Алуа Балкибекова

Алуа Балкибекова 2025 жылды сирек кездесетін атақпен аяқтады: ол бәсекелес екі ұйымның бірдей әлем чемпионы. Наурызда Сербияның Ниш қаласында IBA чемпионатын ұтты, қыркүйекте Ливерпульде World Boxing-тің тарихтағы алғашқы ересектер чемпионатын жеңді. Оған дейін мансабы алтынға бітпейтін жарыс сияқты еді: күміс, қола, өтпей қалған Олимпиада. 2026 жылдың күзінде жинағына Азия ойындарының қоласы қосылды, ал алда басты мақсат — Лос-Анджелес-2028.

Бастауы: жастар арасындағы қола және Нанкин

Алуа 1996 жылғы 24 қарашада туған. Бойы — 165 см. Бүкіл мансабында әйелдер боксының ең жеңіл салмақтарында — 48, 50 және 51 кг-да жұдырықтасып келеді. Өз сөзінше, бала кезінен кумирі Назым Қызайбай болған. Кейін үш дүркін әлем чемпионы атанған сол Назыммен Алуа бір құрамада өнер көрсетеді.

Алғашқы елеулі нәтиже 2014 жылы келді. Софиядағы жастар арасындағы әлем чемпионатында Балкибекова қола алды, кейін Нанкиндегі жасөспірімдер Олимпиадасына қатысып, жүлдесіз қалды. 2019 жылғы ересектер арасындағы әлем чемпионатында 1/8 финалға дейін жетті.

Азия бағындырылды: 2021–2022

Серпіліс пандемиядан кейін болды. 2021 жылы Алуа Дубайда Азия чемпионатын жеңді, ал 2022 жылы Амманда табысын қайталады. Сол жылы ол алғаш рет әлем чемпионатының финалына шықты — Стамбулда, 48 кг-ға дейінгі салмақта. Балкибекова қазақстандық құрамадан финалға шыққан жалғыз боксшы болды. Бірақ шешуші жекпе-жекте ринг иесі, түркиялық Айше Чағырырға есе жіберіп, күміс алды.

Бір жылдан кейін, 2023 жылы Нью-Делидегі әлем чемпионатында ол Қазақстанға турнирдің алғашқы медалін әкелді. Ширек финалда түркиялық Эривана Барутты жеңіп, қоланы қамтамасыз етті. Жартылай финалда оны үндістандық Ниту күтіп тұрды — оны Алуа Стамбулдағы іріктеуде бір рет жеңген еді. Финалға жол ашылмады, Балкибекова турнирді үшінші орынмен аяқтады.

Париждің жанынан

Мансабындағы ең ауыр сәт 2024 жылдың наурызында болды. Италияның Бусто-Арсицио қаласындағы олимпиадалық іріктеу турнирінде 50 кг-ға дейінгі салмақта лицензия жартылай финалға шыққанға берілетін. Ширек финалда Алуа немісті Макси Карина Клётцермен кездесіп, төрешілердің екіұдай шешімімен жеңілді. Парижге жол жабылды — әлем чемпионаттарының екі дүркін жүлдегері әрі Азияның екі дүркін чемпионы Олимпиадасыз қалды.

2025: жарты жылда екі чемпиондық

Ниш, IBA

Жауабы сенімді шықты. 2025 жылғы 16 наурызда Ништегі IBA әлем чемпионатында Балкибекова 50 кг-ға дейінгі салмақта финалда қытайлық Ху Мэйиді ұтты. 2022 жылғы күміс пен 2023 жылғы қоладан кейін бұл — әлем чемпионатындағы алғашқы алтыны. Алматыдағы қарсы алу рәсімінде Алуа енді басқа халықаралық турнирлерде өнер көрсетіп, Лос-Анджелес Олимпиадасына дайындалу мақсаты барын айтты.

Астанадағы Әлем кубогы

2025 жылдың жазында ол Астанада өткен World Boxing Әлем кубогының кезеңіне қатысты. 2 шілдеде Алуа америкалық Дженнифер Лосаноны төрешілер шешімімен жеңді. Финалда финляндиялық Пихла Кайво-Оядан ұтылып, күміс алды. Бұл күзгі чемпионат алдындағы жақсы дайындық болды.

Ливерпуль, World Boxing

2025 жылдың қыркүйегінде Ливерпульде жаңа World Boxing ұйымының аясындағы алғашқы ересектер әлем чемпионаты өтті. Балкибекова 51 кг-ға дейінгі салмаққа көтеріліп, финалда түркиялық Бусе Наз Чакыроғлуды 5:0 есебімен талқандады. Бұл Қазақстанның турнирдегі үшінші алтыны еді, ал Президент Қасым-Жомарт Тоқаев боксшыларды өзі құттықтады. Осылайша Алуаның бір жылда екі чемпиондық атағы болды — әуесқой боксты басқару құқығы үшін көптен бері тартысып келе жатқан IBA мен World Boxing-тен.

Азиада-2026

2026 жылдың қыркүйегінде Балкибекова Жапонияның Айти мен Нагоя қалаларында өткен Азия ойындарына алғаш рет қатысты. Жолы жүйкені жұқартты. 1/8 финалда ол үндістандық Сакши Чаудхариды 3:2 есебімен ұтты, ширек финалда жапониялық Юна Нисинаканы тағы 3:2 есебімен жеңді. Ойындарда үшінші орын үшін жекпе-жек өтпейді, сондықтан жартылай финалға шығу медальға кепілдік берді: Алуа қазақстандық құрамада бұл кезеңге жеткен алғашқы қыз болды. Жартылай финалда вьетнамдық Нгуен Тхи Там төрешілердің бірауыздан шешімімен жеңді, ал Балкибекова турнирді қоламен аяқтады — бұл Азиададағы Қазақстанның бокстағы алғашқы медалі. Құраманың жалпы нәтижесі туралы — Азиада қорытындысы материалында.

Марапаттары

• World Boxing әлем чемпионы (Ливерпуль, 2025, 51 кг-ға дейін).
• IBA әлем чемпионы (Ниш, 2025, 50 кг-ға дейін).
• IBA әлем чемпионатының күміс жүлдегері (Стамбул, 2022, 48 кг-ға дейін).
• IBA әлем чемпионатының қола жүлдегері (Нью-Дели, 2023, 48 кг-ға дейін).
• Азияның екі дүркін чемпионы (Дубай, 2021; Амман, 2022).
• Азия ойындарының қола жүлдегері (Айти — Нагоя, 2026, 51 кг-ға дейін).
• World Boxing Әлем кубогы кезеңінің күміс жүлдегері (Астана, 2025).
• Жастар арасындағы әлем чемпионатының қола жүлдегері (София, 2014).

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Балкибекова Азиададан қоламен оралды және әлі де 51 кг-ға дейінгі салмақта World Boxing-тің қазіргі әлем чемпионы. Басты бағдары 2025 жылдың наурызынан бері өзгерген жоқ: Лос-Анджелес Олимпиадасы. Париждан кейін бұл оның жеке есебі.

Дереккөздер: Wikipedia — Alua Balkibekova, Sportbox — спортшы профилі, Казахстанская правда — ӘЧ-2022 күмісі, Казахстанская правда — ӘЧ-2023 медалі, Kazinform — 2024 жылғы олимпиадалық іріктеу, Kazinform — Ништегі алтын, Kazinform — чемпиондарды Алматыда қарсы алу, Kazinform — Астанадағы Әлем кубогы, Kazinform — Әлем кубогының күмісі, Newtimes.kz — Ливерпульдегі алтын, Kursiv — Азиада-2026, 1/8 финал, Tengrisport — Азиаданың ширек финалы, Meta-ratings — Азиада-2026 қоласы