы сәуірде ол Бориславтан шыққан кәсіпкер Виталий Ванцаға тұрмысқа шығып, қос тегін алды — Витовская-Ванца.

Марапаттары

• Үздік әйел рөлі үшін «Алтын Дзига» — «Брама» (2019);
• Одесса кинофестивалінің «Алтын Дюгі» — «Мої думки тихі» (2019);
• Үздік әйел рөлі үшін «Алтын Дзига» — «Мої думки тихі» (2020);
• Үздік екінші пландағы рөл үшін «Алтын Дзига» — «Малевич» (2026);
• «Кіноколо» кинокритиктер сыйлығы (2018, 2019);
• «Сталкеридегі» Прися апа рөлі үшін «Киев пекторалі», Гертруда рөлі үшін «ГРА» сыйлығы;
• Украинаның еңбек сіңірген әртісі атағы (2016);
• екі «Телетриумф», «Жыл әйелі» (2018), НВ журналының «Ең табысты 100 әйел» тізімі (2021).

Бүгін (2026 жылғы қазан)

2026 жыл Витовская үшін өте сәтті болды. Маусымда Forbes Украина ең сұранысқа ие украин актерлерінің рейтингін жариялады. Онда 2022 жылғы 24 ақпаннан бергі фильмдер мен сериалдардағы басты және екінші пландағы рөлдер, фестиваль марапаттары мен стриминг жобалары есептелді. Витовская 29 ұпаймен алтыншы орынға шықты. 25 шілдеде ол «Малевичтегі» Одарка үшін үшінші «Алтын Дзиганы» алды.

Сонымен қатар ол «Київська перепічкамен» гастрольде жүр, украин әйел режиссерімен жаңа спектакль дайындап жатыр және режиссура мен продюсерлікпен шындап айналысқысы келетінін айтады.

Дереккөздер: Wikipedia — Irma Vitovska, Главком — өмірбаянынан 50 дерек, Главком — «Я артистка не народна» сұхбаты, Суспільне — «Київська перепічка» мен «Малевич» туралы, Суспільне — Forbes Украина рейтингі, 2026, LB.ua — «Алтын Дзига» 2026, Главком — «Алтын Дзига» 2019, Суспільне — «Алтын Дзига» 2020, Обозреватель — «Леся+Рома», Суспільне — орыстармен татуласу туралы, Kinobaza — фильмографиясы