«Ювентус»

«Ювентус» — Туриннің футбол клубы, Италиядағы ең көп титул жинаған клубтардың бірі: А сериясында 36 чемпиондық және Чемпиондар кубогы мен лигасында екі жеңіс. 1923 жылдан бері клубты Аньелли әулеті бақылайды, қазір — Exor холдингі арқылы. 2026 жылғы қазанда «Ювентус» «Кальяримен» тең ойыннан кейін жаңалыққа ілікті: матчтан соң бас бапкер Лучано Спаллетти әріптесімен жанжал үшін қуылды.

Қызғылт футболкалы мектеп клубы (1897–1922)

Клубты 1897 жылғы 1 қарашада Туриндегі Массимо д’Адзельо лицейінің оқушылары құрып, Sport-Club Juventus деп атады — латынша «жастық» деген сөз. 1899 жылы ол Foot-Ball Club Juventus болып өзгертілді. Алғашқы жылдары команда қызғылт футболкамен ойнады. Ақ-қара жолақтар шамамен 1901/02 маусымында пайда болды: Ноттингемдегі бір жанкүйер жергілікті Notts County үлгісімен форма тауып берді.

«Ювентус» алғашқы чемпиондық титулын 1905 жылы жеңіп алды. Бір жылдан кейін-ақ клуб екіге бөлінді: даудан соң президент Альфред Дик пен бірнеше ойыншы кетіп, FBC Torino-ны құрды.

Аньелли әулеті және «алтын бесжылдық» (1923–1960-жылдар)

1923 жылы клуб президенті Fiat иелері әулетінен шыққан Эдоардо Аньелли болды. Содан бері Аньеллилер «Ювентусты» қолдан шығарған жоқ. Нәтиже тез келді: 1931–1935 жылдары команда Италия чемпионатын қатарынан бес рет жеңді. Италияда бұл кезең Quinquennio d’Oro — «алтын бесжылдық» деп аталады.

Трапаттони және «Эйзель» қасіреті (1976–1990-жылдар)

1976 жылы команданы Джованни Трапаттони қабылдады. Оның тұсында «Ювентус» 1976/77 УЕФА кубогын, 1983/84 Кубок иелері кубогын және 1984/85 Чемпиондар кубогын жеңіп, УЕФА-ның үш басты еурокубогын да алған алғашқы клуб болды.

Алғашқы Чемпиондар кубогы қасіретпен келді. 1985 жылғы 29 мамырда «Ливерпульмен» финал алдында Брюссельдегі «Эйзель» стадионында жанкүйерлер арасында қақтығыс басталды. Тобырдың қысымынан ескі қабырға құлап, 39 адам қаза тапты, олардың көбі «Ювентус» жанкүйерлері еді, шамамен 600 адам жарақат алды. УЕФА ағылшын клубтарын еурокубоктардан бес жылға, ал «Ливерпульді» алты жылға шеттетті.

Чемпиондар лигасының екінші кубогын «Ювентус» 1996 жылы финалда «Аяксты» пенальтимен ұтып алды.

«Кальчополи» және B сериясы (2006–2007)

2006 жылы клуб «Кальчополи» жанжалының ортасында қалды. Соның қорытындысымен «Ювентус» B сериясына түсірілді, 2004/05 маусымының титулы алынып, 2005/06 титулы «Интерге» берілді. Команда B сериясында бір маусым ойнап, 2006/07 жылы оны жеңіп, жоғарғы дивизионға оралды.

Өз стадионы және қатарынан тоғыз титул (2011–2020)

2011 жылғы 8 қыркүйекте «Ювентус» 41 507 орындық өз стадионын ашты. 2017 жылғы 1 шілдеден бастап ол Allianz Stadium деп аталады. Жаңа стадион клуб тарихындағы ең ұзақ жеңіс сериясымен тұспа-тұс келді: 2011/12 маусымынан 2019/20 маусымына дейін «Ювентус» А сериясын қатарынан тоғыз рет жеңді. 2018 жылғы 10 шілдеде клуб «Реалдан» Криштиану Роналдуды алды, БАҚ трансфер сомасын €100 млн деп бағалады.

Плюсваленцалар және Аньеллидің кетуі (2021–2024)

2021 жылы серияны «Интер» үзді. 2022 жылы Андреа Аньелли бастаған директорлар кеңесі плюсваленца — трансфер мәмілелерінде ойыншылардың құнын көтеріп, қаржылық есептілікті жақсартып көрсету ісі бойынша тергеу аясында отставкаға кетті. 2023 жылғы қаңтарда командадан 15 ұпай алынды, сәуірде Италияның жоғарғы спорт соты бұл шешімді жойды, бірақ 2023 жылғы мамырда клубтан бәрібір 10 ұпай шегерілді. Кейін УЕФА «Ювентусты» 2023/24 Конференциялар лигасынан шеттетіп, €10 млн айыппұл салды.

2023 жылдан бері клуб президенті — Джанлука Ферреро. 2024 жылы «Ювентус» Италия кубогын жеңді — 2021 жылдан бергі алғашқы трофей.

Ақша

Клубтың қаржы жылы 30 маусымда аяқталады. 2024/25 маусымында Чемпиондар лигасына оралу, клубтар арасындағы әлем чемпионаты және ойыншыларды сату арқасында түсім 34%-ға өсіп, €529,6 млн-ға жетті. Таза шығын бір жыл бұрынғы €199,2 млн-нан €58,1 млн-ға дейін қысқарды.

• телехабар құқықтары — €177,4 млн, оның ішінде Чемпиондар лигасы — €67,5 млн;
• коммерциялық табыс — €115,9 млн;
• ойыншылармен операциялар — €109,7 млн;
• матч күнгі табыс — €65,4 млн.

Есептілік 2025 жылғы 7 қарашада бекітілді. Exor президенті Джон Элканн холдинг «Ювентусқа» «толық адал» екенін және жүз жылдан астам уақыт клубтың бақылаушы акционері болып келгенін мақтан ететінін айтты.

Қазір (2026 жылғы қазан)

Соңғы жылдары бапкерлер жиі ауысты. Массимилиано Аллегриден кейін команданы Тьяго Мотта мен Игорь Тудор басқарды. 2025 жылғы қазанның соңында, сегіз матч жеңіссіз өткен соң, Тудор босатылып, бас бапкер болып Лучано Спаллетти келді.

2026/27 маусымындағы А сериясының алты турынан кейін «Ювентус» 11 ұпаймен алтыншы орында. 2026 жылғы 11 қазанда команда «Кальяримен» 1:1 тең ойнады: есепті Рандаль Коло Муани теңестірді, бұл оның чемпионаттағы клуб үшін алғашқы голы болды. Финалдық ысқырықтан кейін төреші Спаллетти мен «Кальяри» бапкері Фабио Пизаканені шеткі сызықтағы жанжал үшін алаңнан шығарды. Қызыл қағаз күшінде қалса, Спаллетти 18 қазанда «Лациомен» үйдегі матчты өткізіп алады.

Дереккөздер: Wikipedia — Juventus FC, Wikipedia — «Эйзель» стадионындағы қасірет, CBS Sports — «Ювентустан» 10 ұпай шегерілді, TSN — Конференциялар лигасынан шеттету, Il Sole 24 Ore — 2024/25 маусымының қаржылық қорытындысы, ANSA — есептіліктің бекітілуі және Элканнның сөзі, Fox Sports — Спаллеттидің тағайындалуы, Football Italia — Спаллетти мен Пизаканенің қуылуы