Vaxcyte

Vaxcyte — Сан-Карлостағы (Калифорния) америкалық биотех-компания, ол пневмококк пен басқа бактерияларға қарсы вакциналар әзірлейді. Оның басты өнімі VAX-31 пневмококктың 31 түріне арналған: бұл қазір нарықта сатылып жүрген Pfizer мен Merck вакциналарынан көп. 2026 жылғы 5 қазанда компания VAX-31 ересектерде OPUS-1 үшінші фазалық сынағынан өткенін хабарлады. Vaxcyte-тің әзірге өз сатылымы жоқ.

SutroVax: бөтен платформадағы стартап (2013–2019)

Компания 2013 жылғы қарашада Делаверде SutroVax атауымен тіркелді. Негізін қалаушылар — CEO болған және бұған дейін Provenge препаратымен жұмыс істеген Грант Пикеринг, сондай-ақ Джефф Фэйрман мен Эш Кханна. Стартап Sutro Biopharma компаниясының ақуызды жасушасыз синтездеу платформасына эксклюзивті лицензия алып, оны вакциналарға қолдана бастады.

Идея пневмококк вакциналарының құрылымына байланысты. Олар иммунитетке бактерияның нақты түрлерінің қабығын тануды үйретеді, сондықтан екпе неғұрлым көп түрді қамтыса, оның ықтимал қорғанысы соғұрлым кең болады. Компанияның сипаттауынша, жасушасыз платформа вакцинаны көбірек компоненттен құрастыруға мүмкіндік береді.

Vaxcyte және биржаға шығу (2020)

2020 жылғы мамырда SutroVax Vaxcyte болып өзгерді. 11 маусымда компания Nasdaq-та PCVX тикерімен 15,6 млн акцияны $16-дан орналастырып, комиссияға дейін $250 млн тартты. Ол кезде басты әзірлеме пневмококктың 24 түріне арналған VAX-24 вакцинасы еді, ол әлі адамдарға сыналмаған болатын. Бас кеңсе ол жылдары Фостер-Ситиде болды, кейін компания Сан-Карлосқа көшті.

VAX-31 және балалар деректеріндегі құлдырау (2024–2025)

2024 жылғы қыркүйекте Vaxcyte VAX-31-дің ересектердегі бірінші-екінші фаза деректерін көрсетті. Жоғары дозада вакцина ортақ 20 түрдің 18-і бойынша Pfizer-дің Prevnar 20 вакцинасынан күштірек иммундық жауап берді. Synapse мәліметінше, сол күні компания акциялары 35%-дан астам өсті.

2025 жылдың көктемінде нәрестелер бойынша, бұл жолы VAX-24 деректері келді. Компания екінші фазаның аралық нәтижелерін оң деп атады. Бірақ Zacks есебінше, 24 түрдің төртеуі бойынша вакцина Prevnar 20-мен салыстырғанда «кем емес» өлшеміне жетпеді. 2025 жылғы 10 сәуірге дейінгі бір айда Vaxcyte акциялары 56%-ға арзандады.

Ал ересектер бағыты жалғасты. 2025 жылғы мамырда FDA VAX-31 үшін серпінді терапия мәртебесін кеңейтті: енді ол ересектердегі пневмококк пневмониясының алдын алуға да қатысты. 2025 жылы компания шамамен 6 000 ересек қатысатын үш үшінші фазалық сынақты — OPUS-1, OPUS-2 және OPUS-3-ті бастады. Сол кезде Швейцариядағы Висп қаласында Lonza алаңында коммерциялық өндіріске арналған жеке ірі зауыттың құрылысы аяқталды. Компания деректері бойынша, құрылыс $350 млн бюджетке сыйып, 2026 жылдың бірінші тоқсанында бітті.

Ақша

Vaxcyte-тің сатылымы жоқ, ол инвесторлардың ақшасымен өмір сүреді. 2026 жылғы 24 ақпандағы есепке сәйкес, 2025 жылғы таза шығын $766,6 млн болды (бір жылда +65%), зерттеуге $794,3 млн жұмсалды, бір жыл бұрын бұл сома $476,6 млн еді. 2025 жылдың соңында шоттар мен инвестицияларда $2,44 млрд болды.

2026 жылдың екінші тоқсанында таза шығын $284,3 млн, зерттеу шығыны $267,9 млн болды. 30 маусымда компанияда $2,51 млрд ақша мен инвестиция қалды.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

OPUS-1-ге АҚШ-тың шамамен 30 клиникасынан 4 047 ересек қатысты. 50 жастан асқан 3 572 адамнан тұратын негізгі топ VAX-31-ге немесе салыстыру вакциналарына — Pfizer-дің Prevnar 20 мен Merck-тің Capvaxive вакциналарына кездейсоқ бөлінді. Ортақ 28 түрдің бәрі бойынша VAX-31 бәсекелестерден кем болмады. Өзінің үш түрі және 20B түрі бойынша ол артықшылықтың неғұрлым қатаң шегінен өтті. Компания вакцинаның көтерімділігін салыстыру вакциналарымен шамалас деп атады.

Грант Пикеринг OPUS-1-ді болашақ тіркеу өтінімінің «клиникалық іргетасы» деп атады. OPUS-2 мен OPUS-3 қорытындысын Vaxcyte 2027 жылдың бірінші жартысында күтеді, FDA-ға өтінімді 2028 жылдың бірінші жартысында бермек. Нәрестелердегі VAX-31 деректері 2027 жылдың бірінші жартысының соңына қарай күтіледі. 2026 жылғы маусымда компания A тобындағы стрептококкқа қарсы VAX-A1 вакцинасының бірінші фазасын бастады.

STAT Vaxcyte тарихын Дәуіт пен Ғалият туралы биотехтағы басты оқиғалардың бірі деп атайды: сатылымы жоқ шағын компания екі концерн табыс тауып отырған нарықта соларға қарсы шығып отыр.

Дереккөздер: SEC — Vaxcyte IPO проспектісі (2020), Vaxcyte (SEC) — OPUS-1 нәтижелері, Vaxcyte (SEC) — 2026 жылғы II тоқсан нәтижелері, Vaxcyte / Stock Titan — 2025 жылғы нәтижелер, STAT — Vaxcyte Pfizer мен Merck-ке қарсы, Zacks / Nasdaq — 2025 жылғы акциялардың құлдырауы, Synapse — 2024 жылғы VAX-31 деректері