Tolqyn Film Fund

Tolqyn Film Fund — инвесторлардың ақшасын толықметражды кино мен анимацияға салып, прокат пен фильм құқықтарынан табыс табатын қазақстандық жеке қор. Қорды Дармен Садвакасовтың Dasco Capital компаниясы басқарады. Қазір ол туралы айтуға себеп бар: қор толық қаржыландырған, қазақ киносы тарихындағы ең қымбат фильм «7 қарақшы» екі демалыста 720 млн теңге бюджетпен 432,5 млн теңге жинады.

2025: инвестиция ретіндегі кино

Қор 2025 жылғы қаңтарда іске қосылды. Оның артында үш адам тұр: Dasco Capital басшысы Дармен Садвакасов, қордың бас директоры болған продюсер Ернар Құрмашев және шығармашылық продюсер рөліндегі режиссёр Қуаныш Бейсек. Команда бұған дейін «Дәстүр», «Каникулы off-line», «Районы» және «Бизнесмены» фильмдерінде жұмыс істеген.

Авторлар бұл модельді голливудтық деп атады. Инвесторлар салған ақшасына қарай кассалық түсімнен үлес алады, сондай-ақ стримингке, телевизияға, сиквелдер мен франшизаларға берілетін құқықтардан және продакт-плейсменттен табыс табады. Кәсіби инвесторлар үшін ең аз жарна — 40 млн теңге, ал негізін қалаушылардың айтуынша, мақсатты табыстылық жылына шамамен 27%. Үш жылда қор 15–20 толықметражды фильм мен анимацияға ақша салуды жоспарлады, олардың шамамен жартысы — комедиялар.

Заңды тұрғыдан қор Tolqyn Film Fund OEIC Ltd. ретінде рәсімделіп, «Астана» халықаралық қаржы орталығында тіркелген. Жобалар үш кезеңде іріктеледі: өтінім, Арманжан Байтасов басқаратын консультативтік кеңестегі талқылау және инвестициялық комитеттің шешімі. 2025 жылғы 4 тамызда AIX биржасында қорға байланған Tolqyn SPC Ltd. ноталарымен сауда басталды. Якорлық инвестор Halyk Finance болды, кейін қорға Teniz Capital клиенттері де ақша салды.

Алғашқы кейс: «Дәстүр: Теріс бата»

Қордың алғашқы фильмі «Дәстүр: Теріс бата» хорроры болды. Ол 2025 жылғы желтоқсанның соңында прокатқа шығып, бірінші аптада 422 млн теңге тапты. Forbes Kazakhstan дерегінше, фильмнің жалпы түсімі 876,5 млн теңге болды, оны 390 мыңға жуық көрермен көрді, ал жобаның ішкі табыстылық нормасы 25,7%-ға жетті. Кейін фильм Өзбекстанда, Қырғызстанда, Тәжікстанда және өңірдің басқа елдерінде шықты.

«Жергілікті прокат — тек бастамасы ғана, негізгі құндылық құқықтарды басқару мен халықаралық нарықтар арқылы жасалады», — деп түсіндірді Ернар Құрмашев. Садвакасов қордың мақсатын былай тұжырымдады: киноның деректер, релиз стратегиясы және құқықтармен жұмыс шешетін басқарылатын индустрия екенін көрсету.

2026: портфель және «7 қарақшы»

2026 жылы қор телефон алаяқтары туралы «Байқа! Алаяқ!» комедиясын шығарды (19 наурыз) және Дархан Сәркеновтың «Балаларға айтпа!» отбасылық комедиясына ақша салды. Портфельге «Шымыр» экшені мен «Дәстүр 2» сиквелі де кірді. 2026 жылғы мамырға қарай қор бес фильмді қаржыландырып, Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан және Тәжікстан авторларына арналған ашық жоба конкурсын жариялады. Forbes Kazakhstan дерегінше, қорға 12 елден жүзден астам өтінім түскен.

Ең ірі жоба — Қуаныш Бейсектің «7 қарақшы» фильмі. Бұл — балама 1978 жылы Семей полигонындағы ядролық сынақтарды тоқтатуға аттанған жеті қазақ қылмыскері туралы истерн. Фильмде Шұғыла Ешен, Еркебұлан Дайыров, Азат Жұмаділ және неміс актері Винценц Кифер ойнады. Фильм мемлекеттік бюджетсіз, толығымен жеке қаражатқа түсірілді. «Шешімді нарық сыйымдылығын, команданың күшін және коммерциялық әлеуетті талдап барып қабылдадық», — деді Садвакасов Forbes Kazakhstan-ға.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

«7 қарақшы» 2026 жылғы 24 қыркүйекте Ascar Cinema прокатында шықты. Kursiv келтірген Comscore дерегінше, фильм бірінші демалыста 275,9 млн теңге, екіншісінде 156,6 млн теңге, барлығы 720 млн теңге бюджетпен 432,5 млн теңге жинады. Авторлар халықаралық прокатты жоспарлап отыр. 2028 жылдың жазына дейін қор барлығы 20 фильмге ақша салуды көздейді.

Дереккөздер: Digital Business — қордың іске қосылуы мен моделі, Forbes Kazakhstan — AIX-ке шығуы, Tengrinews — Halyk Finance қорға ақша салды, Forbes Kazakhstan — «Дәстүр: Теріс бата» қорытындысы, Digital Business — бір жылдан кейінгі портфель, Forbes Kazakhstan — «Балаларға айтпа!», Forbes Kazakhstan — жобалар конкурсы, Forbes Kazakhstan — «7 қарақшыны» қаржыландыру, Kursiv — «7 қарақшы» түсімі